Ιός Μωσαϊκού του Καπνού (TMV) στα Φυτά Κάνναβης: Συμπτώματα και Πρόληψη

• 1. Τι είναι ο ιός μωσαϊκού του καπνού;
• 2. Πώς μοιάζει ο tmv;
• 3. Πού εντοπίζεται ο ιός tm;
• 4. Συμπτώματα του ιού μωσαϊκού του καπνού
• 5. Πώς να το προλάβετε;
• 6. Πώς να το αντιμετωπίσετε;
• 7. Συμπεράσματα

Δεν υπάρχει συγκεκριμένη απόδειξη εάν ο ιός του μωσαϊκού μπορεί πραγματικά να μολύνει σπόρους κάνναβης, αν και ορισμένοι καλλιεργητές επιμένουν ότι μπορεί. Αυτό συμβαίνει επειδή ο ιός αυτός είναι σπάνιος και δεν μπορεί κάθε πάσχων να τον εξετάσει σε εργαστήριο, ενώ συχνά τα αποτελέσματα των εξετάσεων βγαίνουν αρνητικά. Μερικοί καλλιεργητές λένε πως τα συμπτώματα μοιάζουν αλλά οφείλονται σε άλλους παράγοντες που στρεσάρουν τα φυτά και άλλοι είναι βέβαιοι πως είναι ο ιός. Παρ' όλα αυτά, ένα πράγμα είναι σίγουρο: δεν θέλετε τα φυτά κάνναβης σας να μολυνθούν.

1. Τι είναι ο ιός μωσαϊκού του καπνού;

Ο ιός μωσαϊκού του καπνού (γνωστός και ως TMV) είναι ένας ιός ευρέως γνωστός για την προσβολή καλλιεργειών καπνού και λέγεται ότι έχει εξαπλωθεί σε πολλά διαφορετικά φυτά, συμπεριλαμβανομένης της κάνναβης. Ο TMV είναι ένας ιός που επηρεάζει την ανάπτυξη του φυτού, μπορεί να ζήσει σε μολυσμένα προϊόντα καπνού όπως τσιγάρα¹, σε μολυσμένα φυτά, στο έδαφος ή ακόμα και σε έντομα που μασώντας μολύνουν το φυτό σας. Αυτός ο ιός μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη ενός φυτού κάνναβης, επηρεάζοντας την παραγωγή και την ποιότητα των ανθών.

Η λέξη “μωσαϊκό” προέρχεται από το γεγονός ότι αυτός ο μονοκλωνικός ιός RNA προκαλεί μωσαϊκό χρωματικό μοτίβο στα φύλλα των προσβεβλημένων φυτών. Όπως πιθανώς γνωρίζετε, τα φύλλα είναι από τα σημαντικότερα μέρη ενός φυτού κάνναβης. Δεν μετατρέπουν μόνο το φως σε ενέργεια, αλλά βοηθούν το φυτό να αναπνέει και να απορροφά θρεπτικά συστατικά και φυτοχημικά που εφαρμόζονται ως διαφυλλικοί ψεκασμοί. Επειδή αυτός ο ιός προσβάλλει την επιφάνεια των φύλλων, τελικά παρεμποδίζει αυτές τις ζωτικές λειτουργίες. Ο αποχρωματισμός που προκαλεί ο παθογόνος παράγοντας εμποδίζει τα φύλλα να φωτοσυνθέτουν πλήρως. Τελικά, καθώς εξαπλώνεται και κυριαρχεί στη μεγάλη πλειοψηφία των μεγάλων φύλλων, τα φυτά δεν μπορούν να παράξουν το απαραίτητο ποσοστό σακχάρων για να αναπτυχθούν σωστά και να αποδώσουν μια αξιοπρεπή και ικανοποιητική συγκομιδή. 

2. Πώς μοιάζει ο TMV;

Είναι αδύνατο να δείτε τον ιό ο ίδιος, επειδή είναι μικροσκοπικός, όμως αν το φυτό σας προσβληθεί θα δείτε σίγουρα τα σημάδια, ακόμα κι αν κάποια από τα συμπτώματα συγχέονται με άλλα θέματα. Το μοτίβο μωσαϊκού που θα αναπτύξει το φυτό σας είναι μοναδικό και πολύ εύκολο να αναγνωριστεί. Αν τα φυτά σας παρουσιάζουν αποχρωματισμό στα φύλλα, βεβαιωθείτε ότι πράγματι έχουν προσβληθεί από τον TMV και δεν δείχνουν σημάδια υπερλίπανσης ή κάποιας άλλης έλλειψης θρεπτικών στοιχείων που οδηγεί σε κιτρινίσματα στα φύλλα. Ο ιός του καπνού δεν μπορεί να αφαιρεθεί και αντιμετωπίζοντας άλλα πιθανά προβλήματα, απλά θα προκαλέσετε παραπάνω ζημιά.

Σε μικροσκοπικό επίπεδο, αυτός ο παθογόνος παράγοντας έχει εμφάνιση που μοιάζει με ράβδο. Διαθέτει περίβλημα που αποτελείται από χιλιάδες πρωτεΐνες, οι οποίες προστατεύουν τον εσωτερικό κώδικα RNA από το εξωτερικό περιβάλλον. Όπως και άλλοι ιοί RNA που προσβάλλουν τον άνθρωπο, ο ιός μωσαϊκού του καπνού λειτουργεί ως παθογόνο. Το εξωτερικό περίβλημα περιέχει μηχανισμούς που του επιτρέπουν να εισχωρεί τον κώδικα RNA του στα κύτταρα-στόχους. Μόλις εισέλθει, ο κώδικας αυτός επηρεάζει τα ριβοσώματα – μικρά οργανίδια που κατασκευάζουν πολύπλοκες πρωτεΐνες από μικρότερες υπομονάδες, γνωστές ως αμινοξέα. Ο ιικός κώδικας RNA ουσιαστικά «χακάρει» το ριβόσωμα και το εξαπατά ώστε να αναπαράγει τον ίδιο τον ιό. Έτσι, ο ιός μπορεί να πολλαπλασιαστεί εντυπωσιακά πολλές φορές. Τελικά, το κύτταρο γεμίζει με νέους ιούς και εκρήγνυται. Από εκεί και πέρα, τα ελεύθερα σωματίδια του ιού μεταφέρονται και μολύνουν άλλα φυτικά κύτταρα. 

3. Πού εντοπίζεται ο ιός TM;

Επειδή είναι ιός, βρίσκεται μέσα στο φυτό και δεν μπορείτε να τον δείτε, όμως υπάρχουν πολλοί τρόποι να εκθέσετε τα φυτά σας σε αυτόν. Από την ανακάλυψή του, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο ιός μπορεί να μολύνει πάνω από 125 είδη φυτών και όχι μόνο αυτό, αλλά τα φυτά σας κινδυνεύουν αν τα φυτέψετε σε μολυσμένο έδαφος ή αν ένα έντομο που κουβαλά τον ιό δαγκώσει το φυτό σας. Ωστόσο, ο πιο συχνός τρόπος μόλυνσης είναι από φυτό σε φυτό, μέσω άμεσης επαφής ή μέσω των χεριών σας μετά το κάπνισμα προϊόντων καπνού. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί με το άγγιγμα των φυτών σας αφού καπνίσετε καπνό, καθώς αυτός είναι ο κύριος τρόπος μόλυνσης φυτών κάνναβης.

4. Συμπτώματα του ιού μωσαϊκού του καπνού

Τα συμπτώματα που θα εμφανίσει το φυτό σας μετά τη μόλυνση με ιό TM ποικίλλουν, το πιο συνηθισμένο σύμπτωμα² είναι ένα μωσαϊκό μοτίβο σε κάποια μέρη των φύλλων· αυτό από μόνο του δεν θα καταστρέψει τα φυτά σας, αλλά επειδή δεν υπάρχει τρόπος να αφαιρεθεί από το φυτό, αυτό το φυτό δεν ενδείκνυται για διασταύρωση.

Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, θα δείτε μωσαϊκό μοτίβο και περίεργη ανάπτυξη του φυτού. Αυτός ο ιός μπορεί να προκαλέσει στα φύλλα παραμορφώσεις, στριψίματα και βραδύτερη ανάπτυξη. Παρά το γεγονός ότι δεν καταστρέφει το φυτό, η ασυνήθιστη ανάπτυξη θα επηρεάσει τις αποδόσεις και, ανάλογα με το πώς εξελίσσεται το φυτό, μπορεί να επηρεάσει και την ποιότητα της συγκομιδής.

Λάβετε υπόψη ότι το φυτό σας μπορεί να εμφανίσει ταυτόχρονα ήπια και σοβαρά συμπτώματα· τα σημάδια εξαρτώνται από τη γενετική ποικιλία και διαφέρουν ανάλογα με την περίπτωση, ενώ κάποια συμπτώματα όπως στριμμένα φύλλα και παραμόρφωση μπορεί να προκαλούνται και από άλλα αίτια. Το μοναδικό μοτίβο του μωσαϊκού θα σας βοηθήσει να εντοπίσετε αν το φυτό σας έχει προσβληθεί ευκολότερα.

5. Πώς να το προλάβετε;

Δεν υπάρχει τρόπος να αποτρέψετε τον ιό του καπνού πέραν του να:

• Απολυμαίνετε τα εργαλεία σας;
• Αγοράζετε έδαφος ή κλώνους από αξιόπιστους προμηθευτές;
• Πλένετε τα χέρια σας μετά το κάπνισμα ή τη διαχείριση μολυσμένων φυτών.

Ο ιός αυτός μπορεί να μολύνει τα φυτά σας απλώς με άγγιγμα, οπότε ο καλύτερος τρόπος πρόληψης είναι πάντα να πλένετε καλά τα χέρια σας πριν ασχοληθείτε με τον κήπο και να βεβαιώνεστε πως όλα όσα φέρνετε είναι ασφαλή.

6. Πώς να το αντιμετωπίσετε;

Δυστυχώς, δεν υπάρχει τρόπος να αφαιρεθεί ο ιός – όταν το φυτό ή το έδαφος μολυνθεί, είναι αδύνατον να ελεγχθεί, γι’ αυτό η πρόληψη είναι η καλύτερη επιλογή. Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει καμία επιστημονική απόδειξη ότι τα φυτά κάνναβης μπορούν να μολυνθούν με TMV, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως πολλοί καλλιεργητές δεν έχουν αναφέρει τέτοια προβλήματα στις καλλιέργειές τους. Απλά δεν έχει μελετηθεί σε ελεγχόμενο περιβάλλον. Εάν μας ρωτάτε πάντως, πιστεύουμε πως οι καλλιέργειες κάνναβης μπορούν να επηρεαστούν από τον ιό, οπότε ας συνεχίσουμε με αυτό κατά νου. 

Αν τα φυτά σας μολυνθούν πρέπει να τα απομακρύνετε από τον κήπο σας. Αυτό δεν ισχύει μόνο για την κάνναβη, καθώς ο TMV μπορεί να μολύνει και άλλα φυτά και άπαξ και εξαπλωθεί, θα αναγκαστείτε να τα απομακρύνετε όλα. Οπότε, με το που εντοπίσετε το πρόβλημα, είναι προτιμότερο να αφαιρέσετε το φυτό. Θυμηθείτε ο ιός μπορεί να μεταδοθεί ακόμα και με τα χέρια οπότε δεν αξίζει το ρίσκο.

Δυστυχώς, δεν υπάρχει θεραπεία για τον ιό. Ο TMV φαίνεται ότι εξαπλώνεται μέσω επαφής, οπότε η καραντίνα των μολυσμένων φυτών είναι η μόνη πραγματική επιλογή αν θέλετε να διατηρήσετε υγιή την υπόλοιπη καλλιέργεια. Εάν εντοπίσετε φυτό σε εσωτερική καλλιέργεια που πιθανολογείτε πως έχει προσβληθεί από TMV, είναι πολύ σημαντικό να απολυμάνετε άμεσα τον χώρο.

Εάν καπνίζετε καπνό, διατρέχετε διαρκώς τον κίνδυνο να μεταφέρετε τον ιό. Ακόμα και αν προσθέτετε λίγη ποσότητα καπνού στα «σπλιφ» σας, τα χέρια σας ίσως παραμένουν μολυσμένα με TMV. Σε αυτή την περίπτωση, φροντίστε πάντα να πλένετε σχολαστικά τα χέρια σας πριν πλησιάσετε τα φυτά σας. Εάν είστε βαριός καπνιστής θα ήταν καλό να φοράτε προστατευτικά ρούχα, καθώς ακόμη και τα ρούχα σας μπορεί να κουβαλούν τον ιό. Επίσης, αν είστε συστηματικός καπνιστής, σκεφτείτε να το κόψετε εντελώς.

Το κάπνισμα του καπνού είναι η νούμερο ένα αιτία θανάτου που θα μπορούσε να προληφθεί και περιέχει πολλά καρκινογόνα και επιβλαβείς ουσίες. Εάν έχετε δει κάποιον να παλεύει με τον καρκίνο του πνεύμονα, ξέρετε ότι είναι μια απαίσια ασθένεια. Καπνίστε κάνναβη αντί για καπνό! Είναι πολύ λιγότερο επιβλαβής για τους πνεύμονες, και έχει και καλύτερη γεύση! Στις μέρες μας, υπάρχουν πολλές εναλλακτικές για τον καπνό. Επιτρέπουν να κάνετε μεγάλο σπλιφ χωρίς καθόλου καπνό, και είναι πολύ καλύτερες για την υγεία σας. Έχουν και καλύτερη γεύση ώστε να απολαμβάνετε τα φυσικά αρώματα της κάνναβης πολύ περισσότερο. Ή ακόμα καλύτερα, καπνίστε το καλό, αγνό πράσινο. 

7. Συμπεράσματα

Παρόλο που ο ιός μωσαϊκού του καπνού δεν θα καταστρέψει τα φυτά σας όπως τα έντομα, μπορεί να εξελιχθεί σε φαύλο κύκλο, μολύνοντας όλα τα κοντινά φυτά σας. Είναι κρίσιμο να ασχοληθείτε με τα μολυσμένα φυτά μόλις τα εντοπίσετε και αν δεν θέλετε να τα αφαιρέσετε, τουλάχιστον να τα απομονώσετε και να πλένετε πάντα τα χέρια και τα εργαλεία σας πριν αγγίξετε άλλα φυτά.

Εάν το έχετε εντοπίσει στις καλλιέργειές σας ή έχετε σημαντικές πληροφορίες να μοιραστείτε με άλλους καλλιεργητές, αφήστε σχόλιο παρακάτω!

Εξωτερικές Πηγές:

1. Tobacco mosaic virus and para-tobacco mosaic virus in cigarettes - Wetter, C. (1975).

2. Tobacco mosaic virus - Rifkind, David & Freeman, Geraldine. (2005).