Προκαλεί η Κάνναβη Απώλεια Μνήμης;

• 1. Πολύπλοκο Ακόμη και Πριν Εμφανιστεί Η Κάνναβη
• 2. Προκαλεί η Μέθη από Κάνναβη Απώλεια Μνήμης;
• 2. a. Μνήμη Εργασίας
• 2. b. Λεκτική Μνήμη
• 2. c. Μνήμη Προθέσεων
• 2. d. Ο Ρόλος της Ιβουπροφαίνης και Άλλων ΜΣΑΦ
• 2. e. Κάνναβη και Εδραίωση Μνήμης κατά τον Ύπνο
• 3. Είναι Δυνατόν να Βελτιώνεται Η Μνήμη με Μαριχουάνα;
• 4. Συμπερασματικά

Αρκεί να καπνίσετε κάνναβη μία φορά για να παρατηρήσετε ότι διαταράσσει τη μνήμη σας. Αυτό το συγκεκριμένο φαινόμενο είναι τόσο έντονο που υπάρχει ακόμα και μία ποικιλία κάνναβης που ονομάζεται Memory Loss. Άρα, κανείς δεν αρνείται τη σχέση μαριχουάνας-μνήμης. Το ζήτημα είναι πόσο επηρεάζει τη μνήμη το συγκεκριμένο φυτό και αν οι επιδράσεις αυτές είναι αναστρέψιμες.

Έρευνες για την κάνναβη και την απώλεια μνήμης επιβεβαιώνουν ότι η ουσία διαταράσσει κυρίως τη βραχυπρόθεσμη, αλλά και τη μακροπρόθεσμη μνήμη. Ορισμένα ευρήματα δείχνουν ότι οι βαριοί χρήστες προσαρμόζονται σε αυτές τις επιδράσεις και ότι τα ελλείμματα μπορεί να είναι αντιστρέψιμα μετά τη διακοπή. Επίσης, η έκθεση σε χαμηλές δόσεις μαριχουάνας βελτιώνει τη μνήμη, τουλάχιστον σε πειράματα με ποντίκια. Επομένως, αν διστάζετε να χρησιμοποιήσετε ιατρική κάνναβη επειδή «καταστρέφει τη μνήμη», ίσως τα διαθέσιμα στοιχεία σας βοηθήσουν να ηρεμήσετε. Το ίδιο και με έντονη ψυχαγωγική χρήση: προτού θεωρήσετε ότι η μαριχουάνα έχει καταστρέψει τη μνήμη σας για πάντα, δείτε τι λέει η επιστήμη.

Πολύπλοκο Ακόμη και Πριν Εμφανιστεί Η Κάνναβη

Είμαστε τόσο εξοικειωμένοι με τον τρόπο που λειτουργεί η μνήμη μας που το θεωρούμε δεδομένο. Ωστόσο, πρόκειται για ένα περίπλοκο δίκτυο αδιανόητα πολύπλοκων διαδικασιών. Η μνήμη μπορεί να χωριστεί χονδρικά στα εξής τρία στάδια:

• Κωδικοποίηση. Οι πληροφορίες προσλαμβάνονται και επεξεργάζονται.
• Αποθήκευση. Οι πληροφορίες αποθηκεύονται για άμεση χρήση (βραχυπρόθεσμη μνήμη) ή για αργότερα (μακροπρόθεσμη μνήμη).
• Ανάκτηση. Η διαδικασία ανάκλησης ή, αλλιώς, πρόσβασης στις αποθηκευμένες πληροφορίες του εγκεφάλου μας.

Αυτό ακούγεται απλό, αλλά είναι μια πολύ χονδρική προσέγγιση και η διαδικασία περιλαμβάνει πολλές περιοχές του εγκεφάλου, οι περισσότερες από τις οποίες έχουν μεγάλο αριθμό κανναβινοειδών υποδοχέων. Η THC και άλλα ψυχοδραστικά κανναβινοειδή στη μαριχουάνα συνδέονται με αυτούς τους υποδοχείς και έτσι επηρεάζουν τον τρόπο που λειτουργεί ο εγκέφαλός μας και η μνήμη μας.

Ένα ακόμη ζήτημα είναι η επίδραση της μαριχουάνας στον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο. Όπως ο εγκέφαλος, γενικότερα, εξελίχθηκε σταδιακά στους ανθρώπινους και μη-ανθρώπινους προγόνους μας, έτσι και οι δικοί μας εγκέφαλοι «εξελίσσονται» στα κρανία μας. Αυτό γίνεται πολύ αργά και η διαδικασία συνεχίζεται μέχρι τα μέσα της τρίτης δεκαετίας της ζωής.

Νέες νευροαπεικονιστικές μελέτες δείχνουν ότι οι εγκέφαλοι των καπνιστών κάνναβης φαίνονται διαφορετικοί σε σχέση με όσους δεν καπνίζουν, ειδικά όταν ξεκινήσουν να καπνίζουν σε νεαρή ηλικία. Όχι, δεν φαίνεται κάποιο bong μέσα στο κεφάλι σας στις εξετάσεις, και δεν θα το ονομάζαμε «εγκεφαλική βλάβη» όπως κάνουν κάποια click-bait μέσα. Ωστόσο, η διαφορά στη μάζα και το πάχος της φαιάς και λευκής ουσίας σε ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου είναι υπαρκτή. Όλα αυτά είναι αδύνατον να μην επηρεάσουν ένα τόσο σημαντικό κομμάτι της γνωστικής μας λειτουργίας όπως η μνήμη και χρειάζονται περαιτέρω μελέτη.

Προκαλεί η Μέθη από Κάνναβη Απώλεια Μνήμης;

Όταν λέμε «απώλεια μνήμης», φανταζόμαστε κάτι επίμονο και μακροπρόθεσμο και υποψιαζόμαστε ότι μάλλον θα το συναντήσουμε σε βαρείς καπνιστές μαριχουάνας. Και, φυσικά, αυτό το θέμα έχει μελετηθεί πολλές φορές. Με ασαφή αποτελέσματα.

Όντως, όσοι κάνουν κατάχρηση μαριχουάνας έχουν ελαφρώς χειρότερες επιδόσεις σε τεστ μνήμης συγκριτικά με όσους δεν την χρησιμοποιούν. Μπορεί να δυσκολεύονται να μάθουν νέα πράγματα και να ανακαλούν όσα ξέρουν σε σχέση με τους μη-χρήστες. Ωστόσο, οι ερευνητές περιγράφουν αυτά τα ελλείμματα μνήμης ως μέτρια και παραδέχονται ότι ίσως προκαλούνται από άμεσες και όχι μακροπρόθεσμες επιδράσεις. Με απλά λόγια, τα άτομα ήταν απλώς «φτιαγμένα» κατά τη διάρκεια του τεστ. Όπως τόσοι πολλοί βαρείς χρήστες είναι διαρκώς.

Ένα σημαντικό σημείωμα: Όταν λέμε κάπνισμα, εννοούμε κάθε μορφή χρήσης, συμπεριλαμβανομένης και της ιατρικής κάνναβης, όπως το έλαιο ή τα βρώσιμα.

Αν ξεκινήσατε να καπνίζετε σε μικρή ηλικία, η μακροπρόθεσμη χειροτέρευση της μνήμης πιθανόν να είναι πιο έντονη και μπορεί να παραμείνει ακόμα κι όταν σταματήσετε. 

% Πτώση Δείκτη Νοημοσύνης που Συνδέεται με Χρήση Κάνναβης

Συνοπτικά: η πιθανότητα να κάνετε αληθινή ζημιά στη μνήμη σας καπνίζοντας κάνναβη καθημερινά για πολλά χρόνια ή να αναπτύξετε κάποιο είδος διαταραχής μνήμης είναι μάλλον μύθος. Τουλάχιστον, δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής επιστημονικά δεδομένα που να το υποστηρίζουν αυτό. Η κακή μνήμη κατά τη μέθη της μαριχουάνας όμως, είναι άλλη ιστορία.

Μνήμη Εργασίας

Ο πιο γνώριμος τρόπος με τον οποίο η κάνναβη προκαλεί προβλήματα μνήμης είναι οι επιδράσεις της στη μνήμη εργασίας. Δεν θα μπούμε σε λεπτομέρειες, οπότε ας πούμε ότι η μνήμη εργασίας είναι το ίδιο με τη βραχυπρόθεσμη μνήμη. Μας επιτρέπει να εστιάζουμε σε μια εργασία χωρίς να χάνουμε τη ροή… … Οκ, για τι μιλούσαμε μόλις τώρα;

Πειράματα σε ανθρώπους και ζώα έχουν δείξει ότι η κάνναβη διαταράσσει πράγματι τη μνήμη εργασίας. Όμως όχι τόσο στους βαρείς καθημερινούς χρήστες. Το ζήτημα είναι ότι η αντοχή στην THC και τις επιδράσεις της επιτρέπει να προσαρμοστούμε και να έχουμε λιγότερα ελλείμματα στη μνήμη εργασίας.

Πολλοί πιθανότατα είχατε ακόμα μια εμπειρία — δεν μπορείτε να θυμηθείτε όλες εκείνες τις λαμπρές ιδέες που σας φαίνονταν πανέξυπνες ενώ ήσασταν φτιαγμένοι. Αυτό πιθανώς δεν σχετίζεται με τη μνήμη αυτή καθαυτή, αλλά με το γνωστικό «υπερφόρτωμα». Απλώς δεν μπορείτε να παρακολουθήσετε χιλιάδες σκέψεις ανά λεπτό που περνούν από το μυαλό σας και δεν έχετε αρκετή διαύγεια για να τις αιχμαλωτίσετε.

Λεκτική Μνήμη

Η λεκτική μνήμη είναι μορφή μνήμης εργασίας, αλλά αφορά μόνο την απομνημόνευση λέξεων, όρων και ονομάτων. Αν δεν μπορείτε να θυμηθείτε ούτε ένα είδος από τη λίστα των ψώνιων, ίσως δεν θα έπρεπε να καπνίσετε εκείνο το επιπλέον «μπολ» πριν πάτε σούπερ μάρκετ. Γιατί ναι, η μαριχουάνα όντως προκαλεί προβλήματα στη λεκτική μνήμη και οι τωρινοί βαριοί χρήστες έχουν χειρότερες επιδόσεις σε γνωσιακά τεστ με λέξεις.

Ωστόσο, οι πρώην χρήστες τα καταφέρνουν καλά, γεγονός που σημαίνει ότι η απώλεια λεκτικής μνήμης είναι αναστρέψιμη και η ανάρρωση έρχεται γρήγορα μετά τη διακοπή κάνναβης. Αυτό επιβεβαιώθηκε από μία μικρή μελέτη όπου έφηβοι και νεαροί ενήλικες πλήρωναν για να σταματήσουν το κάπνισμα για έναν μήνα. Και ακόμη πριν υποχωρήσουν τα συμπτώματα της απόσυρσης, η ομίχλη μνήμης διαλύθηκε. Μια εβδομάδα μετά τη διακοπή, τα άτομα τα πήγαν πολύ καλύτερα στα τεστ λέξεων.

Μνήμη Προθέσεων

«Ήθελα να σου κάνω έρωτα,
Αλλά μετά κάπνισα…»

Άλλη μορφή βραχυπρόθεσμης μνήμης, η μνήμη προθέσεων μας βοηθά να μην χάσουμε την έξοδο όταν οδηγούμε ή να θυμόμαστε τι έχουμε προγραμματίσει για αργότερα. Ενδιαφέρον είναι πως μία μελέτη βρήκε ότι οι νέοι που καπνίζουν μαριχουάνα δεν πιστεύουν ότι ξεχνούν τις προθέσεις τους, αλλά στα τεστ παρουσιάζουν ζητήματα μνήμης προθέσεων ούτως ή άλλως.

Ο Ρόλος της Ιβουπροφαίνης και Άλλων ΜΣΑΦ

Τα καλά νέα είναι ότι οποιεσδήποτε άμεσες αρνητικές επιδράσεις της κάνναβης στη μνήμη και τη νόηση μπορεί να αντιμετωπιστούν με την ιβουπροφαίνη και παρόμοια μη-στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Μια μελέτη σε ποντίκια διαπίστωσε ότι η THC αυξάνει τα επίπεδα ενός ενζύμου που ονομάζεται COX-2 (και προκαλεί τη βλάβη), ενώ η ιβουπροφαίνη τα μειώνει. Προφανώς, αυτό βοηθά τα ποντίκια να μη ξεχνούν πράγματα.

Όμως, πριν αποφασίσετε να βάλετε ένα μπουκαλάκι ιβουπροφαίνης ή άλλων ΜΣΑΦ στη μυστική σας συλλογή, διαβάστε για τις παρενέργειές τους. Σύμφωνα με τον Dr. Gundry, τα σκευάσματα αυτά δεν είναι τόσο ακίνδυνα τελικά.

Κάνναβη και Εδραίωση Μνήμης κατά τον Ύπνο

Η αρνητική επιρροή της κάνναβης στη μνήμη δεν σταματά στη βραχυπρόθεσμη φάση. Παρόλο που ξεχνάμε το μεγαλύτερο μέρος των πληροφοριών της μνήμης εργασίας αμέσως μόλις δεν τις χρειαζόμαστε, ορισμένες είναι αρκετά πολύτιμες και περνούν στη μακροπρόθεσμη μνήμη. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται εδραίωση της μνήμης και οι επιστήμονες πιστεύουν ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτής συμβαίνει όσο κοιμόμαστε.

Η κάνναβη καταστέλλει γνωστά τη φάση ύπνου με ταχεία κίνηση των ματιών (REM). Γι’ αυτό κοιμόμαστε τόσο βαθιά και δεν θυμόμαστε όνειρα μετά από ένα ωραίο βραδινό «μπολ». Παλαιότερες έρευνες θεωρούσαν τη REM ως τη σημαντικότερη—και ίσως τη μοναδική—φάση ύπνου που σχετίζεται με τη διαμόρφωση της μακροπρόθεσμης μνήμης. Πρόσφατες μελέτες αμφισβητούν αυτή την υπόθεση. Πιθανότατα και η φάση αργών κυμάτων—εκείνη που κάνει τον ύπνο στην κάνναβη τόσο απολαυστικό—παίζει ρόλο στη μνήμη. Ωστόσο, χωρίς REM, η εδραίωση της μνήμης δεν είναι πλήρης, οπότε το να «φουμάρει» κανείς πριν τον ύπνο μάλλον δεν θα σας κάνει σαν τον Φούνες τον μνημονικό.

Είναι Δυνατόν να Βελτιώνεται Η Μνήμη με Μαριχουάνα;

Ορισμένοι ενθουσιώδεις υποστηρικτές του φυτού πιστεύουν πράγματι ότι η μαριχουάνα βοηθά τη μνήμη. Και ίσως έχουν δίκιο, αφού μία μελέτη σε ποντίκια βρήκε ακριβώς αυτό. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά, γιατί έπειτα από 30 μέρες χαμηλών δόσεων THC σε ηλικιωμένα ποντίκια, ορισμένες γνωστικές λειτουργίες τους, συμπεριλαμβανομένης της μνήμης και της ικανότητας μάθησης, έγιναν σχεδόν ίδιες με εκείνες νεαρών ποντικών. Δυστυχώς, τα αποτελέσματα ήταν αντίστροφα για τα νέα ποντίκια — η THC έβλαψε τη γνωστική τους λειτουργία.

Δεν γνωρίζουμε ακόμη αν ισχύει το ίδιο και στους ανθρώπους. Αλλά αν η μαριχουάνα βοηθά τη μνήμη σε ηλικιωμένους ανθρώπους, μάλλον το πετυχαίνει μέσω του επαναπρογραμματισμού του γηράσκοντος εγκεφάλου. Και κάτι ακόμη: αν ψάχνετε ποικιλίες κάνναβης με στόχο τη μνήμη, επιλέξτε όσες έχουν χαμηλό ποσοστό THC και σημαντική περιεκτικότητα σε CBD.

Χαμηλές δόσεις THC μπορούν επίσης να μειώσουν την ένταση τραυματικών αναμνήσεων σε ασθενείς με PTSD και το άγχος που νιώθει κανείς θυμούμενος άσχημα πράγματα. Σε αυτήν την περίπτωση, η κάνναβη αναστέλλει και δεν ενισχύει τη μνήμη, αλλά το σημαντικό είναι πως έτσι βελτιώνεται η ψυχική μας υγεία. Και εδώ, οι ποικιλίες με χαμηλή THC και υψηλή CBD είναι οι πιο ωφέλιμες.

Συμπερασματικά

Πριν από τις πρόσφατες επιστημονικές έρευνες, πιστεύαμε ότι το CBD ήταν το μοναδικό κανναβινοειδές με χρήσιμες φαρμακευτικές ιδιότητες, αλλά πλέον οι ερευνητές έχουν διαπιστώσει ότι η THC μπορεί να είναι ένας εξαιρετικός τρόπος για να διατηρούμε την ψυχική μας ισορροπία. Παρά την παρανομία της, έχει αποδειχθεί ότι η THC μπορεί να αντιμετωπίσει το PTSD και το άγχος, μαζί με άλλα συμπτώματα, και σύντομα όλοι όσοι τη χρειάζονται θα έχουν πρόσβαση σε αυτό το προϊόν. Μέχρι τότε, ας ελπίζουμε για το καλύτερο.

Εξωτερικές Πηγές

1. Η επίδραση της χρήσης κάνναβης στη μνημονική λειτουργία: μια ενημέρωση, Substance Abuse and Rehabilitation, 2013
2. Λεκτική Μνήμη και Μειωμένο Πάχος Φλοιού σε Περιοχές του Εγκεφάλου στους Νέους Χρήστες Κάνναβης, Nina Levar et al., Cannabis and Cannabinoid Research, 2018
3. Επηρεάζει η χρήση κάνναβης τη μνήμη προθέσεων στους νέους ενήλικες;, Janice Bartholomew et al., Journal of Psychopharmacology, Φεβ 2010