Најчести штетници кај канабис растенијата

• 1. Штетници кај канабисот
• 2. Лисни вошки
• 3. Габи комарци
• 4. Листни рудари
• 5. Бели памукчиња (mealybugs)
• 6. Пајакови грини
• 7. Трипси
• 8. Бели мушички (whiteflies)
• 9. Мравки
• 10. Широколисни грини (broad mites)
• 11. Органски методи за контрола на штетници кај канабис
• 11. a. Безбедни, органски пестициди што може да се користат за канабис
• 12. Заклучок

Одгледувањето канабис не е секогаш лесно и едноставно. Пред да засадите феминизирани семиња за прв пат, многу одгледувачи замислуваат идилични сцени како се грижат за растенијата на сонце, гледајќи ги како растат без многу труд. Сепак, реалноста е поинаква: низ фазите од семка до жетва можат да се појават многу пречки — вклучувајќи и штетници. Како и во природата, постојат бројни штетници кои можат да го нападнат вашето канабис растение. Нивното справување може да биде лесно или невозможно, во зависност од количеството и сериозноста на проблемот. Голем број на инсекти имаат апетит кон листовите, гранките, цветовите па дури и корените на канабисот. И зошто да не? Тие делови на растението се богати со хранливи материи, шеќери и важни протеини. Терминот „штетници“ често е само природен дел од секоја градина. Сепак, мора да преземете соодветни мерки за да не ви ги опустошат растенијата со канабис. Еве корисни информации што ќе ви помогнат во борбата со нив.

1. Штетници кај канабисот

Луѓето не се единствените кои го уживаат уникатниот вкус на канабисот. За жал, голем дел од бубачките што го сакаат исто така, можат многу брзо да го уништат вашето растение. Превенцијата е најважното нешто при справување со нив. Ако не сте успеале да ги спречите, треба што побрзо да се идентификуваат, контролираат и елиминираат. Многу важно е да реагирате брзо, бидејќи понекогаш последиците може да бидат неповратни. Следниве се најчести штетници кои се среќаваат и во затворен и на отворен простор. Ако се откријат и третираат навреме, последиците се мали или не постојат, но ако се запостават можат да бидат кобни за вашите растенија канабис.

2. Лисни вошки

Лисните вошки се ситни бели бубачки и се меѓу најдосадните штетници со кои ќе се сретнете. Најголемиот проблем е нивната мала големина бидејќи се лесно незабележливи. Обично се кријат под листовите, извлекувајќи хранливи материи и брзо се размножуваат. Во контролирана средина (indoor), лисните вошки можат многу брзо да уништат цел род. 

Меѓу сите штетници кои сакаат канабис, лисните вошки се едни од најстрашните — дури и за искусни одгледувачи. Иако изгледаат безопасно, тие можат да го преплават и уништат целото растение многу брзо. Најпрво, тие со своите остри устини го прободуваат ткивото и цицаат богата сокови од растението. По јадењето, сокот продолжува да се истекува и се формираат меурчиња наречени „медена роса“. Оваа супстанција подоцна привлекува црна мувла што дополнително ја оштетува здравата канабис билка.

Како да се справите?

Најдобро е да ги спречите. Ако навреме ја забележите инфестацијата, можете едноставно рачно да ги отстраните лисните вошки. Но, кога ќе се размножат, ќе треба да преземете поагресивни мерки. Редовно проверувајте за вошки и ако видите дури и неколку, отстранете ги и испрскајте природен инсектицид како Неем масло или друг органски и безбеден инсектицид. Ако одгледувате во саксии, паметно е да ги изолирате инфицираните растенија за да спречите ширење.

3. Габи комарци

Габините комарци изгледаат како црни мравки со крилја. Возрасните се често околу канабис растенијата, а ларвите можат сериозно да ги оштетат корените. Започнуваат со јадење кај основата, а потоа навлегуваат во кореновиот систем, забавувајќи го растот и намалувајќи ја дренажата.

Запомнете, возрасните не штетат директно на канабис, туку се повеќе досадни. Но ларвите на габините комарци може да нанесат сериозна штета ако ги има многу. Овој инсект живее во подлогата и се храни со корените. Како што растението зависи од коренот за вода, воздух и хранливи материи, голема штета значи сериозни проблеми. Ако не реагирате навреме, ќе има намален раст и слаби приноси до крај на циклусот.

Како да се справите?

Најважно е да знаете дека габините комарци опстојуваат во влажна почва. Најчеста причина за нивно појавување е претерано наводнување. Иако има начини да ги уништите, ќе се повлечат ако горниот дел од подлогата се исуши. Ако веќе ги имате, користете жолти лепливи плочки, неем масло или силикатна прашина за да ги искорените.

4. Листни рудари

Листните рудари се личинки на инсекти (муви, бубачки, молци) кои живеат внатре во листовите на канабисот. Тие ријаат низ горниот дел од листовите на канабис, оштетуваат клетки и цицаат хранливи материи.

Симптомите се лесни за препознавање: бели, кафеави или жолти траги по горната страна на листот. Возрасните личат на обични муви или мравки со крилја, поставуваат јајца под листовите, и по излегување, личинките се вкопуваат внатре.

Како да се справите?

Листните рудари се тешки за искоренување, бидејќи живеат внатре во листовите, инсектицидите не ги убиваат. Единствен начин за ефективно третирање е да се отстранат целите оштетени листови. Ако не сакате да ја кинете целата лист, можете механички да ја смачкате личинката со прстите каде што ги гледате траги.

5. Бели памукчиња (Mealybugs)

Mealybugs се меки бели бубачки што живеат во агли и процепи од канабис растението. Ако ги има малку, обично не се проблем. Но ако се размножат, ситуацијата може да стане сериозна. 

Симптом е појава на бели топчиња на листовите.

Како да се справите?

Ако треба да се ослободите од нив, има лесни начини: ако има малку, рачно ги вадите. Ако имате вистинска инфестација, користете Неем масло или лимонов сок разреден со малку вода, и прскајте по растението.

6. Пајакови грини

Пајаковите грини се мали бубачки што личат на крлежи и се најчест проблем за одгледувачите на канабис. Се размножуваат многу брзо и созреваат за помалку од недела. Заради брзата репродукција, многу лесно и брзо може да се зарази целиот род. Овие штетници цицаат витамини и хлорофил додека растението не умре и можат брзо да уништат целиот род доколку не се реагира навреме.

Како да се справите?

Пајаковите грини не сакаат ветер и топлина. Најдобро е да ја прилагодите температурата, да дувате вентилатор директно кон растенијата и да ги уништите сите грини што ќе ги најдете. По отстранување на повеќето, започнете со третман со инсектицид за грини (по можност органски и безбеден за луѓе и растенија).

7. Трипси

Иако трипсите се многу мали инсекти, можат да бидат огромен проблем. Се червослични бубачки со нозе и потенцијално крилја, во зависност од возраста.

Главна храна им е самиот цвет, поради што растението нема да созрее правилно, а отворените рани може да создадат болести во растенијата.

Како да се справите?

Како и кај поголем дел штетници, најдобро е да спречите, проверувајте растенијата секои неколку дена за знаци. Ако веќе ги имате, испрскајте мешавина од вода и неем масло по растението.

8. Бели мушички (Whiteflies)

Белите мушички се многу мали, а бидејќи летаат лесно ги заразуваат околните растенија.

Живеат под листовите и се хранат со ткивото, па покрај што можат да предизвикаат болести, оставаат отворени рани подложни на габи.

Како да се справите?

Најдобро е да спречувате така што ќе одржувате чиста средина и секогаш ќе бидете внимателни на знаци за штетници. Ако веќе имате бели мушички, измешајте вода и лук и испрскајте го растението, што ќе ги одврати мушичките. Ако ова не помогне, користете поагресивни спрееви како Неем масло или природни (органски) инсектициди.

9. Мравки

Мравките не го оштетуваат директно канабисот, но се хранат со други штетници, што значи дека ако ги видите, можеби имате и други проблеми. Проверете за други штетници ако забележите мравки на вашите растенија.

Исто така, мравките можат да копаат тунели во подлогата, со што го оштетуваат кореновиот систем и ја влошуваат циркулацијата на вода до корените.

Како да се справите?

Справувањето со мравки е изненадувачки лесно. Ако ги отстраните другите штетници, мравките обично сами ќе исчезнат. Ако не, испрскајте го растението со Неем масло или друг природен инсектицид.

10. Широколисни грини (Broad Mites)

Овие грини се толку мали што речиси не се видливи со голо око, понекогаш и под микроскоп. Ако ги напаѓаат растенијата, новиот раст може да биде искривен и „влажен“ на изглед. Ако нападнат за време на цветање, цветовите може да потемнат и да умрат. Најлесно ќе ги препознаете по штетата што ја оставија, бидејќи самите грини се невидливи. Симптомите може да се помешаат со претерано наводнување, недостаток на хранливи материи или оштетување од топлина.

Како да се справите?

Најдобро е целото растение да се отстрани и уништи. Ако сакате да се борите, нанесувајте Неем масло секои неколку дена по 5 или повеќе недели додека не исчезнат. Но, дури и со инсектициди овие грини се многу упорни, затоа најдобро е комплетно да се искорени заразеното растение.

11. Органски методи за контрола на штетници кај канабис

Постојат повеќе начини за превенција и решавање на проблеми со штетници, со органски решенија кои се поблаги за растенијата и немаат долгорочни несакани ефекти по приносот и квалитетот како неорганските. Почвата (или било која друга подлога за одгледување) директно влијае врз имунитетот на растението. Со создавање на најздрава можна средина, шансите за болести или штетници значително се намалуваат.

Потоа тука се додатоците, подготовките и корисните инсекти. Сите тие се одлични за превенција и лекување на најразлични проблеми со штетници. Доколку се соочите со зараза, прво обидете се рачно да ги отстраните бубачките пред да употребувате пестициди. Изнесете ја билката надвор и добро испрскајте ја со црево за значително да ја намалите бројноста. Отстранете ги сите лисја или цветови со масовна појава.

Корисни инсекти

Иако ги набројавме сите бубачки од кои треба да се заштитите, имате и инсекти кои позитивно влијаат врз градината. Тие не само што ја подобруваат почвата, туку се и безбедни, природни и целосно без хемикалии – ги јадат малите штетници! При изборот на корисни инсекти, листата е долга. Ако сте outdoor одгледувач, веројатно тие инсекти брзо ќе заминат, но во indoor, најдобро чувајте ги во фрижидер неколку часа, пуштете ги додека светлата се изгаснати, навлажнете ги растенијата и пуштете ги блиску до извор на храна (штетниците што ги сакаат).

Бубамари

Hippodamia convergens, или обичната бубамара, е еден од најкорисните инсекти. Иако изгледаат симпатични, тие се вистински ѕверови што најмногу сакаат да изедат штетници кои се проблем за одгледувачите. Јадат пајакови грини, бели памукчиња, бели мушички, вошки, трипси, па и мравки (и други). Ако имате проблем со мекакотки штетници, набавете кутија бубамари од локален градинарски центар и пуштете ги.

Зелени тантелки (Green lacewings)

Зелените тантелки се одлични како и бубамарите, но обично се продаваат во форма на ларви и лесно се достапни по пошта. Мравките сакаат да ги јадат ларвите на тантелки, затоа не ги пуштајте ако има мравки во градината, ниту премногу близу до земја.

Богомолки

Orius insidiosus, односно обична богомолка. И тие нудат исти бенефити, но со предност: кога ќе ги појадат сите надворешни штетници, ќе навлезат и меѓу цветовите за да ги најдат скриените. Ова може малку да ги оштети цветовите, но што би избрале – заразени или малку оштетени цветови? Одговорот е јасен.

Нематоди

Нематодите се група паразитски црви, толку мали што се гледаат единствено под микроскоп или лупа. Постојат повеќе видови, а некои можат да бидат штетни, затоа одберете ја вистинската. Најкорисен за канабисот е Steinernema feltiae. Ги убива штетниците со тоа што ги инфицира, полага јајца во нив, а ларвите го јадат инсектот одвнатре. Многу ефективни се при контрола; вообичаено се продаваат во форма на јајца на инокулирани трошки. Може да ги додадете во подлогата секогаш и да ги чувате во замрзнувач до употреба. Други инсекти што може да ви користат се дождовни црви, hypoaspis miles, rove beetles, insidious flower bugs и delphastus catalinae.

Безбедни, органски пестициди што може да се користат за канабис

Неем масло

Неем маслото е најкористен органски инсектицид за сите култури, вклучително и за канабис. Не само што спречува и лекува инфестации со штетници, туку делува и на мувли и габи. Се добива од плодот на дрвото неем, кое расте во Индија и Шри Ланка. Многу има ниска токсичност и е безбедно за луѓе и животни (освен ако не го пиете). Се користи како спреј, но секогаш разредете го. Мешајте:

• 500 мл вода (може чешмова)
• Лажичка неем масло (5 мл)
• 3-4 капки инсектициден сапун
• Рачен распрскувач (има во сите продавници за градина)

Ова може да го користите од втората недела на растење до последната недела пред жетва. Слободно прскајте по целото растение (во вегетативна фаза), но особено под листовите бидејќи таму најчесто се криеа и полагаат јајца штетниците. За време на цветање избегнувајте прскање по цветовите бидејќи може да влијае на квалитет. Не е опасно за пушење, но може да има лош вкус.

Инсектицидни сапуни

Инсектицидните сапуни се целосно органски, изработени од масла од растенија и содржат калиумови соли на масни киселини. Делуваат контактно, а тоа значи не се добри за превенција и брзо губат ефект откако ќе се исушат. Дејствуваат така што:

• Го стопуваат заштитниот восочен слој на штетниците што ги бркаме. Ова води до дехидрација на инсектите.
• Го оштетуваат и пенетрираат клеточниот ѕид, што доведува до смрт на клетките.
• Повеќето инсекти дишат преку пора низ телото. Овие сапуни ги блокираат порите.
• Ова доведува до брза смрт на секој штетник што ќе дојде во контакт. Најчесто доаѓаат во спреј шишиња и се прска директно по растението.

Имајте на ум дека ќе убијат и корисни инсекти, па користете претпазливо.

SPINOSAD

Spinosad можеби не е толку силен како некои неоргански пестициди, но затоа има неколку предности при користење на канабис. Се прави од ферментирана почвена бактерија Actinomycete Saccharopolyspora Spinosa, дејствува при контакт и ефикасно ги елиминира штетниците за околу 3 часа по апликацијата. Има полуживот од 24 часа, затоа мешајте само онолку колку што ви треба за еден ден. Веќе на шишето ќе пишува сооднос, но најчесто е 4 лажици (60 мл) на 4,5 литри вода.

Некои одгледувачи (особено outdoor) избегнуваат спиносад бидејќи негативно влијае на пчелите. Ако го користите outdoor, прскајте само навечер кога пчелите спијат. Ова се трите главни опции што најчесто се користат, но има и други решенија: 

• Хортокултурни масла се концентрирани и прочистени верзии на сопственото масло на растенијата
• Спреј за гасеници „BT“ содржи бактерија што ги убива гасениците и спречува возрасните да јадат од материјалот
• Диатомска земја (дијатомит) е фосилизирани остатоци од школки, остри на микроскопско ниво. Безопасна за луѓе и животни, а ефикасна превенција. Распрснете околу основата или влезовите во просторијата. Инсектите кои ќе дојдат во контакт ќе доживеат дехидрација и смрт.
• Мешавина од алкохол и вода е моќен пестицид. Мешајте 9 дела вода со 1 дел алкохол и испрскајте ги растенијата. Брзо испарува и може да се користи до денот на жетва.

12. Заклучок

Кога станува збор за штетници кај канабисот, големината не е важна за штетата што можат да ја предизвикаат. Превенцијата е секогаш најдобро решение – проверувајте ги растенијата секој ден и реагирајте брзо на кој било знак од штетници. Оставањето и само неколку дена може да направи разлика помеѓу успешен раст и уништување. Препорачуваме секогаш да користите природни и/или органски пестициди за да не му наштетите на вашето растение.