Васодилатација и канабис: Објаснување

• 1. Што е Васодилатација?
• 2. Каква е врската меѓу марихуаната и васодилатацијата?
• 3. Зошто добиваме отечени црвени очи?
• 4. Дали може да се спречи васодилатација?
• 4. a. Како да се скриеш отечени црвени очи
• 5. Несакани ефекти од васодилатацијата
• 6. Ендоканабиноидниот Систем (ecs) - Објаснување
• 6. a. Други физиолошки промени при користење канабис
• 7. Васодилатација од канабис, односно Црвени очи - Најчесто поставувани прашања
• 8. Крајна мисла

Секој што некогаш пушел тревка, било редовно или повремено, ги забележал типичните симптоми на канабис висок. Тие знаци се добро познати, честопати се хиперболизирани во слики, филмови и серии. Од суви усти, позната како памучна уста, до насмевки без причина – несаканите ефекти од марихуаната се доволно очигледни. Но, постои една специјална реакција на пушењето канабис која е најголем показател дека некој е под дејство.

„Очите знаат да кажат повеќе од зборовите.“

Никогаш старата изрека нема имала повеќе смисла – најочигледниот показател дека некој е „напушен“ се види во очите – отечени, црвени како крв, напечени очи. Зошто се појавуваат овие црвени очи при консумирање марихуана? Тоа е поради феноменот наречен васодилатација. Ајде да објасниме што е васодилатација и какви ефекти произведува.

1. Што е Васодилатација?

Васодилатација не е појава која се јавува исклучиво при консумирање канабис, но сепак се случува кога ќе се користи оваа супстанца.

Во медицински термини, васодилатација е процес кога мазните мускули сместени во ѕидовите на артериите или поголемите вени се релаксираат, со што доаѓа до проширување на крвните садови. Ова проширување овозможува побрз проток на крв низ вените, но и намалување на крвниот притисок. Некои супстанции и намирници што предизвикуваат васодилатација се:

2. Каква е врската меѓу марихуаната и васодилатацијата?

Познатиот канабиноид кој се наоѓа во цветовите од тревка, THC или тетрахидроканабинол, ги имитира ефектите на анандамид. Анандамидот е невротрансмитер од групата на масни киселини кој учествува во регулација на болка, апетит, плодност како и создавање мотивација и задоволство.¹ Како и повеќето канабиноиди од марихуаната, овој липиден медијатор анандамид се синтетизира преку CB1 рецепторите во ендоканабиноидниот систем, кои учествуваат во управување со меморијата, креативни мисли и контрола на движење.

Анандамидот, а со тоа и THC кој ја имитира оваа масна киселина, е стимулатор за васодилатација, намалувајќи го крвниот притисок и срцевиот ритам. Но, како точно крвниот притисок се намалува кога се шират садовите? Замислете црево низ кое тече вода; ако го стискате крајот така што дупката е помала, водата ќе излегува под поголем притисок – тоа е состојба на висок притисок во вените. Тие „трчаат“ со голема брзина. 

Кога ќе го пуштите цревото и дупката се врати на нормала, водата ќе излегува помалку силно. Тоа е состојба на васодилатација во нашите вени кога се под ефект на марихуана. Притисокот се намалува бидејќи волуменот е инверзно пропорционален со притисокот – кога „цревото“ или вените се шират, волуменот кој може да го држи „цевката“ е поголем, па така притисокот на водата (крвта) опаѓа.

3. Зошто добиваме отечени црвени очи?

Секој може да добие црвени очи од разни причини, и пушењето марихуана е само една од нив. Ова е природна реакција на нашиот кардиоваскуларен систем под влијание на THC. Кога некој пуши, вапува или јаде канабис продукти, се случува двостепен процес. Веднаш штом супстанците ќе стигнат до ендоканабиноидниот систем, се јавува краток раст на срцев ритам и крвен притисок, што е спротивен процес од васодилатација – односно васоконстрикција. 

Набргу потоа се случува токму спротивното – срцевиот ритам се намалува и нашите вени се шират. Во процесот на васодилатација, малите мускули околу вените се релаксираат, овозможувајќи полесно движење на крвта. Бидејќи нашите очи имаат многу мали крвни садови, кога тие се шират стануваат повидливи, што предизвикува очите да добијат црвена нијанса и го прави ефектот на „напушеност“ невидливо скриен.

4. Дали може да се спречи васодилатација?

Ако сакате да сокриете дека сте корисник на марихуана, веројатно се прашувате дали може да спречите васодилатација. Одговорот е не – невозможно е да се сопре васодилатацијата кога се консумира канабис. Затоа што ова е механизам кој работи на подсвесно ниво и немаме способност да го контролираме ни васодилатацијата, ни васоконстрикцијата.

Како да се скриеш отечени црвени очи

Бидејќи васодилатацијата е автономен процес што не може прецизно да се спречи, она што може да се направи е да се найдат решенија. Постои неколку познати решенија кои ефективно ја намалуваат црвенилото, како што се:

• Употреба на капки за очи против алергија;
• Вештачки солзи (капки за сува уста);
• Ставање очила за сонце.

Кај капките за очи можете да изберете меѓу алергиски капки и вештачки солзи. Првите се поефикасни за црвенило бидејќи нивниот состав е прилагоден за олеснување на симптомите на алергии (сврбеж, црвенило, непријатност во око). 

Вештачките солзи не се толку ефикасни како алергиските капки, но исто така помагаат. Лесно се купуваат без рецепт од аптека. Првенствено се наменети за сува уста, но ќе помогнат и за црвенило. 

Меѓу алергиските капки и вештачки солзи, првите не се препорачуваат за честа употреба бидејќи може да ја оштетат видот на долг рок. Ако често ќе користите решение против црвени очи, подобро изберете вештачки солзи.
Ако пак не користите капки, наједноставна опција е очила за сонце. Само ставете ги и уживајте во вашиот „хај“. Но, запомнете, ова е само дневна алтернатива – освен ако не сакате да бидете тој тип што носи очила ноќе и да ја расипете видот без причина. 

5. Несакани ефекти од васодилатацијата

Ефектите од васодилатација во телото можат да бидат и здрави и штетни, зависи од нивото на васодилатација и општата здравствена состојба. На пример, како вазодилатор, THC е познат по тоа што ги олеснува главоболките и мигрените.² Ако ви се вклучи алармот за митови, ве разбираме! Не изгледа логично дека намалениот крвен притисок олеснува главоболка, бидејќи бавното движење на крв низ мозокот може да го намали аеробното дишење на невроните, што е нормална причина за главоболка. 

Сепак, пред да ја „разбиете“ оваа теорија, имајте предвид дека една од најважните активности на THC е делување на рецепторите на ендоканабиноидниот систем, кои се одговорни за задоволството. На овој начин, ефектите од сврзувањето на THC со CB1 рецепторите ја надминуваат минималната редукција на крвоток и успеваат да намалат мигрени и главоболки. Како што една од главните последици од васодилатација е намалениот притисок, канабисот би можел да биде корисен за третман на кардиоваскуларни нарушувања, како мозочен удар, атеросклероза, рестеноза, инфаркт и срцева слабост. Сепак, за ова сè уште се потребни дополнителни истражувања.³

6. Ендоканабиноидниот Систем (ECS) - Објаснување

Накратко го спомнавме ендоканабиноидниот систем низ овој блог, но не објаснивме детално што претставува и каква е неговата функција. ECS претставува комплексна мрежа на канабиноидни рецептори низ телото, која има суштинска улога во централниот нервен систем и имунолошкиот систем, а исто така помага во регулација на апетит, меморија, расположение, раст на коски и густина, одговор на воспаление, функција на црниот дроб, метаболизам, мускулен раст, спиење и регулирање болка.

ECS се состои од два главни типа рецептори – CB1 и CB2. CB1 се наоѓаат исклучиво низ нервниот систем и играат важна улога во комуникацијата меѓу нервите. Влијаат и на регулирање на невротрансмитери како серотонин, допамин и глутамат. Кога CB1 рецепторите се активираат, овие невротрансмитери се ослободуваат побавно и создаваат чувство на релаксација и добросостојба.

CB2 рецепторите, пак, речиси целосно се лоцирани во имунолошкиот систем и влијаат на воспалителните одговори. Активирањето на CB2 рецепторите е поврзано со возможни здравствени бенефити како намалување воспаление, олеснување болка и намалување мачнина. Кога консумираме канабис, канабиноидите од растението се врзуваат за овие рецептори исто како и нашите природни ендоканабиноиди. Ова го стимулира ECS и овозможува регулација на телесните функции и одржување баланс. THC, најзастапениот канабиноид во тревата, е главниот „виновник“ за психоактивниот ефект. Се врзува за CB1 рецепторот и може да предизвика бројни ефекти – од зголемен апетит, преку олеснување на болката, до релаксација.

При премногу честа и долготрајна употреба на THC, рецепторот се „заситува“ и реакцијата станува помала. Затоа е важно да се користи канабис одговорно и умерено, како и редовно да се прават паузи за да се избегне толеранција. CBD (вториот најчест канабиноид во тревата) нема психоактивен ефект и не се врзува директно за CB1 рецепторот. Тој делува индиректно на двата рецептори - CB1 и CB2 – така што го блокира ензимот FAAH, кој ги разградува нашите природни ендоканабиноиди и им спречува да ги активираат своите рецептори. 

Со блокирање на ова ензимско дејство, CBD помага во зголемување на нивото на анандамид – нашиот природен ендоканабиноид. Затоа CBD се користи за состојби како анксиозност, депресија и хронична болка – ги зголемува природните нивоа на ендоканабиноиди и помага за целокупна рамнотежа. CBN, „новиот играч во тимот“, главно делува на CB2 рецепторот. Има одличен ефект против воспаление и е одличен за спиење.

Други физиолошки промени при користење канабис

Покрај васодилатацијата што предизвикува црвени очи – најочигледната физичка промена кај пушачите на тревка – таа не е единствена. Канабисот исто така предизвикува намалување на крвниот притисок и зголемување на срцевиот ритам. Го стимулира апетитот, ги засилува сетилните доживувања и ја намалува мачнината. Покрај тоа, има и антиинфламаторно дејство, но за ова се потребни уште истражувања.

Зголемен апетит

Секој што некогаш пробал тревка ќе потврди: веднаш се јавува безмерен апетит – познат и како ‘munchies’. Ова може да биде проблем ако се трудите да ослабете, бидејќи ќе ве мачи желбата да изедете сè што ќе најдете во фрижидерот или оставата – особено ако пушите ретко. 

Но, ова е огромна предност за оние со проблеми со апетитот, како многу медицински корисници на марихуана. Многу терапии и медикаменти предизвикуваат намалување на апетитот. На пример, кај пациенти што примаат хемотерапија – честата мачнина и умор значително го намалуваат апетитот, баш кога е најбитно да се јаде здрава и разновидна храна. Канабисот е одлична алатка за враќање на апетитот, а воедно ја намалува и мачнината. Ако сакате да ги избегнете „munchies“ без да изедете цела кутија сладолед или хамбургери, земете парче овошје. Природниот фруктозен шеќер ќе ви помогне да го скротите апетитот за слатки.

Памучна уста

Без разлика како ја нарекувате (дезерт уста, сува уста, памучна уста) – ефектот е ист – нема доволно плунка. Канабисот има особено силен потенцијал да ја предизвика оваа појава, затоа што рецепторите во жлездите се особено чуствителни на соединенијата од растението.

Овој ефект може да биде непријатен, но лесно се решава со неколку превентивни мерки. Пијте повеќе течности и избегнувајте тутун додека консумирате канабис. Гума за џвакање исто така помага – ги активира плунковите жлезди и го освежува здивот.

Главоболки

Како што споменавме претходно, канабисот може и да го зголеми крвниот притисок во зависност од индивидуалната реакција. Ова особено често се случува кај големи количини и кај сорти со висок THC – што почетниците често ненамерно го прават.

Оваа промена на притисокот може да доведе до силна главоболка, што често е придружена со вртоглавица или „лесна глава“. Најдобро решение е да се користи канабис умерено. Дури и ако сте искусни, вашата толеранција варира со времето, особено ако земете пауза. Започнете со мали дози и погледнете како ви реагира телото. Повторно: хидратацијата е клуч. Испијте неколку чаши вода (или друга течност) пред, за време и по консумација – така лесно ќе ги намалите несаканите ефекти и побрзо ќе се вратите во нормала.

7. Васодилатација од канабис, односно Црвени очи - Најчесто поставувани прашања

Постои ли начин да се спречи васодилатација кога консумирам канабис?

Не, за жал нема. Единственото што можете е да користите тревка со помал процент на THC. Доколку сте навикнати на висок THC, веќе ги знаете ефектите на црвените очи, но ако преминете на сорта со помалку од 5% THC, ќе забележите голема разлика во црвенилото на очите. Недостаток – ефектот нема да биде толку силен.

Дали пиењето вода го намалува црвенилото на очите?

Ако сте дехидрирани, црвенилото е поизразено, но дури и ако испиете многу вода не може целосно да биде отстрането еднаш кога ќе се појави. Може само благо да го ублажи ефектот, и секако ќе го реши памучната уста, но нема да ви ги „исчисти“ очите како со магија.

Дали јадењето канабис има ист ефект на васодилатација?

Секако! Не начинот на внесување, туку нивото на THC определува колку ќе се зацрвенат очите. Без разлика дали пушите, вапувате или јадете едиблси – очите ќе се зацрвенат.

Дали CBD предизвикува васодилатација?

Не, иако CBD е канабиноид како THC и има многу слични бенефити – не предизвикува васодилатација како THC. Ако сакате да ги добиете медицинските бенефити без психо-активниот ефект и црвени очи, изберете чист CBD производ.

Постои ли начин да го намалам црвенилото без капки за очи?

Да, има. Најефикасни се капките за очи со тетразолин, но не секој сака да ги користи. Стимуланси како кофеинот поттикнуваат васоконстрикција, па силно кафе е прва добра опција. Црно чоколадо со висок процент какао има сличен ефект – и ќе ги „утоли“ и вашиот апетит за слатки. Миење лицето со студена вода или ставање облоги од зелени чаеви на очи 15-тина минути исто така помага. Но, најефикасно сè уште се капките за очи.

Колку време треба црвенилото да исчезне природно?

Не постои точен одговор на ова прашање – зависи од јачината на тревката и од вашата физиологија. Но, генерално, очекувајте очите да се вратат во нормала за околу 2 до 4 часа. 

8. Крајна мисла

Ако некогаш сте забележале дека очите ви се црвени како ѓавол по пушење џоинт или по удари на бонг, не грижете се. Напротив – опуштете се, тоа значи дека телото ви функционира како што треба. Отечени црвени очи мора да се појават при користење канабис – ако пак не се појават тогаш размислете зошто! За сега, уживајте во „напеченото“ лице и научете како да ги скриете црвените очи од оние што не треба да забележат дека сте повисоки од облаците. 

МЕДИЦИНСКО ОДРИЦАЊЕ

Оваа содржина е информативна и едукативна. Информациите се преземени од истражувања од надворешни извори.

НАДВОРЕШНИ РЕФЕРЕНЦИ

1. „The effects of Δ9-tetrahydrocannabinol in rat mesenteric vasculature, and its interactions with the endocannabinoid anandamide“ Saoirse E. O'Sullivan, David A. Kendall, and Michael D. Randall. јуни 2005.
2. „The Use of Cannabis for Headache Disorders“ Bryson C. Lochte, Alexander Beletsky, Nebiyou K. Samuel, and Igor Grant. април 2017.
3. „Role of cannabis in cardiovascular disorders“ Hemant Goyal, Hamza H. Awad, и Jalal K. Ghali. јули 2017.