Tabaksmozaïekvirus (TMV) bij Cannabisplanten: Symptomen en Preventie

• 1. Wat is het tabaksmozaïekvirus?
• 2. Hoe ziet tmv eruit?
• 3. Waar komt het tm-virus voor?
• 4. Symptomen van tabaksmozaïekvirus
• 5. Hoe voorkom je het?
• 6. Hoe ga je ermee om?
• 7. Conclusie

Er is geen concreet bewijs of het mozaïekvirus daadwerkelijk cannabiszaden kan infecteren, hoewel sommige kwekers beweren van wel. Dit komt omdat dit virus zeldzaam voorkomt en niet iedereen met symptomen het kan laten testen in een lab. Wanneer planten wél getest worden, zijn de resultaten vaak negatief. Sommige kwekers zeggen dat de symptomen vergelijkbaar zijn maar door andere factoren ontstaan die stress bij de plant veroorzaken, terwijl anderen zeker weten dat het om het virus gaat. Eén ding is zeker: je wilt niet dat jouw cannabisplanten geïnfecteerd raken.

1. Wat is het tabaksmozaïekvirus?

Het tabaksmozaïekvirus (ook wel TMV genoemd) is een virus dat vooral bekend is vanwege de schade aan tabaksgewassen, maar het heeft zich verspreid naar veel verschillende planten, waaronder de cannabisplant. Het TMV is een virus dat de ontwikkeling van planten aantast. Het virus kan overleven in besmette tabaksproducten zoals sigaretten¹, besmette planten, grond of zelfs in insecten die je plant besmetten wanneer zij eraan knagen. Dit virus kan de ontwikkeling van een cannabisplant beïnvloeden, hetgeen gevolgen heeft voor de opbrengst en de kwaliteit van de toppen.

Het woord “mozaïek” komt van het feit dat dit enkelstrengs RNA-virus zorgt voor een mozaïekachtig patroon op de bladeren van geïnfecteerde planten. Zoals je waarschijnlijk weet, zijn de bladeren een van de belangrijkste delen van de cannabisplant. Ze zetten niet alleen licht om in energie, maar helpen de plant ook te ademen en om voedingsstoffen en fytochemicaliën op te nemen die je als bladvoeding toedient. Omdat dit virus het oppervlak van de bladeren aantast, worden deze essentiële processen uiteindelijk geremd. De verkleuring die door deze ziekteverwekker ontstaat, voorkomt dat bladeren optimaal kunnen fotosynthetiseren. Met de tijd, als het zich verspreidt over de meeste fan leaves, kunnen planten nog maar een fractie van de suikers produceren die ze nodig hebben voor een goede groei en een waardige oogst. 

2. Hoe ziet TMV eruit?

Het virus zelf is niet zichtbaar omdat het microscopisch klein is, maar als jouw plant besmet is zul je zeker de symptomen zien. Al kunnen sommige symptomen op iets anders lijken, het mozaïekpatroon dat je plant ontwikkelt is uniek en gemakkelijk te herkennen. Laat je planten tekenen van bladverkleuring zien, controleer dan goed of het daadwerkelijk TMV is en geen overvoeding of een andere tekort aan voedingsstoffen die zorgt voor vergeling. Het tabaksvirus kan niet worden verwijderd en door andere problemen te behandelen kun je juist meer schade veroorzaken.

Op microscopisch niveau heeft deze ziekteverwekker een staafachtige vorm. Het heeft een omhulsel bestaande uit duizenden eiwitten die de interne RNA-code beschermen tegen de buitenwereld. Net als andere RNA-virussen bij mensen, werkt het tabaksmozaïekvirus als een ziekteverwekker. Het omhulsel bevat mechanismen waarmee het zijn RNA-code in doelcellen kan inbrengen. Eenmaal binnen beïnvloedt deze code de ribosomen — kleine organellen die complexe eiwitten bouwen uit kleinere eenheden genaamd aminozuren. De virale RNA-code manipuleert als het ware het ribosoom en laat het diezelfde RNA-code namaken. Hierdoor kan het virus zich talloze keren vermenigvuldigen. Uiteindelijk raakt de cel vol met nieuwe virussen en barst deze open. Daarna zijn de virusdeeltjes vrij om andere plantencellen te besmetten. 

3. Waar komt het TM-virus voor?

Omdat het een virus is, zit het binnenin de plant en kun je het niet zien, maar er zijn verschillende manieren waarop je planten eraan blootgesteld kunnen worden. Sinds de ontdekking hebben onderzoekers vastgesteld dat het virus meer dan 125 plantensoorten kan infecteren. Daarnaast kun je planten besmetten door ze in besmette grond te planten of als een insect met het virus aan je plant knaagt. De meest voorkomende infectieroute is echter van plant tot plant, door direct contact of via je handen na het gebruik van tabaksproducten. Dit betekent dat je erg voorzichtig moet zijn wanneer je je planten aanraakt na het roken van tabak, want dat is de meest gebruikelijke oorzaak bij cannabisplanten.

4. Symptomen van tabaksmozaïekvirus

De symptomen die je plant vertoont na besmetting met het TM-virus verschillen per plant, maar het meest voorkomende symptoom² is een mozaïekachtig patroon op (een deel van) de bladeren. Dit op zich zal je planten niet schaden, maar omdat het niet uit de plant verwijderd kan worden, is deze specifieke plant niet geschikt voor veredeling.

In ernstigere gevallen zie je niet alleen een mozaïekpatroon, maar ook abnormale groeivormen; het virus kan ervoor zorgen dat bladeren misvormd, gedraaid en met langzamere ontwikkeling groeien. Hoewel het de plant niet doodt, heeft deze afwijkende groei wel effect op de opbrengst en — afhankelijk van de ontwikkeling — op de kwaliteit van je oogst.

Houd er rekening mee dat je plant zowel milde als ernstige symptomen tegelijk kan vertonen; de tekenen hangen af van de strain en verschillen van geval tot geval. Hoewel symptomen zoals gedraaide bladeren en vervorming door andere oorzaken kunnen ontstaan, zal het unieke mozaïekpatroon helpen vast te stellen of je plant met het tabaksmozaïekvirus besmet is.

5. Hoe voorkom je het?

Er is geen manier om het tabaksvirus te voorkomen, behalve door altijd: 

• Je gereedschap te desinfecteren;
• Grond of stekken te kopen bij een betrouwbare leverancier;
• Je handen te wassen na het roken van tabak of bij contact met besmette planten.

Dit virus kan je planten al infecteren door simpelweg aanraken, dus de beste manier om het te voorkomen is altijd je handen goed wassen voordat je in je tuin werkt. Controleer dat alles wat je meeneemt in je tuin veilig en schoon is.

6. Hoe ga je ermee om?

Helaas kun je het virus niet verwijderen, zodra je plant of grond geïnfecteerd is. Virussen kunnen namelijk niet meer worden bestreden als ze eenmaal zijn overgedragen. Daarom is je beste optie preventie. In feite is er geen enkel wetenschappelijk bewijs dat cannabisplanten daadwerkelijk geïnfecteerd kunnen raken met TMV, maar toch melden veel kwekers dat hun cannabisoogst deze problemen vertoont. Er is alleen nooit onder gecontroleerde omstandigheden solide onderzoek naar gedaan. Volgens ons kunnen cannabisplanten wel degelijk door het virus getroffen worden, dus gaan we daar in dit artikel vanuit. 

Als je planten besmet raken moet je ze uit je tuin verwijderen. Dit geldt niet alleen voor cannabisplanten, want het TM-virus kan ook andere planten besmetten. Zodra het zich in je tuin verspreidt, kun je genoodzaakt zijn alle planten te verwijderen. Zodra je het dus opmerkt, kun je het beter meteen aanpakken. Bedenk dat het virus zelfs via je handen overgedragen kan worden, dus neem geen risico's.

Er is helaas geen remedie voor het virus. TMV verspreidt zich via contact, dus het in quarantaine plaatsen van geïnfecteerde planten is echt de enige manier om de rest gezond te houden. Kweek je binnen en vermoed je dat een plant besmet is, desinfecteer dan zo snel mogelijk de ruimte.

Als je tabaksroker bent, loop je voortdurend risico het virus te dragen. Zelfs als je slechts een klein beetje tabak gebruikt in een joint, kunnen je handen toch besmet zijn met TMV. Was dan altijd grondig en zorgvuldig je handen voor je in de buurt van je planten komt. Ben je een zware roker, overweeg dan beschermende kleding, want zelfs je kleren kunnen het virus dragen. En als je veel rookt, is stoppen wellicht het overwegen waard.

Tabaksroken is wereldwijd doodsoorzaak nummer één die te voorkomen is en bevat allerlei kankerverwekkende stoffen en andere schadelijke stoffen. Wie iemand kanker heeft zien bestrijden, weet hoe verschrikkelijk het is. Rook liever wiet! Dat is veel minder schadelijk voor je longen en smaakt stukken beter! Er zijn tegenwoordig ook allerlei alternatieven voor tabak waarmee je toch een grote joint kunt roken zonder tabak. Die alternatieven zijn veel gezonder en laten je genieten van de natuurlijke smaken van wiet, zonder dat de tabak de smaak bederft. Of nog beter: rook puur groen. 

7. Conclusie

Hoewel het tabaksmozaïekvirus je planten niet op dezelfde wijze aantast als insecten, kan het wel een vicieuze cirkel worden en al je planten besmetten. Het is cruciaal om zieke planten direct aan te pakken. Wil je ze niet verwijderen, isoleer ze dan en was altijd je handen en al het gereedschap voor je met andere planten werkt.

Heb je dit virus op je gewassen gezien of belangrijke informatie voor medekwekers? Laat dan hieronder je reactie achter!

Externe bronnen:

1. Tobaksmozaïekvirus en para-tabaksmozaïekvirus in sigaretten - Wetter, C. (1975).

2. Tabaksmozaïekvirus - Rifkind, David & Freeman, Geraldine. (2005).