Veroorzaakt cannabis geheugenverlies?

• 1. Gecompliceerd, zelfs voordat wiet op het toneel verschijnt
• 2. Veroorzaakt cannabisintoxicatie geheugenverlies?
• 2. a. Werkgeheugen
• 2. b. Verbaal geheugen
• 2. c. Prospectief geheugen
• 2. d. De rol van ibuprofen en andere nsaid’s
• 2. e. Cannabis en geheugenconsolidatie tijdens de slaap
• 3. Kan het zijn dat wiet het geheugen verbetert?
• 4. Tot slot

Je hoeft maar één keer wiet te roken om te merken dat het je geheugen beïnvloedt. Dit specifieke effect is zo overduidelijk dat er zelfs een cannabis strain is genaamd Memory Loss. Dus niemand zal het verband tussen wiet en geheugen ontkennen. De vraag is in hoeverre deze stof verschillende vormen van geheugen aantast en of de effecten omkeerbaar zijn.

Onderzoek naar cannabis en geheugenverlies bevestigt dat de stof het geheugen, voornamelijk het kortetermijngeheugen, maar ook de vorming van langetermijngeheugen verstoort. Sommige bevindingen suggereren dat zware gebruikers zich aan deze effecten aanpassen en dat de tekorten omkeerbaar zijn na het stoppen. En blootstelling aan lage doses wiet verbetert het geheugen, tenminste bij muizen. Dus als je twijfelt over het gebruik van medicinale cannabis omdat het 'je geheugen vernietigt', geeft het beschikbare bewijs je misschien wat meer gemoedsrust. Hetzelfde geldt voor zware recreatieve gebruikers: voordat je beslist dat cannabis je geheugen voorgoed heeft verpest, kijk eens wat de wetenschap erover zegt.

Gecompliceerd, zelfs voordat wiet op het toneel verschijnt

We zijn zo vertrouwd met hoe ons geheugen werkt dat we het als vanzelfsprekend beschouwen. Toch is het een netwerk van ongelofelijk complexe processen. Het geheugen kan grofweg worden onderverdeeld in de volgende drie fasen:

• Coderen. De informatie wordt opgenomen en verwerkt.
• Opslaan. De informatie wordt opgeslagen voor direct gebruik (kortetermijngeheugen) of voor later (langetermijngeheugen).
• Ophalen. Het proces waarbij je je iets herinnert of, anders gezegd, toegang krijgt tot de in ons brein opgeslagen informatie.

Dit klinkt eenvoudig, maar is slechts een grove benadering, en het proces betreft vele hersengebieden waarvan de meesten een groot aantal cannabinoïde receptoren hebben. THC en andere bewustzijnsveranderende cannabinoïden in cannabis binden aan die receptoren en daardoor beïnvloeden ze de werking van ons brein en ons geheugen.

Een ander punt is de invloed van wiet op het ontwikkelende brein. Net zoals het brein zich in het algemeen gedurende onze menselijke en niet-menselijke voorgangers langzaam heeft ontwikkeld, zo 'groeien' individuele hersenen in onze schedels. Dat gebeurt heel geleidelijk, en het proces gaat door tot midden twintig.

Nieuwe neuroimagingstudies laten zien dat wietrokers' hersenen er anders uitzien dan die van niet-rokers, vooral wanneer men op een jonge leeftijd begint met roken. Nee, er wordt geen bongvormig iets in je hoofd zichtbaar gemaakt op de scans, en we zouden dit geen 'hersenbeschadiging' noemen, zoals sommige sensatiepers-media doen. Toch is het verschil in massa en dikte van de grijze en witte stof in sommige hersengebieden echt. Dit kan niet anders dan invloed hebben op zo'n belangrijk deel van onze cognitie als geheugen en verdient dus nader onderzoek.

Veroorzaakt cannabisintoxicatie geheugenverlies?

Als we over 'geheugenverlies' praten, stellen we ons iets aanhoudends en langdurigs voor en denken we dat dit vooral te vinden is bij zware wietrokers. En uiteraard is dit onderwerp al vaak onderzocht. Met niet-concluderende resultaten.

Inderdaad, mensen die veel wiet gebruiken presteren iets slechter in geheugentests dan mensen die dat niet doen. Ze kunnen moeite hebben met het leren van nieuwe dingen en het ophalen van wat ze weten, in vergelijking met niet-rokers. Toch beschrijven onderzoekers deze geheugentekorten als matig en geven ze toe dat zelfs die misschien meer met acute dan met langdurige effecten te maken hebben. Of, simpel gezegd: misschien waren deze mensen gewoon stoned tijdens de test. Zoals zo veel zware rokers eigenlijk altijd zijn.

Let op: Wanneer we over roken praten, bedoelen we eigenlijk elke vorm van gebruik, inclusief medicinale cannabis zoals cannabisolie of edibles.

Als je op jonge leeftijd bent begonnen met roken, is de kans op een langdurige verslechtering van je geheugen groter en kan dit aanhouden nadat je stopt. 

IQ-daling geassocieerd met cannabisgebruik

Samengevat: de kans om echt schade aan je geheugen aan te richten door jarenlang dagelijks cannabis te roken, of een geheugenstoornis te ontwikkelen, is waarschijnlijk een mythe. Althans, er zijn op dit moment geen wetenschappelijke gegevens die dit idee ondersteunen. Slecht geheugen tijdens een cannabisroes is een ander verhaal.

Werkgeheugen

De bekendste manier waarop cannabis geheugenproblemen veroorzaakt, is door het effect op het werkgeheugen. We willen hier niet te ingewikkeld doen, dus laten we werkgeheugen gelijkstellen aan kortetermijngeheugen. Het stelt ons in staat op een taak te focussen zonder de draad kwijt te raken… … Oké, waar hadden we het ook alweer over?

Experimenten met mensen en dieren tonen aan dat cannabis inderdaad het werkgeheugen verstoort. Maar dat geldt minder voor zware dagelijkse gebruikers. De reden is dat tolerantie voor THC en zijn effecten ons in staat stelt om ons aan te passen en minder tekorten in werkgeheugen te ervaren.

Velen hebben vast ook dit meegemaakt — dat je al die briljante ideeën die je had toen je high was, niet meer kunt herinneren. Dit ligt waarschijnlijk niet zozeer aan geheugen zelf, maar aan cognitieve overbelasting. Je kunt simpelweg niet duizenden ideeën per minuut volgen die zich een weg door je hoofd banen, en je hebt niet genoeg helderheid om er een logisch geheel van te maken.

Verbaal Geheugen

Verbaal geheugen is een vorm van werkgeheugen, maar richt zich alleen op het onthouden van woorden, begrippen en namen. Kun je geen enkel item herinneren van je boodschappenlijstje, dan had je misschien beter niet die extra joint moeten roken vóór het shoppen. Want ja, cannabis veroorzaakt daadwerkelijk problemen met het verbale geheugen, en huidige langdurige zware gebruikers scoren laag op cognitieve woordtesten.

Voormalige gebruikers doen het echter prima, wat betekent dat geheugenverlies op verbaal vlak omkeerbaar is, en dat herstel snel volgt nadat je stopt met wiet. Dit werd bevestigd in een kleine studie waarbij tieners en jongvolwassenen werden betaald om een maand te stoppen met cannabis. En nog voordat de ontwenningsverschijnselen verdwenen, was de geheugenmist opgetrokken. Een week na het stoppen met blowen presteerden de proefpersonen veel beter in geheugentests rondom woorden.

Prospectief Geheugen

"Ik wilde de liefde bedrijven met jou,
Maar toen was ik stoned…"

Een andere vorm van kortetermijngeheugen, het prospectief geheugen, helpt ons om bijvoorbeeld bij autorijden de juiste afslag niet te missen of plannen voor later te onthouden. Interessant genoeg vond één studie dat jonge volwassenen die wiet gebruiken niet denken dat ze ooit hun intenties vergeten, maar bij testen blijken ze wel degelijk problemen met het prospectief geheugen te hebben.

De Rol van Ibuprofen en andere NSAID’s

Het goede nieuws is dat eventuele directe negatieve effecten van wiet op je geheugen en cognitie mogelijk tegengegaan kunnen worden door ibuprofen en vergelijkbare niet-steroïde ontstekingsremmers. Eén onderzoek bij muizen liet zien dat THC het niveau verhoogt van een enzym, COX-2 (die het geheugen aantast), en ibuprofen doet het omgekeerde: het verlaagt COX-2. Mogelijk helpt dat muizen om dingen niet te vergeten.

Maar voordat je besluit om een potje ibuprofen of een andere NSAID aan je stash toe te voegen, lees dan even over de bijwerkingen. Volgens Dr. Gundry zijn deze vrij verkrijgbare medicijnen niet zo onschuldig als je misschien denkt.

Cannabis en geheugenconsolidatie tijdens de slaap

De negatieve invloed van cannabis op het geheugen lijkt niet te stoppen bij alleen de kortetermijnfase. Terwijl we het grootste deel van de informatie in ons werkgeheugen vergeten zodra we die niet meer nodig hebben, wordt een deel ervan doorgestuurd naar het langetermijngeheugen. Dit proces heet geheugenconsolidatie, en wetenschappers denken dat het grootste deel plaatsvindt tijdens onze slaap.

Wiet staat erom bekend de REM-slaap (rapid-eye-movementfase) te onderdrukken. Daarom slapen we zo diep en herinneren we ons weinig dromen na een lekkere avondjoint. Vroeger dacht men dat de REM-fase de belangrijkste — en waarschijnlijk enige — slaapfase was voor langetermijngeheugen. Recente studies twijfelen daaraan. Mogelijk speelt de slow-wave-slaap — die de nachtrust op wiet zo heerlijk maakt — ook een belangrijke rol. Maar zonder REM is de geheugenconsolidatie niet volledig, en een joint voor het slaapgaan maakt je dus waarschijnlijk niet Funes the Memorious.

Kan het zijn dat wiet het geheugen verbetert?

Sommige liefhebbers van de plant denken zelfs dat cannabis het geheugen helpt. En misschien hebben ze gelijk, want een onderzoek bij muizen toonde precies dat. De resultaten waren opmerkelijk, want na 30 dagen lage THC-doses aan oude muizen te geven, werd een deel van hun cognitieve functie, inclusief geheugen en leervermogen, weer net zo goed als bij jonge muizen. Helaas gold het omgekeerde voor jongere muizen — hun cognitieve niveau werd juist slechter door THC.

We weten nog niet of dit bij mensen net zo werkt. Maar als cannabis het geheugen van ouderen helpt, is dat waarschijnlijk door het herbedraden van een ouder brein dat is vastgelopen. En nog iets: als je op zoek bent naar strains voor het geheugen, kies dan soorten met lage THC-gehaltes en een behoorlijk percentage CBD.

Lage doses THC kunnen ook de uiting van traumatisch geheugen bij PTSS-patiënten en de angst bij het herinneren van nare gebeurtenissen verminderen. In dit geval remt cannabis eerder het geheugen dan dat het het versterkt, maar het belangrijkste is dat het onze mentale gezondheid ten goede komt. Ook hiervoor zijn de soorten met weinig THC en juist veel CBD het nuttigst.

Tot slot

Tot voor kort dachten we dat alleen CBD waardevolle medicinale eigenschappen had, maar tegenwoordig hebben onderzoekers ontdekt dat ook THC een goede invloed kan hebben op onze mentale gezondheid. Ondanks het feit dat het illegaal is, is aangetoond dat THC PTSS en angst kan behandelen, en nog veel meer symptomen. Binnenkort zal iedereen die het nodig heeft toegang krijgen tot dit soort producten; in de tussentijd hopen we op het beste.

Externe Referenties

1. Het effect van cannabisgebruik op geheugenfunctie: een update, Substance Abuse and Rehabilitation, 2013
2. Verbale geheugenscores en verminderde corticale dikte van hersengebieden langs de uncinate fasciculus bij jonge volwassen cannabisgebruikers, Nina Levar et al., Cannabis and Cannabinoid Research, 2018
3. Beïnvloedt cannabisgebruik het prospectief geheugen bij jonge volwassenen?, Janice Bartholomew et al., Journal of Psychopharmacology, feb 2010