Jak wysokie rosną automaty?

15 września 2026
Poznaj przeciętną wysokość automatów, główne czynniki wpływające na wzrost oraz łatwe do rozwiązania problemy
15 września 2026
10 min read
Jak wysokie rosną automaty?

Spis treści:
Czytaj więcej
  • 1. Przeciętna wysokość automatów
  • 2. Idealne warunki uprawy
  • 3. Łatwe do naprawy problemy mogące wpłynąć na wzrost
  • 4. Główne czynniki wpływające na wzrost
  • 5. Dobór wielkości doniczki
  • 6. Odległość lampy i cykl świetlny
  • 6. a. Odpowiedni typ i odległość lampy
  • 6. b. Cykl świetlny automatów
  • 7. Nawożenie automatów
  • 7. a. Organiczne czy syntetyczne nawozy?
  • 8. Trening roślin dla kontroli wysokości i maksymalnego plonu
  • 8. a. Low-stress training (lst)
  • 8. b. High-stress training (hst)
  • 9. Podsumowanie

Jeśli dopiero zaczynasz uprawę automatów, możesz być ciekawy, jaką średnią wysokość osiągają automatyczne rośliny w 2026 roku, gdyż przeszły długą drogę od pierwszego Lowrydera. Tak jak w każdej innej ogrodniczej dziedzinie, ostateczna wysokość automatycznych roślin konopi zależy od wielu różnych czynników – od wielkości doniczki, harmonogramu nawożenia, jakości podłoża, rodzaju i odległości oświetlenia, ilości stresu na jakie jest narażana roślina, aż po występowanie szkodników czy chorób.

Generalnie, automaty rosną zwykle od 50 do 100 cm, ale niektóre mogą osiągać nawet 150 cm, w zależności od genetyki. Istnieje możliwość częściowej kontroli ostatecznej wysokości rośliny poprzez dobór odpowiedniego cyklu świetlnego oraz rozmiaru doniczki. Naturalne jest, że początkujący grower pyta, jak wysokie będą jego rośliny, ponieważ musi przygotować odpowiednią przestrzeń do uprawy. W tym artykule wyjaśnimy wszystko, co musisz wiedzieć, aby dobrze przygotować się do cyklu uprawowego.

1. Przeciętna wysokość automatów

Grower musi zrozumieć, ile miejsca potrzebują jego automaty, aby móc zapewnić im komfortową przestrzeń do wzrostu. Zazwyczaj automaty osiągają 50–100 cm (1,5–3 stopy), ale w Fast Buds znajdziesz odmiany sięgające do 150 cm (59 cali), jak Pound Cake Auto czy Sour Jealousy Auto.

Oczywiście w obu przypadkach mogą rosnąć niższe lub wyższe w zależności od warunków oraz konkretnych fenotypów. Istnieje wiele czynników wpływających na Twoją roślinę — wyjaśnimy najważniejsze z nich w kolejnych akapitach.

Wskazówka: Jeśli Twój automat rośnie zbyt wysoki, możesz zastosować techniki low stress training (LST), by kontrolować wyciąganie się rośliny.   

Średnia wysokość automatu w fazie wegetacji

Jak przeczytasz dalej, wysokość automatów zależy od tego, jak genetyka wyraża swoje cechy pod wpływem warunków uprawy, takich jak rozmiar doniczki, temperatura, wilgotność, spektrum światła, nawożenie itd. Z tego względu nie można dokładnie przewidzieć, jak bardzo urośnie automat podczas fazy wegetacyjnej, ale jako wskazówkę możesz przyjąć, że roślina osiąga ok. 70% swojej docelowej wysokości właśnie w tej fazie.

Oznacza to np., że automat Sativa będzie wyższy niż Indica od samego startu. Dla porównania, jedno z najwyższych i najniższych automatów w naszej ofercie to Sour Jealousy Auto oraz Purple Haze Auto — pod względem wysokości różnice są ogromne.

Nasza Sour Jealousy Auto rośnie od 90 do 150 cm, a Purple Haze Auto osiąga 60–100 cm. Oznacza to, że jeśli obie wysiejesz równocześnie, sadzonka Purple Haze Auto będzie wyraźnie niższa od Sour Jealousy Auto i ta różnica utrzyma się przez całą fazę wegetacyjną — Sour Jealousy Auto dojdzie do ok. 80 cm na końcu fazy vege, a Purple Haze Auto do ok. 50 cm.

Średni wzrost automatów w fazie wegetacji
Faza wzrostu Minimum Maksimum
Faza wegetacji 50% całościowego wzrostu 70% całościowego wzrostu

Średnia wysokość automatu podczas kwitnienia

Gdy obie rośliny wejdą w fazę pre-kwiatu, przez dwa tygodnie obie będą się jeszcze ciągnąć w górę, zachowując różnice we wzroście. Oznacza to, że Sour Jealousy Auto niemal podwoi rozmiar, sięgając przy końcu kwitnienia około 150 cm, a Purple Haze Auto także podwoi wysokość, lecz zatrzyma się na ok. 90 cm.

Pamiętaj, że każda odmiana jest inna i możliwe, że Twoja roślina nie wyciągnie się równie mocno jak przykłady, ale wszystkie konopie rozciągają się w pierwszych tygodniach kwitnienia. Jako zasadę możesz przyjąć, że ok. 70% wysokości roślina osiągnie podczas fazy vege, a pozostałe 30% podczas pre-kwiatu i kwitnienia.

2. Idealne warunki uprawy

Podobnie jak w przypadku fotoperiodycznych odmian, optymalne środowisko dla automatów wygląda następująco:

  • Faza siewki: 23–29 °C i 75–85% RH
  • Faza wegetacyjna: 21–29 °C i 70–80% RH
  • Faza kwitnienia: 15–24 °C i 40–50% RH

Pamiętaj, że każda odmiana może reagować inaczej, więc powyższe dane traktuj jako wskazówkę. Zawsze obserwuj reakcje roślin i odpowiednio dostosuj warunki.

How tall do autoflowers get?: the perfect growing conditions

Optymalne warunki dla automatów.

Dzięki utrzymaniu dobrego środowiska Twój automat może osiągnąć pełny potencjał. Mamy odmiany, jak Strawberry Gorilla Auto RF3, które bez problemu dorastają do 130 cm (51 cali), o ile mają odpowiednie warunki. Wszystko zależy od perfekcyjnych warunków dla konkretnej genetyki.

3. Łatwe do naprawy problemy mogące wpłynąć na wzrost

Oto (stosunkowo) łatwe do rozwiązania problemy, które mogą wpływać na wzrost rośliny:

  • Klimat;
  • Szkodniki;
  • Poziom pH;
  • I częstotliwość podlewania.

Te drobne czynniki mogą negatywnie odbić się na wzroście oraz plonie. Jeśli nie zostaną rozwiązane, mogą nawet doprowadzić do śmierci rośliny.

Na szczęście, można je naprawić przez pozwolenie podłożu przeschnąć przed kolejnym podlewaniem, dostosowanie poziomu pH przed podlewaniem, codzienną kontrolę pod kątem szkodników oraz regulację wilgotności i/lub cyrkulacji powietrza. Jeśli zareagujesz na czas, rozwiążesz je szybko – dlatego skupimy się na najważniejszych czynnikach.

Uwaga: Problemy ze szkodnikami mogą stać się bardzo trudne do opanowania, jeśli zostaną zaniedbane; zauważ je wcześnie, by uniknąć poważniejszych skutków. Jeśli już musisz skorzystać z jakiegokolwiek środka ochrony roślin (najlepiej naturalnego), pamiętaj, by NIGDY nie stosować go podczas kwitnienia, chyba że to absolutnie konieczne. Ma to OGROMNY wpływ na jakość końcowego produktu, zwłaszcza smak i zapach kwiatów.

4. Główne czynniki wpływające na wzrost

Oto główne czynniki, które mogą wpłynąć na wzrost — zarówno pozytywnie, jak i negatywnie. Mają one istotny wpływ na automat i działają szybciej niż drobne czynniki; mogą więc błyskawicznie doprowadzić roślinę do śmierci.

Główne czynniki to:

  • Wielkość doniczki;
  • Odległość i cykl światła;
  • Nawożenie.

5. Dobór wielkości doniczki

Wielkość doniczki ma ogromne znaczenie dla wielkości automatu i określa granicę potencjalnego wzrostu. Zbyt mała doniczka sprawi, że roślina się „zakorzeni” (korzenie nie mają już gdzie rosnąć), co zaburzy pobieranie składników odżywczych. Roślina nie będzie mogła oddychać prawidłowo i łatwo może zamrzeć lub dać minimalny plon, jeśli nie przesadzisz jej szybko.

Zalecamy kierować się informacjami od producenta nasion – zazwyczaj podają one przybliżoną wysokość i na tej podstawie możesz działać. Ostatecznie możesz skorzystać z tych wskazówek (pamiętaj, że to estymacje):

  • Około 60 cm (23 cale) – doniczka 7L (1,8 gal);
  • Do 100 cm (40 cali) – doniczka 8–10L (2,1–2,6 gal);
  • 100 cm (40 cali) i więcej – doniczka 12L (3,1 gal).

How tall do autoflowers get?: choosing a pot size

Zdecyduj z wyprzedzeniem na podstawie dostępnego miejsca, jaka wielkość doniczki jest dla Ciebie najlepsza.

Wskazówka: Jeśli nadal masz wątpliwości – wybierz doniczkę 12L (3,1 gal), a będziesz mieć pewność – minusem będzie jednak większe zużycie podłoża i nawozów. Większa doniczka ogranicza też stres związany z przesadzaniem. 

Możesz też spróbować uprawiać wysoki automat w małej doniczce; czasem roślina się zaadaptuje, czasem nie. Najlepiej eksperymentować z różnymi odmianami i sprawdzać wyniki.

6. Odległość lampy i cykl świetlny

Wszystkie rośliny potrzebują światła do życia; automaty nie są wyjątkiem. Przy uprawie na zewnątrz nie stanowi to problemu. Jednak dla growerów indoor to najczęstsza trudność. Bardzo trudno jest sztucznie odwzorować światło słoneczne, a rozmiar automatu jest w dużym stopniu uzależniony od odległości lamp i cyklu świetlnego.

Odpowiedni typ i odległość lampy

Jeśli światło jest za daleko, roślina zacznie się nadmiernie wyciągać i produkować luźne kwiaty. Jeśli będzie za blisko, może dojść do oparzeń cieplnych, które zahamują wzrost i obniżą plon, którego oczekiwałeś.

Możesz stosować się do zaleceń producenta lamp co do odległości i intensywności, ale najlepszym sposobem jest zakup miernika PAR i dopasowanie ustawień do zalecanych poziomów PPFD:

  • Siewki: 100–200 PPFD
  • Faza wegetacyjna: 200–500 PPFD
  • Faza kwitnienia: 600–700 PPFD

Wskazówka: Ustawienie lampy na odpowiedniej wysokości i zmiana tej wysokości odpowiednio do fazy wzrostu jest kluczowe, by roślina mogła rosnąć do maksimum. W fazie wege trzymaj lampę wyżej lub zmniejsz jej moc, podczas kwitnienia – niżej lub zwiększ jej moc.

Musisz też zdecydować, jakiego typu oświetlenia użyjesz. Opcji jest kilka.

Oświetlenie CFL/fluorescencyjne

Zdecydowanie najtańsza opcja dla uprawiających konopie w domu. Lampy CFL sprawdzą się świetnie dla siewek, są łatwe i tanie w montażu, oraz pobierają niewiele prądu. Są ogólnodostępne, lecz brakuje im mocy, by zapewnić duże, zdrowe rośliny z gęstymi, lepiącymi się topami, jakie wszyscy cenimy.

Oświetlenie HID

Lampy HID (High-Intensity Discharge) przez dekady były złotym standardem uprawy konopi. Dają świetne plony, są niezawodne, zapewniają stałe światło i są stosunkowo proste w obsłudze. Niestety mają też minusy: wydzielają dużo ciepła (mogą zagrażać uprawie), pobierają dużo prądu i wymagają wymiany żarówek co roku.

Oświetlenie LED

Lampy LED to nowość wśród growerów. Przez lata uznawano je za gorsze od HID, ale dziś technologia ta prześcignęła inne rozwiązania. Są dużo bardziej energooszczędne, działają na chłodniejszych temperaturach, dzięki czemu można je umieścić bliżej roślin bez ryzyka przypaleń, a plony są ogromne i pełne terpenów. Są jednak droższe – i uważaj na tanie panele zalewające sklepy online.

Pamiętaj, że automat może dać zaledwie 10g (0,3oz) przy złym świetle, albo ponad 150g (5 uncji) przy idealnych warunkach.

Cykl świetlny automatów

Automatyczne rośliny tolerują cykle 24/0, 18/6 lub 12/12 (pierwsza liczba oznacza godziny światła, druga – ciemności). Zalecamy zapewnienie przynajmniej 4 godzin ciemności na odpoczynek. Efekt zależy od genetyki odmiany.

How tall do autoflowers get?: light cycle for autoflowers

Wybór cyklu świetlnego dla automatów jest ważny.

Wskazówka: Więcej światła nie zawsze daje większy wzrost. Niektóre odmiany uwielbiają 24/0, inne mogą się stresować. Jeśli nie masz pewności, wybierz 18/6. Zdolność rośliny do pracy 24/0 zależy od jej genetyki.

7. Nawożenie automatów

Automaty nie są wybredne pod względem składników odżywczych. Potrzebują jedynie właściwego połączenia, by rosnąć zdrowo i silnie, dać duże plony i być szczęśliwe. Zbyt mało lub za dużo składników odżywczych może je uszkodzić.

Przekarmienie skutkuje oparzeniami. Roślina wykazuje objawy toksyczności i zaczyna mieć trudności z pobieraniem składników. Staje się chora, rośnie słabiej i daje mniejsze plony.

Zbyt mało składników objawia się niedoborami. Bez nawozów roślina przestaje rosnąć i rezultat jest podobny do toksyczności — karłowaty wzrost, mały plon. Jeśli będzie długo głodować, może umrzeć.

Jeśli nie stosujesz nawozów dedykowanych automatom, podstawowa zasada brzmi: używaj połowy dawki z tabeli producenta. Jeśli zaczynasz na glebach typu Light Mix, Happy Frog – rozpocznij dokarmianie dopiero od pre-flower, w połowie dawki!

Organiczne czy syntetyczne nawozy?

To jedna z trudniejszych decyzji na początku uprawy, ale trzeba ją podjąć stosunkowo wcześnie.

Organiczne rozwiązania dokarmiają mikroflorę żyjącą w ziemi, która rozkłada składniki na łatwo przyswajalną dla roślin formę. Organiczne nawozy są łatwiejsze w użyciu, działają powoli i znacząco zmniejszają ryzyko przenawożenia, a mikroorganizmy stanowią dodatkową naturalną barierę przed szkodnikami, grzybami czy chorobami. Istnieją nawet dowody, że metody organiczne poprawiają profil terpenowy plonu, choć badania są nadal niepełne.

Syntetyczne nawozy pozwalają na bardzo precyzyjną kontrolę ilości i momentu podawania składników roślinie. Konopie na różnych etapach wymagają innych proporcji makroskładników, a dzięki mineralnym nawozom możesz podać to, czego roślina potrzebuje, dokładnie wtedy, kiedy tego wymaga. Nawozy syntetyczne są też tańsze, a po nabraniu wprawy w mieszaniu roztworu są bardzo wygodne.

Która opcja zapewnia szybszy wzrost?

To w dużej mierze zależy od sposobu uprawy. W prawie wszystkich przypadkach uprawa hydroponiczna zapewnia najszybszy i najbujniejszy wzrost oraz największy plon. Niektórzy growerzy osiągają jednak lepsze wyniki na glebie, więc nie da się jasno odpowiedzieć. Dla początkujących polecamy nawozy syntetyczne na kokos lub glebę z butelkowanymi organicznymi nawozami.

Wskazówka: Producenci nawozów często rekomendują znacznie wyższe dawki niż potrzebuje roślina. Zacznij od połowy lub jeszcze niższej dawki, i zawsze wybieraj nawozy organiczne nad nieorganiczne. Na nawozach organicznych ryzyko oparzenia jest znacznie niższe.

8. Trening roślin dla kontroli wysokości i maksymalnego plonu

Growerzy stosują wiele różnych technik treningowych z różnych powodów, ale najczęściej chodzi o kontrolę wysokości i zwiększenie plonu. Za sprawą treningu manipulujemy kształtem rośliny, by lepiej rozprowadzić hormony wzrostu i składniki odżywcze po całej strukturze. To przekłada się na bardziej wyrównany rozwój kwiatów i pozwala utrzymać rośliny w ryzach. Oto trzy najważniejsze techniki – dzielimy je na LST (Low-Stress Training) i HST (High-Stress Training).

Low-Stress Training (LST)

LST oznacza techniki powolnie zmieniające kształt rośliny bez hamowania wzrostu. Najczęściej stosowaną jest tzw. „Tie-Down Method”. Tak jak nazwa wskazuje – w miarę wzrostu rośliny przywiązujesz jej pędy do brzegu doniczki za pomocą sznurka, drutu lub tasiemek. Jeśli używasz plastikowej doniczki, możesz nawiercić małe otwory na brzegu i podwiązać pędy. Wraz ze wzrostem rośliny stopniowo dodajesz kolejne wiązania i prowadzisz je spiralnie wokół doniczki. W ten sposób roślina rośnie poziomo i pędy poboczne wyrównują się z główną kolą.

How tall do autoflowers get?: LST

ScrOG oznacza ekran zieleni!

Kolejna technika to SCROG, czyli „Screen of Green” – trening z wykorzystaniem siatki utrzymującej roślinę na jednym poziomie. Działa podobnie jak wiązanie, a połączenie obu metod daje najlepszy rezultat. Siatka bardzo ułatwia kontrolę wysokości. Zbudowanie SCROGa jest bardzo proste – potrzebujesz ramki (np. z drewna, metalu lub PVC), do której przymocujesz siatkę (może być plastikowa, z drutu albo nawet sieć rybacka). PVC jest najłatwiejszy w obróbce – wystarczą złączki rogowe, docięte rurki i upinasz siatkę na kwadrat. Przykręć 3–4 nogi wokół doniczki i umieść siatkę ok. 50–70 cm nad podłożem.

High-Stress Training (HST)

Lista technik HST jest znacznie dłuższa i bardziej inwazyjna. HST zakłada mocne stresowanie roślin poprzez szybkie i gwałtowne zmiany kształtu, by silnie wpłynąć na wzrost. Są to techniki ryzykowne: mogą trwale uszkodzić roślinę jeśli wykonasz je nieprawidłowo, a większość nie nadaje się do automatów. Ponieważ rośliny auto mają genetycznie zaprogramowany czas wegetacji, nie mają czasu na regenerację po stresie typowym dla HST. Najpopularniejsze techniki HST:

  • Topping
  • Fimming
  • Super Cropping
  • Monster Cropping
  • Mainlining
  • Defoliacja

Fimming

Fimming jest bardzo zbliżone do Toppingu — tyle że zamiast odcinać koronę tuż u podstawy, odcinasz pół głównej koli. To powoduje wystarczający stres, by zahamować wzrost tej koli i pobudzić pędy boczne do rozwoju. Zazwyczaj pojawiają się dwie koli jak przy toppingowaniu, ale jeśli zrobisz to idealnie, możesz uzyskać cztery główne koli.

Super Cropping

Super cropping to dość ekstremalne wyginanie pędów, aby naśladować uszkodzenia, jakie mogą powstać na zewnątrz podczas wiatru lub burzy. Growerzy uprawiający outdoor potwierdzą, że połamane pędy zwykle odrastają jeszcze silniejsze — na tym polega zaleta super cropping.

Topping

Topping to popularna metoda treningu stosowana przez chcących kontrolować wysokość, a jednocześnie zwiększać plony. Polega na odcięciu wierzchołka głównego pędu, tuż nad nowymi rozgałęzieniami. Usuwając koronę, zmuszasz roślinę do wytworzenia dwóch koli zamiast jednej, przez co ogólna wysokość spada, a plon rośnie.

How tall do autoflowers get?: topping

Topping można powtarzać wielokrotnie, szczególnie podczas uprawy matek.

Można powtarzać ten zabieg, aby jeszcze bardziej rozkrzewić roślinę i utrzymać wzrost w pionie.

Monster cropping

Ta technika polega również na manipulacji, ale nie tyle na stresowaniu, ile na produkcji wielu niżej położonych topów, które normalnie by się nie rozwinęły. Monster cropping to pobieranie klonów z końcówek pędów, które już rozpoczęły kwitnienie, i ponowne wprowadzenie ich do fazy wege. Może to spowodować spektakularny przyrost masy i nietypowe formacje kwiatów, ale nie jest to metoda dla początkujących – czasem jednak daje naprawdę ciekawe efekty i ogromne plony.

Mainlining

Mainlining to metoda polegająca na całkowitym wycięciu głównej koli, by pobudzić dolne pędy do stania się nowymi głównymi kolami. Technika najlepiej sprawdza się przy Indica lub szeroko rosnących odmianach. Jest bardzo stresująca, więc trzeba pilnować rytmu treningów i równej długości pędów – inaczej uzyskasz nierówną „czapę” z losowym wzrostem.

Defoliacja

Defoliacja, czyli usuwanie liści wachlarzowych, zasługuje na cały osobny post... więc tutaj go znajdziesz! 

9. Podsumowanie

Zrozumienie tych czynników to klucz dla każdego growera. Rośliny są delikatne i nawet drobny stres może mieć wpływ na ich wzrost. Zawsze bądź ostrożny i zwracaj szczególną uwagę na sygnały, jakie daje roślina. Te małe detale zrobią ogromną różnicę podczas zbioru. Dbaj o swoje rośliny i traktuj je z miłością – zapewniamy, że odwdzięczą się pięknym plonem. Pamiętaj, rośliny też są istotami żywymi.

Jeśli masz swoje sposoby na kontrolę wzrostu, podziel się nimi z innymi w sekcji komentarzy poniżej!

FAQ

Jak wysokie zwykle rosną automaty?

Większość automatycznych roślin konopi osiąga od 50 do 150 cm (20–60 cali) wysokości, choć genetyka i warunki uprawy mogą powodować istotne różnice.

Jak niskie mogą być automaty?

Kompaktowe automaty mogą zakończyć cykl już na 30–60 cm (12–24 cale), szczególnie odmiany stworzone pod małe warunki uprawowe.

Jak sprawdzić, jak wysoki urośnie automat?

Deklarowany przez producenta zakres wysokości to zwykle najlepsza wskazówka. Jednak to, jak szybko i wysoko roślina rośnie w pierwszych tygodniach, daje dobre pojęcie o tym, czego się spodziewać.

Czy automaty indica są niższe niż automaty sativa?

Tak. Ogólnie rzecz biorąc, odmiany Indica zwykle rosną niższe, a te z domieszką Sativa mogą się bardziej wyciągać. 

Kiedy automaty przestają rosnąć w górę?

Największy wzrost pionowy odbywa się w fazie wegetacyjnej i pre-kwiatu. Wraz z postępem kwitnienia tempo wzrostu wyraźnie spowalnia.

Czy rozmiar doniczki wpływa na wysokość automatu?

Tak. Przestrzeń dla korzeni wpływa na rozwój rośliny, choć większa donica nie zawsze oznacza wyższą roślinę.

Czy światło wpływa na to, jak wysokie będą automaty?

Tak. Intensywność i jakość światła wpływają na strukturę rośliny. Niedobór światła sprzyja wydłużaniu się roślin, zaś nadmiar światła może sprawić, że będą niskie i krzaczaste.

Dlaczego mój automat jest taki niski?

Najczęściej to kwestia genetyki, ale stres środowiskowy, ograniczona przestrzeń dla korzeni, niedobór światła, skrajne temperatury i inne warunki uprawy także mogą wpływać na rozmiar rośliny.

Ile automaty rosną w górę podczas kwitnienia?

W zależności od genetyki automat może zyskać 30–50% wysokości w fazie pre-kwiatu, a niektóre odmiany mogą się nawet podwoić w tym okresie.

Ile miejsca potrzebuje automat?

To zależy od planowanego rozmiaru odmiany. Orientacyjnie namiot 40x40x160cm (15x15x60in) pomieści 2–3 rośliny.

Dołącz do naszej społeczności, aby być na bieżąco z najnowszymi wiadomościami

Dołącz do naszego Discorda: Dołącz do naszej największej społeczności, aby nic Cię nie ominęło. Dziel się swoimi planami uprawy, wymieniaj się opiniami i poznaj innych growmies na kanałach poświęconych naszym najnowszym odmianom.

Dołącz do Grow Diaries: Masz już nasiona? Podziel się swoją uprawą na Grow Diaries i zainspiruj się innymi ogrodami!

Dołącz do naszego Twittera/X: To kolejna świetna społeczność, którą mamy!



Komentarze

Nowy komentarz
Brak komentarzy