Lampy do uprawy konopi indoor: LED vs żarówki

Zanim przejdziemy do całej technicznej gadaniny, krótko o tym, jak rośliny konopi korzystają ze światła, które im zapewniasz oraz jak harmonogram naświetlania wpływa na ich rozwój.

Na rynku znajdziesz dwa główne typy odmian. Nie, nie Sativa i Indica. Chodzi o podział na fotoperiodyczne i automatycznie kwitnące (autoflowering). Większość hodowców zna różnicę, ale dla początkujących wyjaśnijmy to pokrótce. Każda odmiana – czy to auto, czy foto – przechodzi przez kilka wyraźnych etapów wzrostu. Są to:

• Etap kiełkowania – gdy nasiono wypuszcza korzeń i wydostaje się z twardej skorupy. 
• Etap siewki – kiedy młoda roślina zaczyna wytwarzać pędy i liście. Roślina jest uznana za siewkę do momentu pojawienia się drugiego kompletu „prawdziwych” liści. 
• Etap wegetatywny – tu roślina zaczyna wyraźnie nabierać rozmiarów. W tej fazie formuje się struktura rośliny i przygotowuje ona się do przejścia w kwitnienie.
• Etap kwitnienia – kiedy roślina konopi osiąga dojrzałość płciową i zaczyna produkować te wszystkie aromatyczne, żywiczne topy, które wszyscy kochamy.

Odmiany fotoperiodyczne

Jak sama nazwa wskazuje, etap wzrostu odmian fotoperiodycznych zależy od długości cyklu naświetlania. W uprawie indoor ogrodnik ma pełną kontrolę, decydując kiedy roślina przejdzie w kolejną fazę poprzez zmianę harmonogramu światła.

W fazie siewki i wzrostu wegetatywnego, rośliny fotoperiodyczne potrzebują minimum 18 godzin światła i 6 godzin ciemności dziennie – nazywane jest to często cyklem 18/6. Gdy jesteś zadowolony z rozmiaru oraz solidnej struktury, wystarczy przełączyć się na cykl 12/12 (czyli 12 godzin światła, 12 godzin ciemności), co sygnalizuje roślinie, że czas zakwitnąć i wyprodukować piękne topy.

Odmiany autoflowering

Automatycznie kwitnące odmiany konopi zdejmują z hodowcy cały stres związany z harmonogramami światła. Cykl kwitnienia zależny jest od wieku rośliny, a nie od ilości godzin światła – czyli po około czterech tygodniach wzrostu roślina samoczynnie zacznie produkować kwiaty, niezależnie od stosowanego harmonogramu.

Ta cecha autów ma szereg zalet, szczególnie dla początkujących hodowców w indoorze. Możesz utrzymać harmonogram światła 18/6 przez cały okres wzrostu (lub 20/4, a nawet 24/0), co upraszcza całą sprawę, a także ułatwia tworzenie wiecznego ogrodu, gdzie co chwilę zbierasz plony. Auty są również bardziej odporne niż fotoperiodyczne, wymagają mniej nawozów, zazwyczaj są gotowe do zbiorów po 8-10 tygodniach, no i potrafią dorównać „fotom” pod względem mocy i wydajności.

Spektrum i intensywność światła dla konopi

Kiedy już zdecydujesz się, który rodzaj odmiany będzie najlepszy do twojego zestawu i wybierzesz harmonogram oświetlenia, czas pomyśleć o spektrum światła dla konopi. Mówiąc krótko – rośliny potrzebują pełnego spektrum, by wykorzystać cały swój potencjał genetyczny. Słońce dostarcza wszystkie długości fal światła, pod którymi rośliny ewoluowały przez miliony lat – więc dlaczego miałyby rosnąć wydajnie pod czymś gorszym? Oczywiście można uprawiać konopie pod lampami nie dającymi pełnego spektrum, jednak nie osiągnie się wtedy tej samej wydajności i jakości, co pod światłem zbliżonym do naturalnego słońca.

Dodatkowo, intensywność światła, jakie zapewnisz swoim roślinom, ma ogromny wpływ na ogólny rozwój i powinna być dopasowana do aktualnej fazy wzrostu. 

Intensywność mierzy się w PPFD, które można sprawdzić miernikiem PAR. Zaleca się trzymać PPFD na poziomie około 100-200 dla siewek, 300-600 podczas fazy wegetatywnej i 700-1000 dla fazy kwitnienia.

Świetlówki kompaktowe (CFL)

Kompaktowe świetlówki fluorescencyjne, czyli CFL, to popularne oświetlenie budżetowe do małych namiotów czy mikro plantacji. Są tanie, łatwo dostępne (kupisz je w marketach budowlanych albo nawet supermarketach), łatwe do zamontowania (dzięki standardowym gwintom), mają niski pobór prądu, wydzielają niewiele ciepła, a przy tym możesz dobrać różną moc i barwę światła. Żarówki CFL to świetna opcja dla osób z ograniczonym budżetem – doskonałe zwłaszcza dla siewek i na start.

Jeśli planujesz mikro uprawę w szafie lub podobną, CFL mogą wystarczyć na cały cykl, ale mają swoje minusy. Ich niska moc i intensywność sprawiają, że roślina nie osiągnie maksa swoich możliwości genetycznych, a świetlówki zwyczajnie nie nadają się do etapu kwitnienia. Żywotność CFL jest krótsza niż innych lamp, choć są też znacznie tańsze. Generalnie, jeśli nie masz innego wyjścia, możesz korzystać z CFL, ale po fazie siewki lepiej przerzucić się na coś mocniejszego. Pamiętaj, że zbierzesz tu mniej niż pół grama na wat światła, czyli ok. 10-15 gramów z jednej lampki.

Żarówki wysokoprężne HID

Przez wiele dekad żarówki HID były złotym standardem w oświetleniu do upraw konopi. Chociaż LEDy przewyższyły je pod względem wydajności i efektywności, nadal wielu hodowców docenia HIDy za solidną moc i prostotę montażu. Żarówki HID (High-Intensity Discharge) są dostępne w trzech typach spektrum: Metalohalogenkowe (MH), sodowe wysokoprężne (HPS) i ceramiczne MH (CMH). MH dają niebieskie światło, idealne na fazę wegetatywną, HPS emitują pomarańczowo-różowe, które sprawdza się podczas kwitnienia, a CMH łączy cechy obu w jednej lampie.

Mimo wyższych kosztów (niż CFL) i większego zużycia prądu, HIDy są nadal popularne z powodu wyższej mocy i intensywności światła, idealnych do uprawy indoor, ale mają swoje minusy.

Po pierwsze – generują dużo ciepła. Można to ograniczyć stosując specjalne układy chłodzące, ale problemu nie da się całkiem wyeliminować. Po drugie, HIDy wymagają częstej wymiany żarówek (co 6-9 miesięcy) i trochę zabawy przy montażu – potrzeba oddzielnego zasilacza (balastu) i odbłyśnika, co podnosi koszty zestawu. Z drugiej strony, zakup HIDA wyjdzie taniej niż panel LED, a plony i moc są naprawdę świetne – możesz uzyskać ok. 1 grama z wata, więc przy boksie 4x4 stopy i lampie 600W HID wyciągniesz około 600g suszu z jednego cyklu (oczywiście ważna jest także wybrana odmiana, doświadczenie i warunki środowiskowe).

Panele LED

Oświetlenie LED do growboxów istnieje już od ponad dekady, ale przez długi czas było postrzegane jako nowinka. W ostatnich latach technologia tak się rozwinęła, że przegoniła HIDy i dziś to LEDy są top wyborem do każdego growroomu. Oczywiście dobre panele LED wciąż kosztują więcej niż podobnej mocy system HID (choć różnice cenowe się zmniejszają!), ale oferują całą masę korzyści. W dzisiejszych czasach naprawdę nie ma sensu kupować innego światła niż LED, chyba że nie możesz sobie na nie pozwolić.

Do zalet należą ogromne oszczędności na rachunkach – panele LED zużywają mniej niż połowę energii co HIDy, a do tego dużo mniej się nagrzewają. Dzięki temu są łatwiejsze do wykorzystania w każdym rozmiarze growboxa, szczególnie tych mniejszych. Nie wymagają balastu, możesz dobrać ich rozmiar do własnych potrzeb, nowoczesne modele pozwalają regulować spektrum, czyli dają „pełne słońce”. Szczerze? Lepiej odłożyć kasę i kupić LED, który odpowiada twoim wymaganiom – długofalowo będziesz wdzięczny sobie i nam! Jeśli chodzi o plony, nowe panele dorównują HIDom, a często je przewyższają – minimum 1g na wat to standard, jeśli wszystko inne masz „wykręcone na maksa”.

Dodatkowe wskazówki dotyczące wyboru oświetlenia

Moc nie jest wszystkim

Trzeba dobrze zrozumieć, czym jest moc (waty), zanim podejmiesz decyzję o wyborze oświetlenia do swojej uprawy. Wat to jednostka mierząca ilość pobieranej energii, a nie siłę światła. Przeanalizujmy przykład: stawiamy obok siebie żarówkę CFL 400W, zestaw HID 400W i panel LED 400W. Różne technologie mają różną efektywność, co oznacza, że mimo identycznych watów, ilość wyemitowanego światła będzie inna. CFL wypadnie najsłabiej, HID oraz LED będą bliżej siebie, ale LEDy jeszcze wyżej!

Możesz myśleć, że 400W to zawsze tyle samo światła, ale to nieprawda – LEDy są bardziej wydajne, więc w rzeczywistości dostarczają więcej światła niż HID o tej samej mocy. Nawet jeśli etykieta wskazuje identyczny pobór prądu, efektywne oświetlenie i moc lamp mogą się znacząco różnić.

Lokalizacja lampy ma ogromne znaczenie

Odległość źródła światła od szczytów roślin zależy od typu lampy. HIDy muszą być ustawione wyżej, bo mocno grzeją i ich światło rozchodzi się nierównomiernie, co tworzy gorące i zimne strefy w boksie.

Panele LED lepiej sprawdzają się w bliskiej odległości od wierzchołków – można je montować już nawet 20-25 cm nad rośliną, w zależności od modelu. Taka bliskość ogranicza zasięg światła, ale zapewnia równomierne doświetlenie wzdłuż całego baldachimu. Poza tym, nie przegrzewają growroomu ani nie wywołują problemów z poparzeniami liści niezależnie od odległości.

Pokryj uprawę warstwą odbijającą światło

Może to najoczywistsza rada świata, ale żeby w pełni wykorzystać każde lampy, pokryj całą powierzchnię growboxa materiałem odbijającym światło. Takie „lustro” sprawi, że światło będzie odbite z każdej strony, a rośliny dostaną maksimum promieni z każdej strony. Szczególnie ważne przy HIDach, które nierówno rozprowadzają światło. Warstwa odbijająca sprawi, że wykorzystasz pełny potencjał swojej lampy – prosta rzecz, a mega skuteczna.

3. Podsumowanie

Tak to wygląda. Wszystko co musisz wiedzieć o trzech głównych opcjach oświetlenia do upraw konopi indoor – i plusy i minusy każdej z nich. Pozostaje tylko znaleźć najlepsze rozwiązanie pod własne warunki i zabierać się za budowę swojego growroomu. Dla większości growerów panele LED to obecnie numer jeden, ale gdy liczy się budżet, CFL i T5 wciąż się sprawdzą. Niestety, złota era HIDów powoli się kończy – chociaż może to trochę smutne, nowoczesne LEDy łatwiej doprowadzą cię do wymarzonych rezultatów. Udanych upraw i zostaw komentarz, jeśli masz pytania!