ค่า pH คืออะไร และเหตุใดจึงสำคัญต่อการปลูกกัญชา

• 1. ค่า ph คืออะไร?
• 2. ค่า ph ส่งผลต่อเรายังไง?
• 3. ค่า ph ส่งผลกับกัญชาอย่างไร?
• 4. การควบคุม ph สำหรับการปลูกกัญชา
• 5. สรุป

เช่นเดียวกับการให้สภาพแวดล้อมที่เหมาะสมในการปลูก การควบคุมค่า pH ถือเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งต่อการดูดซึมสารอาหารของต้นไม้ โดยการรักษาค่า pH ให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม พร้อมทั้งปรับค่า pH ให้เหมาะกับแต่ละระยะของ เมล็ดกัญชา คุณจะรับประกันได้ว่าต้นกัญชาจะแข็งแรง และสุดท้ายได้ดอกคุณภาพที่ดีกว่าเดิม

1. ค่า pH คืออะไร?

pH คือวิธีการวัดว่าสิ่งใดเป็นกรดหรือด่าง มีมาตราส่วนตั้งแต่ 1-14 โดยเริ่มที่ระดับ 1 ซึ่งเป็น "กรดแบตเตอรี่" จนถึงระดับ 14 "น้ำยาล้างท่อ" น้ำธรรมชาติมักมี pH เป็นกลางคือ 7 จากข้อมูลนี้ เราสามารถดูได้ว่าน้ำแหล่งใดเหมาะสมกับการบริโภคทั้งมนุษย์และพืชหรือไม่

ระดับ pH ที่ต่ำกว่า 7 หมายความว่าน้ำมีความเป็นกรดหรือ "นุ่ม" ซึ่งมีปริมาณโลหะสูงและอาจเกิดพิษ (เช่น เหล็ก แมงกานีส ทองแดง ตะกั่ว) ในขณะที่ pH สูงกว่า 7 หมายถึงน้ำมีความเป็นด่างหรือ "แข็ง" มีปริมาณแร่ธาตุสูง (เช่น แคลเซียมและแมกนีเซียม) พยายามวัดค่า pH ทุกครั้งเมื่อย้ายไปอยู่เมืองหรือบ้านใหม่ เพื่อให้แน่ใจว่าน้ำมีคุณภาพดีสำหรับการบริโภค และรดน้ำต้นไม้ด้วย

2. ค่า pH ส่งผลต่อเรายังไง?   

การบริโภคน้ำที่มีความเป็นกรดหรือด่างสูงเกินไปเป็นอันตรายต่อมนุษย์ แม้น้ำธรรมชาติมี pH 7 แต่ ช่วงที่ยอมรับได้อยู่ที่ 6.5-8.5 ในช่วงที่เหมาะสม หากค่า pH สูงหรือต่ำกว่านี้เล็กน้อยอาจไม่ถูกปากในหลายสาเหตุ น้ำที่มี pH สูง (ด่างหรือ "แข็ง") จะรู้สึกลื่น มีรสเค็ม และอาจทำให้มีการสะสมของแร่ธาตุนำไปสู่โรคนิ่วในไต ส่วนค่า pH ต่ำ (กรดหรือ "นิ่ม") จะรสขม หรือรสโลหะ ไม่เป็นอันตรายต่อมนุษย์ เว้นแต่จะมีตะกั่วสูง เช่น ถ้ามีโลหะพิษสูงมาก ก็อาจทำให้เกิดพิษได้

น้ำจะถือว่าดื่มได้หากมี pH ระหว่าง 6.5-8.5 เพราะตลอดทางไปบ้าน น้ำจะสัมผัสกับท่อใต้ดินและอาจดูดซึมโลหะและแร่ธาตุระหว่างทาง

3. ค่า pH ส่งผลกับกัญชาอย่างไร?

ระดับ pH มีความสำคัญอย่างมากต่อการได้รับสารอาหารของต้นไม้ เพราะมีผลโดยตรงต่อการดูดซึมสารอาหาร เช่นเดียวกับมนุษย์ กัญชาก็มีช่วง pH ที่เหมาะสมเช่นกัน ปัญหาคือ พืชกัญชาจะดูดซึมสารอาหารได้ในช่วง pH แคบ ๆ เท่านั้น คือ 6-7 ในดิน และ 5.5-6.5 ในระบบไร้ดินและไฮโดรโปนิกส์ ค่าตัวเลขเหล่านี้ต้องถูกต้องเพื่อให้ออโต้ฟลาวเวอร์ของเราดูดซึมสารอาหารได้อย่างถูกต้อง

ถ้าระดับ pH สูงหรือต่ำมากเกินไป พืชจะไม่สามารถดูดซึมสารอาหารได้ (ถึงแม้ว่าสารอาหารจะอยู่ในวัสดุปลูกก็ตาม) และจะเริ่มแสดงอาการ ขาดสารอาหาร อย่างที่ทราบกันดีว่าพืชทุกชนิดต้องการธาตุอาหารสำหรับการเจริญเติบโตที่แข็งแรง ทั้งธาตุหลัก ธาตุรอง และแร่ธาตุต่าง ๆ ถ้าไม่สามารถรับสารอาหารเหล่านี้ได้ จะเกิดการขาดและมีปัญหาสุขภาพอื่น ๆ ตามมา หากคุณปลูกแบบออร์แกนิก pH จะไม่ใช่ปัญหาเพราะ จุลินทรีย์ ในวัสดุปลูกจะช่วยปรับสมดุล pH และให้สารอาหารแก่ราก แต่ถ้าคุณใช้ธาตุอาหารแบบน้ำสังเคราะห์ ต้องปรับ pH ทุกครั้งเมื่อให้อาหารต้นไม้

4. การควบคุม pH สำหรับการปลูกกัญชา

โอเค เราได้ครอบคลุมไปแล้วว่า pH คืออะไร และเหตุผลที่ต้องควบคุมค่า pH ในการปลูกกัญชาทุกระบบ แล้ว เราจะวัดและควบคุม pH อย่างไร? ก่อนจะไปถึงจุดนั้น ต้องเข้าใจว่ามีการวัด 2 แบบที่สำคัญ ควรวัดทั้งน้ำสารละลายธาตุอาหาร (หรือน้ำรดต้นไม้) ก่อนรดต้นไม้ และวัดน้ำที่ไหลผ่านออกจากวัสดุปลูก (runoff) ด้วย สองค่าที่ได้จะช่วยบอกเราได้มากว่ารากต้นไม้กำลังเผชิญปัญหาอะไรหรือไม่ และอาจมีปัญหาสารอาหารเกิดขึ้นหรือเปล่า มี 2 วิธีหลักในการวัด pH คือใช้สารละลายเคมีหยด หรือใช้เครื่องวัด pH ดิจิทัล เราแนะนำให้เลือกเครื่องวัด pH ดิจิทัลเสมอ เนื่องจากราคาไม่แพง หาได้ง่าย และให้ผลแม่นยำแทบจะทันที สารละลายเคมีเหมาะสำหรับวัดน้ำสระว่ายน้ำ แต่ถ้าอยากได้คุณภาพดีจากผลผลิต คุณต้องเข้มงวดกับค่าพวกนี้

เครื่องวัด pH ดิจิทัลจะช่วย ให้ทุกอย่างง่ายขึ้นกว่ามาก เมื่อตั้งค่าคาลิเบรตเครื่องเรียบร้อยแล้ว (โดยทั่วไปต้องทำแค่ตอนซื้อใหม่ และอาจทุก 6 เดือนหลังจากนั้น) ก็เพียงจุ่มหัววัดในน้ำตัวอย่าง รอสักครู่ให้เครื่องแสดงค่า pH ที่แม่นยำ พอมีเครื่องวัด pH อยู่ในมือ คุณก็พร้อมวัดค่าแล้ว ต่อไปต้องทำอะไรบ้าง? ขั้นแรกคือผสมสารละลายธาตุอาหาร หากต้องการวัด pH ก่อนเติมธาตุอาหารก็ทำได้ แต่ธาตุอาหารที่เติมลงไปจะเปลี่ยน pH เสมอ ดังนั้นควรรอให้เติมเสร็จเรียบร้อยก่อน จากนั้นให้ จุ่มเครื่องวัดลงในสารละลายและวัดค่า ถ้าโชคดี อาจได้ค่าอยู่ในช่วงเหมาะสม แต่ถ้า pH ยังสูง/ต่ำเกินไปล่ะ?

วิธีแก้ไม่ยากเลย ร้านปลูกพืชไฮโดรโปนิกส์ทั่วไปจะมีทั้งน้ำยาปรับ pH ขึ้นและลง หลายแบรนด์ให้เลือก สามารถเติมเพียงเล็กน้อยเพื่อปรับ pH ให้เหมาะสม สารเหล่านี้แรงมาก ใช้เพียงไม่กี่หยดก็เปลี่ยนค่าได้มาก โชคดีที่ออกแบบมาให้ไม่มีผลต่อการเจริญเติบโตของต้นกัญชา อาจต้องลองปรับสัก 1-2 ครั้งถึงจะชิน เมื่อได้น้ำรดต้นไม้ที่ค่า pH เหมาะสมแล้ว ก็ถึงเวลา วัดค่า pH ในน้ำที่ไหลออกจากวัสดุปลูก (runoff) การวัดนี้จะบอกเราว่าระบบรากเกิดอะไรบ้าง ควรได้ค่าใกล้เคียงน้ำที่รดเข้าไป หากแตกต่างกันมาก แปลว่าวัสดุปลูกของคุณมี pH ผิดไป อาจต้องล้างระบบใหม่ทั้งหมด

โดยทั่วไปเราแนะนำให้เลือกใช้กาบมะพร้าวเป็นวัสดุปลูก เพราะมีข้อดีทั้งของดินและไฮโดร ใครมือใหม่ก็ใช้ได้ง่าย ทนทาน ประหยัด เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และล้างระบบได้ง่ายในกรณีมีปัญหาธาตุอาหารหรือค่า pH หากไม่ชอบปุ๋ยสังเคราะห์หรือสารเติมแต่ง ยังมีทางเลือกออร์แกนิกเพื่อเพิ่มหรือลด pH เช่น มูลไส้เดือน ขี้เลื่อย ใบสน และ ชาหมักคอมโพสต์ ช่วยลด pH ได้ดี แต่ต้องใช้เวลา ถ้าอยากเพิ่ม pH สามารถเติมผงหินปูน หรือขี้เถ้าไม้ก็ได้

มีหลายวิธีในการปรับและรักษาค่า pH เมื่อต้องปลูกกัญชา วิธีที่ง่ายและได้รับความนิยมที่สุดคือใช้ผลิตภัณฑ์ปรับ pH แบบขวดควบคู่กับเครื่องวัด pH ได้ตามต้องการเพื่อปรับ pH ในดินให้เหมาะสม สารเพิ่ม pH มักประกอบด้วย sodium hydroxide หรือ potassium hydroxide ไอออนเหล่านี้ช่วยปรับสมดุลความเป็นกรด และปรับ pH ให้สูงขึ้น ส่วนสารลด pH มักเป็นกรดฟอสฟอริกหรือกรดกำมะถัน โดยจะลด pH ให้เป็นกรด คุณต้องใช้สารเหล่านี้อย่างแม่นยำ และปฏิบัติตามคำแนะนำบนฉลากเพื่อไม่ให้ค่า pH ของวัสดุปลูกแกว่งจนควบคุมไม่ได้ 

ผู้ปลูกสายธรรมชาติและออร์แกนิกหลายคนไม่ชอบใช้สารปรับสภาพดินแบบขวด หากคุณเป็นหนึ่งในนั้น คุณจะดีใจที่รู้ว่ายังมีวิธีอื่นๆ อีกมาก เช่น ขี้เถ้าไม้ ปูนโดโลไมต์ คอมโพสต์ที่มีคอมฟรีย์และตำแย สามารถช่วยเพิ่ม pH ได้ กำมะถัน พีทมอส กากกาแฟ และคอมโพสต์ที่มีใบสนก็ลด pH ได้เช่นกัน แต่ออปชั่นธรรมชาติเหล่านี้ไม่ได้ผลทันที ต้องอาศัยเวลาให้จุลินทรีย์ในดินย่อยสลายและสร้างการเปลี่ยนแปลงของค่า pH

5. สรุป

หากคุณอยากปลูกต้นไม้ให้สุขภาพดี ควรลงทุนซื้อ เครื่องวัด pH จะได้ปรับค่า pH ในน้ำสารละลายที่ใช้รดต้นไม้ได้อย่างเหมาะสม แนะนำให้วัดค่า pH ของน้ำที่เตรียมรดเข้าไป และวัดค่าน้ำที่ไหลออกจากวัสดุปลูก (runoff) ด้วย คุณจะได้เช็คค่าพื้นฐานของวัสดุปลูกที่ต้นออโต้ฟลาวเวอร์อยู่ด้วย บางครั้งค่า pH ในน้ำที่ใช้รด กับวัสดุปลูกอาจไม่เท่ากัน ซึ่งอาจทำให้เกิดปัญหาสุขภาพกับออโต้ฟลาวเวอร์ในอนาคตได้