Terp Sauce คืออะไร และวิธีทำเองที่บ้าน

• 1. เทอร์ปีน (terpenes) คืออะไร?
• 2. อธิบายผล “entourage effect”
• 3. เทอร์ปีนส์ที่พบมากที่สุดในกัญชา
• 4. Terp sauce คืออะไร?
• 5. Terp sauce ทำให้เมาหรือไม่?
• 6. Terp sauce ผลิตอย่างไร?
• 6. a. วิธีทำ terp sauce เองที่บ้าน
• 7. วิธีบริโภค terp sauce ที่ดีที่สุด
• 8. คำถามพบบ่อยเรื่อง terp sauce
• 9. สรุป

ในยุคใหม่ที่กัญชาถูกกฎหมาย ตัวเลือกในการบริโภคใหม่ ๆ ก็ออกสู่ตลาดอย่างรวดเร็ว การเติบโตอย่างก้าวกระโดดของวงการนี้ บวกกับโอกาสที่นักวิจัยจะได้ศึกษาพืชชนิดนี้อย่างลึกซึ้ง ส่งผลให้มีผลิตภัณฑ์ใหม่ ๆ มากมาย ซึ่งหลายอย่างก็อร่อยแบบคาดไม่ถึง — และหนึ่งในตัวเลือกที่อร่อยที่สุดก็คือ terp sauce! ตลาดสารสกัดกัญชามักมุ่งเน้นที่สารเข้มข้นของแคนนาบินอยด์ แต่เมื่อมี terp sauce เกิดขึ้น เราก็เริ่มเห็นการเปลี่ยนจากความแรงล้วน ๆ ไปเป็นการให้ความสำคัญกับรสชาติและกลิ่นแทน

แล้ว...

• Terp sauce คืออะไร?
• กระบวนการผลิตเป็นอย่างไร?
• วิธีการบริโภค terp sauce ที่ดีที่สุดคือแบบไหน?
• ควรผสมกับสารสกัดอื่น ๆ หรือไม่?
• และสามารถทำเองที่บ้านได้อย่างปลอดภัยหรือเปล่า?

มาลุยกันเลย มาสนุกกับความซอสซี่นี้ พร้อมไขข้อสงสัยที่ค้างคาใจ! แต่ก่อนจะไปไกลกว่านั้น...

1. เทอร์ปีน (Terpenes) คืออะไร?

ก่อนอื่น ขอพากลับไปพื้นฐานก่อนจะลุยเรื่องลึก ๆ แน่นอนว่าผู้อ่านหลายคนคงรู้จักเทอร์ปีนกันอยู่แล้ว แต่สำหรับมือใหม่ ขออธิบายให้เข้าใจง่าย ๆ กัญชา (ดอก) มีสารประกอบมากมาย โดยจากงานวิจัย ปัจจุบันมีการค้นพบแคนนาบินอยด์มากกว่า 100 ชนิด (รวมถึง THC, CBD, CBN, และ CBG) และสารเคมีอื่น ๆ อีกนับ 300 ชนิด ที่ไม่ใช่แคนนาบินอยด์ ซึ่งในกลุ่มนี้ก็มีเพื่อนของเรา “เทอร์ปีนส์” อยู่ด้วย

แล้วเทอร์ปีนส์คืออะไรกันแน่?

เทอร์ปีนส์ คือสารประกอบที่ให้กลิ่นและรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์ของกัญชา (และพืชทั่วไป) งานวิจัยพบว่ากัญชามีเทอร์ปีนส์หลากหลายมากกว่า 150 ชนิดทั่วโลก เช่นเดียวกับแคนนาบินอยด์ เทอร์ปีนมักอยู่ในไตรโคม (ผลึกที่เคลือบดอกและใบ sugar leaves) แม้จำนวนเล็กน้อยจะพบที่ชั้นนอกของก้านและใบใหญ่

เทอร์ปีนส์มีบทบาทสำคัญไม่ใช่แค่เรื่องกลิ่น ยังรวมถึงการอยู่รอดของพืช กลิ่นเฉพาะตัวของเทอร์ปีนส์ช่วยสร้างเสน่ห์หรือขับไล่ศัตรูพืชและนักล่า ช่วยเพิ่มโอกาสรอดในธรรมชาติ เช่น linalool จะดึงดูดผึ้งหรือผีเสื้อเข้ามาผสมเกสร; ส่วน citronella และ geraniol ก็ทำหน้าที่ขับไล่ศัตรูพืช

แต่เท่านี้ยังไม่หมด...

จำนวนและอัตราส่วนเทอร์ปีนส์แต่ละชนิดในแต่ละ strain สามารถเปลี่ยนกลิ่น รสชาติ และผลกระทบที่มีต่อผู้ใช้ได้ด้วย งานวิจัยเริ่มยืนยันหลักฐานจากประสบการณ์ว่า เทอร์ปีนส์มีบทบาทสำคัญต่อฤทธิ์ต่าง ๆ ของกัญชา และถูกนำมาใช้จำแนกสายพันธุ์โดยอ้างอิงจากผลลัพธ์ต่อผู้ใช้ด้วย

2. อธิบายผล “Entourage Effect”

การเสริมฤทธิ์กันระหว่างแคนนาบินอยด์และเทอร์ปีนส์ในกัญชาเรียกว่า Entourage Effect ลองนึกภาพออร์เคสตร้า วงดนตรีที่มีเครื่องดนตรีแยกหลายชิ้น ทุกชิ้นมีดนตรีของตัวเอง เล่นเดี่ยวได้ดีแต่พอรวมกัน เสียงประสานกลับยิ่งใหญ่และทรงพลังขึ้นอีก

กัญชาก็เช่นกัน — การรวมตัวของสารประกอบต่าง ๆ ให้ผลลัพธ์แรงกว่าเมื่อบริโภคแค่สารเดียว งานวิจัยพบว่าแม้ THC จะช่วยลดอาการปวดได้ดีอยู่แล้ว แต่ยิ่งทำงานร่วมกับ CBD หรือเทอร์ปีนส์บางชนิด ก็ยิ่งมีฤทธิ์แรงขึ้น ล่าสุดยังพบว่าเทอร์ปีนส์บางกลุ่มเข้าไปเปลี่ยนฤทธิ์ของ THC (หรือ CBD) ได้หลายทาง ไม่ได้จำกัดแค่บรรเทาอาการปวด อาการ “เมา” จากกัญชา ขึ้นกับโปรไฟล์เทอร์ปีนส์ของ strain นั้น ๆ เช่น บางเทอร์ปีนส์ช่วยเสริมฤทธิ์ บางชนิดก็ลดทอนฤทธิ์

ดังนั้น แม้ CBD กับ THC จะเป็นพระเอกตัวจริงของโลกกัญชา แต่เทอร์ปีนส์ก็สำคัญมากเช่นกัน Entourage Effect เป็นประเด็นร้อนในวงการตลอด 5 ปีหลัง และจะยิ่งได้รับความสนใจมากขึ้น งานวิจัยที่เจาะลึกยิ่งทำให้เราเข้าใจผลเฉพาะของแต่ละเทอร์ปีนส์ ว่ากับแต่ละคนส่งผลแตกต่างกันแค่ไหน — ที่แน่ ๆ ก็คือ เทอร์ปีนส์อยู่กับเราต่อไป และให้มากกว่าแค่กลิ่นหอม!

3. เทอร์ปีนส์ที่พบมากที่สุดในกัญชา

แม้ว่ากัญชาจะผลิตเทอร์ปีนส์มากมาย แต่ก็มีอยู่ไม่กี่ชนิดที่พบมากที่สุด

ตอนนี้เข้าใจแล้วว่าเทอร์ปีนส์คืออะไร ส่งผลต่อทั้งพืชและตัวเราอย่างไร ถึงเวลาตอบคำถามสำคัญ — Terp sauce คืออะไร และทำไมถึงกลายเป็นดาวเด่นของวงการสารสกัดกัญชา?

4. Terp Sauce คืออะไร?

Terp sauce ตามชื่อ คือสารสกัดกัญชาที่มีลักษณะคล้ายน้ำเชื่อม (syrup) เป็น High Terpene Full Spectrum Extract (HTFS) แบบหนึ่งโดยเฉพาะ การสกัดกัญชาหลัก ๆ แบ่งได้เป็นสองแบบ —

• สารสกัดแบบไม่ใช้ตัวทำละลาย (Solventless extracts) – ไม่มีตัวทำละลาย เช่น แฮชหรือโรซิน
• สารสกัดแบบใช้ตัวทำละลาย (Solvent extracts) – ใช้ตัวทำละลาย เช่น บิวเทนหรือ CO2 เพื่อแยกไตรโคม ตัวอย่างผลิตภัณฑ์ เช่น shatter, wax, crumble, budder ฯลฯ

Terp sauce เป็นสารสกัดแบบใช้ตัวทำละลายยุคใหม่ ผลิตจาก BHO (Butane Hash Oil) โดยใช้การกำจัดตัวทำละลายที่อุณหภูมิต่ำและนานกว่าปกติ หรือสามารถทำเองได้ที่บ้านแค่หมักไว้ในที่เย็น มืดสักสองสามสัปดาห์ BHO จะค่อย ๆ แยกชั้นเป็น terp sauce กับผลึก THCA

ได้ผลิตภัณฑ์ที่เข้มข้นมาก มีเทอร์ปีนส์สูง (แน่นอน) มีเนื้อสัมผัสเหมือนน้ำเชื่อม เป็นที่นิยมมากในหมู่ผู้ผลิตและผู้ใช้สารสกัด

เทอร์ปีนส์เป็นโมเลกุลที่ระเหยง่ายและมีจุดเดือดต่ำมาก สารสกัดกัญชาหลายประเภททำให้เทอร์ปีนส์ระเหยออกไป เหลือแค่แคนนาบินอยด์ ไม่ค่อยมีกลิ่นหรือรส Terp sauce ตรงข้าม กลับอัดแน่นด้วยเทอร์ปีนส์ — มากกว่าดอกกัญชาปกติสูงสุดถึง 60 เท่า โดยดอกทั่วไปมีเทอร์ปีนส์รวมไม่ถึง 3% (ปกติมีแค่ราว 1%)

5. Terp Sauce ทำให้เมาหรือไม่?

ทั้งใช่และไม่ใช่... ขึ้นอยู่กับประเภท terp sauce อย่างที่อธิบายไปข้างต้น กระบวนการสร้าง terp sauce จาก BHO จะได้สองส่วน — terp sauce เอง และผลึก THCA ตัว terp sauce จะมี THC ต่ำมาก โดยทั่วไปไม่เกิน 10% จึงไม่ได้ทำให้เมาแรงเหมือนสารสกัดเข้มข้นอื่น ๆ

แต่หากรวมผลึก THCA เข้าไปด้วย THC จะสูงมากและเมาแน่นอน ตัว terp sauce เองเน้นประสบการณ์กลิ่นและรสชาติ มากกว่าฤทธิ์ทางจิตประสาท

การนำ terp sauce ไปใช้เพื่อความบันเทิง มักผสมกับผลึก THCA หรือสารสกัดอื่น เพื่อให้ได้รส กลิ่น และความเมาครบเต็มรูปแบบ สำหรับสายการแพทย์ มักเลือก vape เฉพาะ terp sauce เพื่อเน้นคุณประโยชน์จากเทอร์ปีนส์

6. Terp Sauce ผลิตอย่างไร?

เริ่มที่ขั้นตอนการผลิตเชิงพาณิชย์ แล้วจะลงรายละเอียดการทำเองที่บ้านต่อ 

การผลิต Terp Sauce เชิงพาณิชย์

คล้ายกับ live resin (มักถูกเข้าใจผิดว่าเหมือนกัน ทั้งที่ต่างกันชัดเจน) การทำ terp sauce เริ่มจากนำพืชกัญชาไป snap-freeze ก่อนสกัด ขั้นตอนนี้ช่วยล็อกน้ำมันสำคัญที่ประกอบด้วยเทอร์ปีนส์ไว้ ทำให้ขั้นตอนหลัง ๆ ไม่กระทบต่อโปรไฟล์เทอร์ปีนส์

ต่อมาใช้บิวเทนหรือโพรเพน (หรือผสมกัน) ในระบบปิดเพื่อแยกไตรโคมจากพืช แล้วจึงกำจัดบิวเทนออกด้วยวิธี lower-temp, no-vac purge ช้า ๆ ให้สารละลายข้นขึ้นคล้ายคาราเมล ก่อนย้ายใส่ขวดปิดสนิทเพื่อหมักในที่เย็น มืด ประมาณ 3 สัปดาห์ ระหว่างนี้จะข้นขึ้นและแยกเป็นสองชั้น — terp sauce กับผลึก THCA

ถึงตรงนี้ terp sauce ก็พร้อมใช้ ผลึก THCA จะกินเปล่า ๆ หรือผสมกับ terp sauce เพื่อความเมาเต็มรูปแบบก็ได้

รายละเอียดวิธีทำเองที่บ้านจะพูดถึงด้านล่าง อย่าเพิ่งไปไหนนะ 

วิธีทำ Terp Sauce เองที่บ้าน

Terp sauce สามารถทำเองได้ แต่ต้องมีเวลาและอุปกรณ์ที่เหมาะสม ก่อนอื่นต้องเตรียมดอกกัญชาคุณภาพสูงที่มีเทอร์ปีนส์และ THC เข้มข้น ไม่ควรเสียเวลาใช้ strain คุณภาพต่ำ! 

ควรเลือก strain ที่เทอร์ปีนส์แน่น ไตรโคมเยอะ เช่นที่นิยมใช้ทำ terp sauce หรือ diamond mining ได้แก่:

• Banana Purple Punch Auto – รสผลไม้เด่น เรซิ่นเคลือบแน่น เหมาะสำหรับการทำ terp sauce สายพันธุ์นี้ชนะรางวัลที่ American Autoflower Cup ปี 2022 
• Gorilla Cookies Auto – THC สูงถึง 28.5% ต้านโรคแมลงและเชื้อรา ผลผลิตมหาศาล ไตรโคมเยอะ เป็นสายพันธุ์ในฝันของสายสกัด ชนะรางวัล Best Autoflower 2022 ที่ Cosecha Cup และ Best Indica 2022 ที่ Autoflower World Cup
• Tropicana Cookies Auto – สายพันธุ์ใหม่และอาจดีที่สุด! ผลผลิตสูงมาก ไตรโคมหนาแน่น THC 25% พร้อมเทอร์ปีนส์เยิ้ม ๆ ชนะรางวัล Best Indica 2023 ที่ Autoflower World Cup 

เมื่อได้สายพันธุ์ที่ต้องการแล้ว เตรียมอุปกรณ์ดังนี้:

• ท่อสกัด (extraction tube) ต้องมีตะแกรงกรองละเอียด (micron mesh) ที่ปลายหนึ่ง อีกปลายมีช่องต่อบิวเทน
• จานไพเร็กซ์ 2 ขนาด ใหญ่กับเล็ก (เล็กต้องวางในใบใหญ่ได้)
• น้ำยาเติมไฟแช็กบิวเทน 1 กระป๋อง
• อุปกรณ์ป้องกัน เช่น ถุงมือ เสื้อแขนยาว แว่นตา

แล้วทำตามนี้:

1. บรรจุกัญชาแช่แข็งลงใน extraction tube ใช้ทั้งดอกหรือ trim ได้ แต่ต้องแช่แข็งทันทีหลังตัด ไม่ต้องทำให้แห้งหรือบ่มก่อน

2. บรรจุกัญชาให้แน่นสุด เพื่อไล่อากาศ

3. คลุมตะแกรงไว้อย่างแน่นหนา

4. ค่อย ๆ เติมบิวเทนผ่านท่อ ให้ซึมลงในกัญชา ขณะเดียวกันจับปลาย mesh จ่อบนจานไพเร็กซ์เล็ก

5. จะเห็นของเหลวสีอำพันไหลผ่าน mesh ลงจาน รอจนไตรโคมออกมาหมด อาจใช้เวลานาน ต้องใจเย็น ๆ

6. หลังสกัดเสร็จ เติมน้ำในจานใหญ่ นำจานเล็กลงแช่ในน้ำ (water bath)

7. วางทั้งหมดตากแดด เพื่อให้บิวเทนระเหย เหลือแต่น้ำมันเหนียวแวววาว

8. ย้าย concentrate ลงขวดปิดทึบ หมักต่อในที่เย็น มืด สัก 3 สัปดาห์ ระหว่างนี้สารจะข้นและแยกชั้นเป็น terp sauce กับ THCA diamond

9. เพื่อผลลัพธ์ดีสุด ควรอุ่น concentrate เบา ๆ หลังหมักเสร็จ เพื่อไล่บิวเทนตกค้าง ช่วยให้ฤทธิ์แรงและสะอาดกว่า ใช้ไฟเตาแก๊สอ่อนสุด หรือแผ่นให้ความร้อนจะดีกว่า

10. ย้าย terp sauce ใส่ภาชนะกันรังสียูวี ช่วยถนอมเทอร์ปีนส์และรักษาคุณภาพรสชาติได้นานขึ้น

เสร็จแล้ว! นี่คือกระบวนการทำ terp sauce และผลึก THC ที่บ้าน โปรดระวังในการใช้บิวเทน หลักความปลอดภัยสำคัญมาก รักษาความสะอาดของท่อสกัดและเก็บห่างจากเปลวไฟหรืแหล่งความร้อนทั้งหมด เพราะแม้ประกายไฟเพียงน้อยก็อันตรายระเบิดได้จริง!

7. วิธีบริโภค Terp Sauce ที่ดีที่สุด

ตอนนี้คุณรู้แล้วว่า terp sauce และเทอร์ปีนส์คืออะไร ผลิตอย่างไรทั้งในเชิงพาณิชย์และในบ้าน ทีนี้จะบริโภค “น้ำทอง” นี้อย่างไรดี? จะสูบผ่านบ้องหรือเปล่า? ทาซ้อนนอกของมวนหรือ blunt? หรือจะ dab? ผสมในขนม edibles ชุดต่อไป?

คุณเลือกเองได้ แต่โดยมากไม่แนะนำผสมกับขนมอบหรือของร้อน เพราะเทอร์ปีนส์มีจุดเดือดต่ำมาก แค่ไม่กี่นาทีในเตาจะเหลือแต่ควันกลิ่นแปลก ๆ ถ้าอยากได้ประโยชน์สูงสุด ควร vape จะดีที่สุด ใช้โต๊ะ vape (เช่น Volcano Vapes) ปากกาเติมซ้ำ หรือ dab rig ก็ได้ทั้งหมด

Dab Rig คืออะไร?

Dab rig เป็นวิธีฮิตที่สุดในการบริโภค terp sauce และสารสกัดกัญชา ข้อดีเพราะลักษณะคล้ายบ้องทั่วไป แต่ให้ความร้อนและระเหย terp sauce ได้เร็วและมีประสิทธิภาพกว่าวิธีอื่น

ในความเป็นจริง เปลี่ยนบ้องธรรมดาเป็น dab rig ได้ง่าย ๆ แค่เปลี่ยนหัว bowl เป็น nail (หรือ banger) เลือกได้ทั้งไทเทเนียม เซรามิก หรือควอตซ์ แต่ละแบบมีข้อดีต่างกัน เมื่อ nail ร้อน (มักใช้เปลวไฟบิวเทนพกพา หรือแบบไฟฟ้าปรับอุณหภูมิได้) ก็แค่หยด terp sauce ลงไปแล้วดูด จะได้ควันหนา ๆ อุดมด้วยกลิ่นรสจาก terp! หากต้องการสัมผัส full spectrum ควร vape ทั้ง terp sauce และผลึก THCA พร้อมกัน

8. คำถามพบบ่อยเรื่อง Terp Sauce

Terp Sauce ถูกกฎหมายไหม?

ขึ้นอยู่กับแต่ละประเทศ โดยทั่วไปเทอร์ปีนส์ถูกจัดเป็น “สารปรุงแต่งกลิ่นรสธรรมชาติ” จึงสามารถซื้อ ขาย ครอบครอง และบริโภคได้อย่างถูกกฎหมาย ยกเว้นในบางประเทศที่มีกฎเกี่ยวกับเทอร์ปีนส์ที่มาจากกัญชาหรือกัญชงต่างกัน ดังนั้นควรตรวจสอบกฎหมายท้องถิ่นก่อนซื้อหรือใช้ terp sauce

ควร vape Terp Sauce ที่อุณหภูมิเท่าไหร่?

ตอบยากแบบเจาะจง เพราะแต่ละเทอร์ปีนส์มีจุดเดือดต่างกัน เช่น A-Pinene เดือดที่ 311°F (151°C) ส่วน Linalool กับ Humulene เดือดที่ 388°F (198°C) ดังนั้น ถ้าคุณไม่รู้โปรไฟล์ terp sauce เป๊ะ ๆ ให้ลอง vape เริ่มต้นที่ 300°F แล้วค่อย ๆ ขึ้นไป 400°F จะได้กลิ่น รส และประสิทธิภาพสูงสุด

Terp Sauce ปลอดภัยไหม?

Terp sauce ปลอดภัยสำหรับการบริโภค ถ้าซื้อจากแหล่งที่เชื่อถือได้และเก็บอย่างถูกวิธี หากมีข้อกังวลควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเสมอ

Terp Sauce ราคาเท่าไหร่?

ขึ้นกับแหล่งซื้อและคุณภาพสารสกัด บางชนิดราคาแค่ไม่กี่ดอลลาร์ต่อกรัม ส่วนผู้ผลิตระดับพรีเมียมอาจเกิน $100 ต่อกรัม ทั้งหมดขึ้นกับเกรดและแหล่งกำเนิด ศึกษาข้อมูลให้ดีก่อนตัดสินใจซื้อ หรือปลูกเองแล้วทําด้วยตัวเอง ควบคุมทุกขั้นตอนการสกัดเทอร์ปีนส์เองและประหยัดเงินระยะยาว

เทอร์ปีนส์ชนิดไหนใช้ควบคุมอาการวิตกกังวลได้ดีที่สุด?

มีหลายตัวที่ขึ้นชื่อว่าช่วยลดความวิตกกังวลโดยเฉพาะเมื่อใช้ร่วมกับ THC ในปริมาณน้อยถึงกลาง ได้แก่ —

• Caryophyllene
• Limonene
• Linalool

ทั้งสามโปรไฟล์เทอร์ปีนส์นี้ถูกพิสูจน์ว่าช่วยลดความกังวล แต่ caryophyllene ถือว่าได้ผลที่สุด หากคุณหา terp sauce ที่เน้นลดความวิตกกังวล ให้เลือกสูตรที่ caryophyllene สูงผสม limonene และ linalool

9. สรุป

Terp sauce เป็นหนึ่งในรูปแบบสารสกัดกัญชาที่น่าสนใจ นวัตกรรมใหม่ และอร่อยที่สุด มอบควันรสชาติเต็มที่ กลิ่นหอมหวน เต็มปอดแบบเบา ๆ และเพลิน เมื่อใช้ถูกต้อง terp sauce จะสร้างประสบการณ์กลิ่น รส และสรรพคุณทางการแพทย์ได้สูงสุด หากอยากสัมผัสแบบ full spectrum ให้ลอง vape ทั้ง terp sauce ควบกับผลึก THCA ในครั้งเดียว

คุณเคยลอง terp sauce หรือทำเองที่บ้านไหม? คอมเมนต์บอกกันได้เลย หรือเข้าไปร่วมพูดคุยได้ที่ subreddit FastBuds_Family มาร่วมสนุกกับเรา!

ข้อจำกัดด้านการแพทย์

เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ด้านการศึกษาเท่านั้น ข้อมูลจากงานวิจัยภายนอก

แหล่งข้อมูลภายนอก

1. "Taming THC: potential cannabis synergy and phytocannabinoid-terpenoid entourage effects" Ethan B Russo, 2011 - https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3165946/
2. "Cannabis, from plant to pill" Christopher P. L. Grof, 2018 - https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6177712/