Budama Nedir ve Neden Kenevir Bitkinizi Budamalısınız

• 1. Budama nedir ve fan yaprakları nelerdir?
• 1. a. Budama
• 1. b. Fan yaprakları
• 2. Neden bitkinizi budamalısınız?
• 2. a. Alt tomurcuk gelişiminde artış
• 2. b. Üst tomurcuklara daha fazla enerji
• 3. Nasıl ve ne zaman budanır?
• 4. Budama ile uyumlu eğitim teknikleri
• 5. Sonuç

Fan yapraklarının neden çıkarılıp çıkarılmaması gerektiğine dair çeşitli teoriler vardır. Bazı yetiştiriciler buna karşı çıksa da, bitkinizin daha iyi gelişebilmesini sağlayan farklı teknikler mevcuttur ve budama da bunlardan biridir. 

1. Budama Nedir ve Fan Yaprakları Nelerdir?

Budama

Budama, bitkimizin gelişimini artırmak için belli sayıda fan yaprağının çıkarılması işlemidir. Genellikle en büyük yapraklar alınsa da, dilediğiniz boyuttaki ve konumdaki yaprakları koparabilirsiniz, yeter ki bitkinizin bununla fayda göreceğini düşünün. Her zaman unutmayın ki, budama, tıpkı HST teknikleri gibi bitkinizi şoka sokabilir. Neden ve nasıl budayacağımızı anlatmadan önce fan yaprakları hakkında biraz daha bilgi sahibi olmamız gerekir.

Fan Yaprakları

Fan yaprakları kenevirin klasik parmaklı yapraklarıdır; şeker ve bitki büyümesi için gerekli diğer maddelerin üretilmesinde, fotosentez yoluyla kullanılırlar ve en çok ışık emilimini sağlarlar. Yani bitkinizin büyümesi ve gelişimi için son derece gerekli bir işlevleri vardır. 

Budama yaparken, bazı bitkilerin şoku diğerlerinden daha iyi tolere edebileceğini ve bunun genetik çeşide (strain) bağlı olduğunu hatırlamalısınız. Fan yapraklarını çıkarmak sadece büyümeyi yavaşlatmakla kalmaz, aynı zamanda bitkinin zehirli gazları dışarı atmasını ve sıcaklık ayarını da zorlaştırır. Fazla yaprak alınması, bitkinizin cinsiyet değiştirmesine veya hatta ölümüne yol açabilir; çünkü bu yapraklarla bitki besin üretir.

2. Neden Bitkinizi Budamalısınız?

Tıpkı HST gibi, yaprakları kopararak bitkimize doğrudan zarar veriyoruz. Amaç, ışığın daha derinlere ulaşmasını sağlamak ve gölgede kalan tomurcukları (buds) alarak ana tomurcukların daha iyi gelişmesini sağlayıp verimi artırmaktır. Bu teknik hem otomatik çiçeklenen hem de fotoperiyodik kenevirlerde dikkatli kullanılırsa uygulanabilir. Doğru kullanıldığında şu faydaları olabilir: 

Alt Tomurcuk Gelişiminde Artış

Bazı genetik çeşitlerin fan yaprakları oldukça büyük olabilir (12 "parmağa" kadar çıkabilir) ve bu büyük yapraklar, alt dallardaki tomurcukların gelişimini engelleyebilir. Böyle durumlarda bu yapraklar budanır, büyük fan yapraklarını alarak ışığın küçük tomurcuklara ulaşmasını sağlarız ve böylece toplam verimimiz ile küçük tomurcukların kalitesini artırırız. Aşırıya kaçmadan, her birkaç günde bir birkaç yaprak budamak genellikle bitkinize olumsuz etki etmez, ancak aynı anda çok fazla budamak şoka neden olabilir.

Üst Tomurcuklara Daha Fazla Enerji

Bitki çok sık yapılı olduğunda alt kısımlarda pek çok tomurcuk noktası düzgün gelişmeyebilir. Alt yaprak ve dalların alınması, bitkinin enerjisinin üst kısma odaklanmasını sağlar ve en büyük tomurcuklar burada oluşur. Gereksiz dal ve/veya yaprakları dikkatlice budayarak bitkinizin enerjisinin boşa harcanmasını önler, enerjiyi ana tomurcukların gelişimine yönlendirir ve daha büyük, daha yoğun çiçekler elde edersiniz.

Unutmayın, bitkinizin herhangi bir bölgesini budamak veya kırpmak ciddi olumsuz sonuçlar doğurabilir. Biraz deneyim gerektirir ve biz doğal olarak LST'den HST'ye evrimleşerek, gerekli gördüğünüzde budama veya kırpmaya başlamanızı öneriyoruz. Bunun kesin bir formülü yok; doğru uygulamak için bitkinizin verdiği sinyalleri okumayı öğrenmelisiniz. 

3. Nasıl ve Ne Zaman Budanır?

Budama ve kırpmada yeniyseniz, çiçekleri (buds) budamada kullanılan makasa benzer bir makasla yaprak ve dalları almaya başlayabilirsiniz. Kullanmadan önce makası her zaman alkolle temizleyin. Daha deneyimli yetiştiriciler ise parmaklarını ve tırnaklarını kullanarak temiz bir şekilde elle koparırlar.

Bitki materyalini nasıl alacağınız pek önemli değil; dikkatli ve yavaş bir şekilde, şoka sebep olmadan yapmanız yeterlidir. Diğer eğitim tekniklerinde olduğu gibi, budamaya günde birkaç yaprak alarak veya daha iyi sonuç için 2-3 günde bir başlanmalıdır. 3 haftalıkken başlar, önçiçeklenme evresine kadar devam edebilirsiniz.

4. Budama ile Uyumlu Eğitim Teknikleri

Yukarıda da belirttiğimiz gibi, otomatik çiçeklenen (autoflowering) genetiklerde dikkatli olmanız gerekir. Onlar, fotoperiyodik çeşitler gibi strese dayanmazlar. Bu kötü bir şey değil, ama en yüksek verimi almak için bazı yetiştirme yöntemlerinizi değiştirmeniz gerekebilir. Eğer çok tecrübeli değilseniz, topping, fimming, super cropping ya da diğer stresli eğitim tekniklerinden uzak durmalısınız.

Bu tekniklerle bitkinizi öldürmezsiniz, ancak birkaç gün büyümeyi duraklatma ihtimaliniz yüksektir. Otomatiklerde vejetatif büyüme süresi sınırlı olduğundan bu istenmeyen bir durumdur. Bu nedenle, yukarıda saydığımız eğitim tekniklerini otomatiklerde deneyecekseniz düşük stres düzeyinde (low-stress) tutmanız en iyisidir.

Bağlama (Tie-Down) Yöntemi

Bağlama yöntemi, özellikle hafif budama ile birlikte uygulandığında otomatik verimini maksimuma çıkarmak için harikadır. Bağlama, bitkinizi nazikçe ve yavaşça aşağıya doğru çekip tepede yatay bir yüzey oluşturmaktır. Böylece dallar yukarı değil, yana doğru büyüyecek ve bitki kendini düz bir düzleme "yayacaktır".

Bağlama için yumuşak bağlar (ör. bahçe ipi) kullanıp ana gövde ve dalları aynı seviyeye yavaşça çekerek sabitleyin. Birkaç gün sonra bitkiniz yana doğru büyümeye başlayacaktır.

Budama ile Scrogging

ScrOG (Screen of Green), fotoperiyodik bitkilerde çok popüler bir eğitim tekniğidir ve otomatiklerde de kullanılabilir. Scrogging hafif budama ile en iyi sonucu verir; amaç, yetiştirme alanınızı mümkün olduğunca çok kenevir yaprağıyla doldurmaktır.

Bunu yapmak için bir ağ veya kafes ile bitkinizi destekleyin. Birkaç hafta sonra, ekranın altında kalan alt fan yapraklarını alın ve sadece tomurcuklanan alanlardakileri bırakın. Bitkiniz büyüdükçe, gövde ve dalları yavaşça ağa yönlendirerek tepeyi tek ve dengeli bir düzlemde tutun.

5. Sonuç

İster otomatik, ister fotoperiyodik kenevirde budama yaparken, yavaş başlamalı, çok dikkatli olmalı ve aşırıya kaçmamalısınız. Tıpkı HST gibi, doğru yapıldığında faydasını görebilirsiniz. Ama unutmayın, aşırı yapıldığında bitkiniz ciddi şekilde şok geçirebilir. Emin olamadığınızda, düşük stres eğitimi tekniklerini tercih edin ve ancak kendinize güvendiğinizde agresif budamaya geçin, sonuç aynı olsa bile bu yöntem daha güvenlidir.