Çin'de Esrar: Kenevirin Yasal Durumu Rehberi

• 1. Çin'de esrar yasal mı?
• 1. a. Bulundurma
• 1. b. Satış
• 1. c. Yetiştirme
• 2. Çin'de cbd yasal mı?
• 3. Çin'e kenevir tohumu göndermek yasal mı?
• 4. Çin'de tıbbi kenevir
• 5. Çin'de endüstriyel kenevir
• 6. Tarih ve siyaset
• 6. a. Siyaset
• 7. Bilmeniz gerekenler

Dünyanın en kalabalık ülkesi olan, 1.4 milyardan fazla nüfusa sahip Çin, kenevir kullanımı söz konusu olduğunda akla ilk gelen yer olmayabilir. Yine de, Çin'de esrar yasadışı olmasına ve hem tıbbi hem de eğlence amaçlı kullanıma karşı genel olarak olumsuz bir bakış açısı bulunmasına rağmen, ülke küresel çapta en büyük üretici olarak öne çıkan gelişmiş bir endüstriyel kenevir sektörüne sahip. Ancak, kenevir ve CBD sektöründe önemli bir oyuncu olmasına rağmen, Çin Esrar yasası, esrar kullanımı, bulundurulması ve dağıtımı için dünyanın en sert cezalarından bazılarını uygulamaktadır. Bugün, Çin’de kenevirin tarihine, yasal durumuna ve kullanımına derinlemesine bakacağız. Ancak detaylara geçmeden ve Çin’de esrarla ilgili sorularınızı yanıtlamadan önce, gelin temel bilgilerle başlayalım.

1. Çin'de Esrar Yasal mı?

Batılı kültür ve yasaların benimsenmesine büyük ölçüde karşı olan komünist bir ülkede, Çin’de esrarın ciddi şekilde yasadışı kalmasının şaşırtıcı olmaması gerekir. Kenevir bulundurmak, dağıtmak ve kullanmak yasadışıdır ve bitki büyük ölçüde damgalanmakta, hükümet tarafından neredeyse hiçbir tıbbi fayda sunmadığı şeklinde değerlendirilmektedir.

Gerçekten de, son yıllarda Ulusal Narkotik Kontrol Komisyonu tarafından Çinli gençleri hedef alan bir dijital kampanya başlatıldı. Bu, Çin’de gençler arasında esrar kullanımını azaltmaya yönelik ulusal bir çabanın parçasıydı. Kendi sınırlarının da ötesine geçerek, hükümet yurt dışında yaşayan Çinli öğrencilere de seyahatlerinde veya yurtdışında esrar kullanımından kaçınmaları için uyarıda bulunmuştur. Ülkenin katı esrar karşıtı tutumu göz önünde bulundurulduğunda, Çin’in esrar yasalarının yakın zamanda yumuşayacağı pek olası görünmemektedir.

Bulundurma

Zamanında Çin polisi esrar kullanımına göz yumabiliyorken, bugün esrar bulundurma cezaları oldukça ağır ve caydırıcıdır. Birinin 5 kg’dan fazla esrarla yakalanması halinde ölüm cezası alması mümkündür. Büyük çaplı suçlular için diğer cezalarsa beş yıldan başlayıp ömür boyu hapis cezasına kadar çıkabilmektedir.

Daha az miktarda esrarla yakalananlar ise daha hafif cezalarla karşılaşabilir, örneğin:

• İki hafta hapis
• 1.000 yuana kadar para cezası

Dolayısıyla Çin’de esrarla yakalanmanın kesinlikle yaşamak istemeyeceğiniz bir deneyim olduğunu söylemeye gerek yok.

Satış

Çin'de esrar bulundurmak gibi, satışı veya dağıtımı da yasaktır ve çok ciddi ve aşırı cezalarla karşılaşmak mümkündür. Esrar satan herkes en azından uzun süreli bir hapis cezası bekleyebilir. Daha otoriter ve sıkı bölgelerde veya daha büyük miktarlarla yakalananlar için ölüm cezası ihtimali de söz konusudur. Ancak, bazı şehirlerde esrar satışına daha hoşgörülü yaklaşıldığı söylense de, bunun hâlâ büyük bir risk olduğu ortadadır.

Yetiştirme

Tahmin edebileceğiniz gibi, Çin'de kenevir yetiştirmek de yasak olup, yakalananlara hapis cezası verilmektedir. Şehir bölgelerinde esrar yetiştirmek yasak olsa da, bitki ülkede geniş çapta yetiştirilmeye devam etmektedir ve çoğunlukla yabani olarak büyümektedir. Esrar kullanımı için son derece sert hatta ölümcül olabilecek cezalara rağmen, ülkenin hem kuzeyinde hem de güneyinde bir kenevir kültürü halen bulunmaktadır.

Genellikle kuzey bölgelerde yetiştirilen esrar, güneydeki daha ılıman bölgelerde yetiştirilenlere göre daha düşük kaliteli kabul edilir. Özellikle Yunnan Eyaleti ve Dali Şehri, bölgede doğal olarak büyüyen esrar nedeniyle ülkenin kenevir kültürünün merkezi sayılır. Yine de, Yunnan 1998’de yabani ve ticari esrarı azaltmak için bir yok etme kampanyası başlatsa da, tüm çabalara rağmen bölgede esrar yetiştirilmeye devam etmektedir.

2. Çin'de CBD Yasal mı?

Ülkede artan kenevir yetiştiriciliği sayesinde, Çin büyük bir CBD endüstrisine sahip ve küresel ölçekte CBD ürünleri üretiminde önde geliyor. Ne yazık ki, CBD ürünleri Çin'deki vatandaşlara sunulmuyor ve sadece ihracat için üretiliyor. Yani ironik bir şekilde, Çin’de kenevir kitlesel olarak üretilse de, ülke içinde CBD kullanmak, satın almak veya satmak halen yasadışıdır.

3. Çin'e Kenevir Tohumu Göndermek Yasal mı?

Hayır. Çin’de kenevir tohumları da yasadışı kabul edilir. Bu yüzden, kenevir tohumu göndermek neredeyse kesin olarak gümrükte el konulacağı için sonuçsuz kalacaktır. 

Bazı şehirlerde esrar tohumu satan az sayıda dükkan bulsanız da, Çin yasalarına göre kenevir tohumu satışı da yasadışıdır.

4. Çin'de Tıbbi Kenevir

Çin’de esrar yasadışı olmasına rağmen, ülke tıbbi kenevir üretiminde dünyanın en büyükleri arasında yer almaktadır. Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü’ne göre, Çin, kenevirle ilgili mevcut 606 patentin %50’sinden fazlasına sahiptir. Sektörde lider pozisyonunda olmak, Çin’in tıbbi ürünlerini, tıbbi kenevirin yasal ve talep gören olduğu ülkelere ihraç ederek para kazanmasına olanak sağlayacak gibi görünüyor. Antik Çin literatüründe, özellikle kenevir tohumları açısından, kenevirin tıbbi değeri çoktan ayrıntılı şekilde anlatılmış olsa da, yasal tıbbi kenevir, Çin vatandaşları için hâlâ uzak bir umut olarak görülüyor.

Ülkede bitkinin yasallaştırılmasına karşı kararlı bir duruş bulunuyor, oysaki Çin keneviri 2000 yıldan fazla bir süredir doğal alternatif tıp olarak kullanılmıştı. Çin şu anda tıbbi kenevir pazarında hakim konumda olsa da, bitkinin yasallaştırılması ve tıbbi olarak kullanılması için herhangi bir plan bulunmuyor. Elbette, ekonomik çıkarlar ağır basarsa, Çin’in ileride daha ilerici kenevir politikaları benimsemesi mümkün olabilir.

5. Çin'de Endüstriyel Kenevir

Daha önce de belirtildiği gibi, Çin şimdi dev bir endüstriyel kenevir endüstrisine sahip ve şu anda dünyanın en büyük endüstriyel kenevir ve kenevir ürünü üreticisidir. Kısa bir süre kenevir ekimi yasaklansa da, 2010’dan itibaren kenevir ve kenevir ürünlerinin ihracatı yeniden başlamış, Kuzey Amerika ve Avrupa’dan gelen talep sürekli artmıştır.

Bunun ana nedeni, CBD ürünlerinin son on yılda büyük ölçüde artan kullanımıdır. Günümüzde, ülkenin çeşitli bölgelerinde kenevir plantasyonları özellikle Yunnan ve Shandong eyaletlerinde yoğunlaşmıştır. Çin hükümeti resmi üretim veya satış verileri açıklamasa da, 2018’de yayımlanan bir rapor, Çin’in dünya kenevir arzının yarısından fazlasını ürettiğini ortaya koymuştur. Çin kenevir lifi satışlarının 2018’de yaklaşık 1.2 milyar dolar olduğu tahmin edilmektedir.

Aynı raporda, Çin’in Avrupa ve ABD’de var olan çok milyar dolarlık küresel CBD pazarının %11’ini oluşturduğu belirtildi. Tıbbi kenevir pazarı 2020’lerde daha da büyürken, Çinhükümetinin devasa endüstriyel kenevir sektörünü daha da büyütmesi için çağrılar artıyor.  

Kenevir talebi arttıkça, üretimin artmasının Çin’in kırsal iş gücü için önemli fark yaratabileceği, sektörün genişlemesinin işçilere daha yüksek maaş ve daha fazla istikrar fırsatı sağlayacağı ileri sürülmektedir. Kenevir üretiminin ekonomik getirisi göz önüne alındığında, Çin hükümeti Gansu, Heilongjiang, Anhui, İç Moğolistan ve Sincan illerinde yeni plantasyonlar kurulacağını duyurmuştur.

6. Tarih ve Siyaset

Çin’in komşu ülkeleri asırlardır kenevir ve endüstriyel kenevir yetiştirmiştir ve bazı en eski arkeolojik kanıtlar binlerce yıl öncesine dayanmaktadır. Giyim ve halat yapımında kullanılan kenevir bezi, M.Ö. 1122-249 yıllarına dayanan Chou Hanedanı dönemine ait mezarlarda bulunmuştur. Arkeolojik kanıtlara ek olarak, yazılı belgelerde de kenevirin giysi hammaddesi olarak kullanıldığından bahsedilir. Örneğin, M.Ö. 2350’ye uzanan “Shu King” kitabında Shantung’un toprağının “ipek ve kenevir bakımından zengin” olduğu yazar, devrin şiirlerinde de kenevir dokumacılığından söz edilir.

Kenevirin gücü ve dayanıklılığı sayesinde, Çinlilerin savaşta da bu bitkiyi kullandığı, ayrıca kağıt yapımında da öncü olduğu belirtilir. Çok yönlü ve sürdürülebilir bir bitki olan kenevir, Çinli okçuların yay iplerinde de kullanılmıştır. Bu kenevir yay iplerinin gücü sayesinde Çin okları bambudan yapılanlara göre çok daha uzağa fırlatılırdı. Tarih öncesi savaşlarda bu küçük avantaj, çatışmada büyük fayda sağlardı.

Kenevirin Çinli hükümdarlara olan önemi o kadar fazlaydı ki, bitkinin yetiştirilmesi için büyük toprak parçalarını ayırırlardı. Bitkinin olağanüstü çok yönlülüğünün ötesinde, Çin keneviri de 20. yüzyılda farmasötik endüstri gelişene dek değerli bir tıbbi tedavi olarak görülüyordu. Farklı amaçlarla kullanılan kenevirle Çin’in binlerce yıllık tarihi bir ilişkisi vardı. Ancak bu uzun kullanım geçmişine rağmen, 1949’da Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurulmasıyla bitkinin kullanımı konusunda olumsuz ve damgalayan bir dönem başlamıştır. Bugün dünyanın en büyük kenevir ihracatçısı olup böylesine zengin bir kültürel tarihe sahip olmasına rağmen, bir Çin vatandaşının 21. yüzyılda bitkiyi tükettiği için idam edilebileceği ironiktir.

Siyaset

Daha önce de bahsettiğimiz gibi, Çin hem eğlence hem de tıbbi amaçlı kenevir kullanımına büyük ölçüde karşı durmaya devam ediyor. Esrarı, hatta tıbbi kullanımda dahi asla tüketilmemesi gereken, potansiyel olarak zarar verici bir madde olarak tanımlayan resmi politika nedeniyle Çin'de esrar, öngörülebilir gelecekte yasadışı kalacaktır. Geniş sosyo-ekonomik çeşitliliğe sahip ülkede, bazı bölgeler yasallaşmaya daha açık görünüyor.

Daha batılı ve büyük şehirlerde, ciddi ceza riskine rağmen 35 yaş altı gençler arasında esrar tüketimi oldukça yaygın. Daha kırsal bölgelerde dahi, binlerce yıldır bilinen terapötik nimetleri için bitkiyi değerli gören bazı topluluklar var. Elbette, kenevir endüstrisi büyümeye devam ederken ve Çin hâlâ lider konumdayken, bazı uzmanlar hükümetin tıbbi kenevire karşı tutumunu yumuşatabileceğini öne sürüyor. Ancak mevcut politika aksi yönde ve hali hazırda gelişen ihracat sektörü nedeniyle yasalarda değişim için gerekçe görülmüyor.

7. Bilmeniz Gerekenler

Çin’de seyahat etmeyi planlayanlara tavsiyemiz; kenevirin daha serbest tüketildiği banliyö alanlarda bile dikkatli olmalarıdır. Çin’de kenevir kullanımı artmış ve bazı bölgeler kenevir konusundaki tutumlarında daha ilerici yaklaşmış olsa da, önceden tamamen tabu olan esrar, şimdi daha erişilebilir ve toplumda kısmen daha az olumsuz karşılanmaktadır. 

Çin genelinde esrar bulunabilir durumda olsa da, ürünün kalitesi genellikle düşüktür ve kullanımına dair ciddi cezalar göz önüne alındığında, ülkeye gidenlere esrarı denememelerini öneriyoruz. Esrar hâlâ yasadışıdır ve bulundurma veya satışı için ciddi cezalar öngörülmekte olduğundan, özellikle eğlence amaçlı kullanıcılar için Çin’de esrar kullanmak iyi bir fikir değildir.