İç Mekanda Kenevir Nasıl Yetiştirilir: Yeni Başlayanlar İçin Rehber - 2022 (Bölüm 1)

• 1. Adım #1. kenevir yetiştirme alanınızı kurun
• 2. Adım #2. kenevir yetiştirme işığınızı seçin
• 2. a. Floresan yetiştirme ışıkları
• 2. b. Hid yetiştirme ışıkları
• 2. c. Led yetiştirme ışıkları
• 3. Adım #3. doğru genetiği seçmek
• 4. Adım #4. kenevir bitkilerinize temiz hava verin

Tebrikler! Eğer bunu okuyorsanız, bu kendi kenevir tohumunuzu yetiştirmeye hazır olduğunuz anlamına geliyor, ki bu önemli bir adım. Büyüme aşamalarını anladıktan sonra, bir daha dışarıdan kenevir bitkisi alma ihtiyacı pek hissetmezsiniz. İç mekanda kenevir yetiştirmek, dışarıda yetiştirmeye kıyasla çok daha fazla emek gerektirir; çünkü dışarıda sadece güneş, su ve doğa yeterlidir. Bunun sebebi, iç mekanda yetiştirdiğinizde aslında doğa ana siz oluyorsunuz; örneğin bir yetiştirme çadırında, büyüme koşullarını kontrol edip ayarlamanız gerekir ki bitkiniz en iyi şekilde gelişsin ve en iyi sonuçları alasınız.

Bu yetiştirme koşulları ışık, sıcaklık, nem, toprak ve besinleri kapsar, bu yüzden bunları kontrol edebiliyor olmanız çok önemlidir. Aksi halde ya aşırı bir verimle baş edemezsiniz ya da bitkilerinizi öldürebilirsiniz. Bunları doğru yapmak için öncesinde mutlaka biraz araştırma yapmalı ve bilgi toplamalısınız, aksi takdirde zaman ve para kaybı yaşayabilirsiniz; özellikle yeni başlayanlar için başta çok karmaşık olabilir. İç mekan kenevir yetiştiriciliği yeni başlayanlar için kafa karıştırıcı olabilir. Neyse ki, sadeleştirilmiş başlangıç rehberimizle ilk kez yetiştirecekler için gerekli her adımı hızlıca anlayacaksınız.

Adım #1. Kenevir Yetiştirme Alanınızı Kurun

Kenevir yetiştirme alanı kurmadaki ilk adım, uygun bir oda tasarlamaktır. Unutmayın, bu oda ya da alan göz alıcı olmak zorunda değil; herhangi bir oda, dolap veya kullanılmayan bir alan olabilir. Burada dikkat etmeniz gereken; ihtiyaçlarınıza göre alanı özelleştirmenizdir. Genellikle şu nedenlerle yeni başlayanlara küçük ölçekli başlamak tavsiye edilir:

• Küçük yetiştirmeler kurmak çok daha ekonomik olur

• Birkaç kenevir bitkisini gözlemlemek ve kontrol etmek daha kolaydır

• İlk kez kenevir yetiştiriyorsanız, hatalarınız daha az maliyetli olur

Alanınızı oluştururken ayrıca ışık, fan, havalandırma boruları ve gerekli diğer ekipmanları da düşünmelisiniz. Kenevir bitkileri büyürken özellikle erken aşamalarda üç katına kadar büyüyebileceğinden, yeterli alanınız olduğuna emin olun. Ayrıca, yetiştirme odanız veya çadırınızın konumunu dikkatlice düşünmelisiniz. Eğer yasal olarak kenevir ekiminin serbest olduğu bir yerde yaşıyorsanız ve kimin göreceği umrunuzda değilse, evinizin herhangi bir odasında rahatça ekim yapabilirsiniz. Fakat yasal nedenlerle ya da gizlilik gerekiyorsa, tavan arası, bodrum ya da çok az insanın girdiği bir oda seçmelisiniz.

Sonraki adımda, hedefinizi düşünmelisiniz. Çoğu yeni başlayan sadece bir bitkinin tohumdan çiçeklenmesine kadar büyümesini gözlemleyip deneyim kazanmak ister. Bunu başarmak için, odanızın köşesine ya da yürüme dolabına kolayca sığacak küçük bir yetiştirme alanı yeterli olur. Ancak amacınız daha büyük verimler, yani daha fazla stok ya da RSO gibi ekstraktlar yapmaksa, o zaman daha büyük bir alana ihtiyaç duyarsınız.

Yetiştirme alanınızın tamamen hijyenik olduğundan emin olun. İç mekanda kenevir yetiştirmede temizlik çok önemlidir; bu yüzden temizlemesi kolay bir yüzey seçmelisiniz. Halı, ham ahşap ve perde gibi temizlemesi zor yüzeylerden mümkün olduğunca kaçının. Kenevirinizi nerede yetiştireceğinize karar verirken akılda tutulması gereken üç şey:

• Kolaylık. Kenevir bitkilerinizi dikkatlice gözlemleyin. Yeni başlayanlar günlük hatta günde birkaç defa bitkileri kontrol etmeli, süreç oturana kadar yakından takip etmelidir.

• Nem ve sıcaklık koşulları. Yetiştirme alanınız aşırı sıcaksa bu istenmeyen bir durumdur ve bitkilerinizi kontrol etmek zorlaşabilir. Genellikle, dışarıdan temiz hava girişinin olduğu serin ve kuru bir ortam önerilir.

• Gizlilik. Gürültülü fanların dikkat çekmeyeceği bir yer seçmeye özen gösterin.

Adım #2. Kenevir Yetiştirme Işığınızı Seçin

Güneş olmadan, kenevir bitkilerinize ışığı sizin sağlamanız gerekecek. Yetiştirme ortamınızdaki ışık kalitesi, göz önünde bulundurmanız gereken en önemli faktördür. Kaliteli bir kenevir verimi istiyorsanız, en iyi aydınlatma sistemini seçmek çok önemlidir. Seçilebilecek birçok seçenek olduğundan, en iyisini bulmak göz korkutucu olabilir.

Floresan yetiştirme ışıkları

Floresan lambalar uygun fiyatlı, pratik ve her ortama uyabilir. Özellikle yüksek çıkışlı T5'li modeller, küçük ölçekli yetiştiriciler arasında şu nedenlerle tercih edilir:

• Lambalar, reflektör ve balast tek paket olduğundan kurulumu daha ucuzdur.

• Soğutma sistemine gerek yoktur çünkü HID sistemlerine göre çok az ısı yayarlar.

En büyük dezavantajı ise, floresan ışıkların verimsiz oluşudur; tüketilen enerji başına %20-30 daha az ışık üretirler.

HID yetiştirme ışıkları

Yüksek yoğunluklu deşarj (HID) lambalar, yoğun ışık çıkarabilen büyük ampullerdir ve kenevir yetiştiriciliği için idealdir. HID ışıklar, verimliliği, çıktısı ve sağladığı katma değer nedeniyle en popüler ve yaygın kullanılanlardır. Floresan ve akkor aydınlatmalara kıyasla fiyatları biraz yüksek olsa da, elektrik başına daha fazla ışık üretirler. Yetiştirmede genellikle iki tip HID lamba kullanılır:

• Metal Halide (MH), genellikle büyüme döneminde (vejetatif evre) kullanılır ama çiçeklenme döneminde de kullanılabilir. Mavimsi ışığı vejetatif büyüme için idealdir. Bu işe yarasa da, birçok yetiştirici tomurcuklar oluştuktan sonra başka bir aydınlatmaya geçer.

• Yüksek Basınçlı Sodyum (HPS), metal halide ışıkların tamamlayıcısıdır, kırmızı-turuncu spektrum verir ve genellikle çiçeklenme evresinde kullanılır.

HID aydınlatma için her bir lambada balast ve reflektör gerekir. Bazı balastlar hem MH hem de HPS ampulleri için uygundur. İkisinin ampulünü de alamıyorsanız, watt başına daha fazla ışık verdiği için HPS ile başlamanızı öneririz. 

Manyetik balastlar, dijital balastlara göre daha ucuzdur ancak daha fazla ısı üretir, verimsizdir ve ampullerin ömrüne zarar verebilir. Dijital balastlar genellikle en iyi seçenektir fakat fiyatı daha yüksektir.

LED yetiştirme ışıkları

Işık yayan diyot (LED), bir süredir var ama son zamanlarda iç mekan tarımı için süper verimli aydınlatmalara dönüştürüldü. LED yetiştirme ışıklarının en büyük dezavantajı maliyettir; HID kurulumuna göre on kat daha pahalı olabilir.

Bununla birlikte, pahalı LED yetiştirme ışıkları daha uzun ömürlüdür, daha az elektrik harcar, daha az ısı üretir ve tam bir ışık spektrumu sağlar; bu da daha büyük verim ve daha yüksek kalite ile sonuçlanabilir. Unutmayın, doğru aydınlatma ile çok daha fazlasını elde edebilirsiniz. 

Adım #3. Doğru Genetiği Seçmek

Bildiğiniz gibi, internette her çeşit kenevir tohumu mevcut. Düzenli, feminiz tohumlar ve oto çiçeklenenler. Yetiştirmeye başlamadan önce farklı genetik çeşitleriyle tanışarak, büyüme döngüsünün her aşamasında neyle karşılaşacağınızı bilirsiniz. 

Böylece hazırlık konusunda avantajlı olursunuz. Tohumu toprağa atmadan önce, uygun alanı, saksıyı, ışığı ve diğer ekipmanları seçersiniz. Yani, ihtiyacınızı ve isteğinizi iyi anlamanız, tohumlarınızı sipariş etmeden önce çok önemlidir. İşte mevcut tohum türleriyle ilgili kısa bir özet:

Düzenli Kenevir Tohumları

Düzenli kenevir tohumları, dişi ya da erkek kenevir bitkisi olabilen tohumlardır. Dişi ve erkek arasındaki fark; dişi çiçeklerin tüm keyfini aldığımız tomurcukları üretmesidir, erkek bitkiler ise tüketilemeyen erkek çiçekleri oluşturur ama yetiştiriciler, polen üretimi için kullanır. İlk kez yetiştiriyorsanız, tohum üretme işini öğrenene kadar erteleyin. Şimdilik düzenli tohumlardan kaçının çünkü erkekler çiçeklenmeye geçerse dişi tomurcukları tozlaştırıp kalitesini düşürür. 

Feminiz Kenevir Tohumları

Feminiz kenevir tohumları, sadece dişi bitki yetişecek şekilde üretilmiştir; yani erkekleri ayırmaya gerek yoktur, tüm bitkiler dişi çiçek (tomurcuk) üretir. Bu tohum tipi çoğu ev yetiştiricisinin öncelikli tercihidir çünkü işinizi çok daha kolaylaştırır. Özellikle çiçeklenme dönemi başında bitkileri sürekli kontrol etmenize gerek bırakmaz. Feminiz tohumlar seçerek tomurcukların tozlanmasını ve çiçeklerde rastgele tohum çıkmasını ya da düşük fitokimyasal profil riskini ortadan kaldırırsınız.

Oto Çiçeklenen Kenevir Tohumları

Ve son olarak, oto çiçeklenenler. Bu türler de düzenli veya feminiz olabilir ama oto çiçeklenenlerin asıl özelliği, fotoperiyodik feminiz ya da düzenli tohumlardan farklı olarak, çiçeklenmeye başlamak için ışık döngüsüne bağlı olmamalarıdır. Yani yaşa bağlı olarak çiçek açarlar, bu da aynı çadırda farklı aşamalarda birkaç farklı genetik yetiştirmek isteyenler için idealdir. Oto çiçeklenenler, her mevsim dışarıda çiçek verip büyüdüğü için açık alan yetiştiriciliğinde de önerilir.

Adım #4. Kenevir Bitkilerinize Temiz Hava Verin

Karbondioksit (CO2), fotosentez için gerekli olsa da, kenevir bitkilerinin gelişebilmesi için temiz havaya ihtiyacı vardır. Bunun için sürekli hava akışı sağlanmalıdır. Bu, odanızın tavanına yerleştirilen egzoz fanı ile sıcak havayı dışarı atıp, filtreli hava girişini tabana yakın yerleştirerek kolayca sağlanabilir. Kenevir yetiştirme alanınızın büyüklüğü ve kullandığınız ışıkların ürettiği ısıya göre, egzoz fanı büyüklüğünü buna göre seçmeniz gerekiyor. HID sistemleri özellikle hava soğutmalı reflektör kullanılmıyorsa çok fazla ısı yayar.

Işıklar açıkken sıcaklıkları 20-31°C, ışıklar kapalıyken ise 14-21°C arasında tutmaya özen gösterin. Bazı kenevir türleri düşük sıcaklıktan hoşlanırken, bazıları ise yüksek sıcaklıkta daha iyi gelişir. Işık düzeninizi kurup bir süre çalıştırarak bitkileriniz için uygun sıcaklık aralığını belirleyin. Böylece ihtiyacınıza uygun egzoz fanı seçebilirsiniz. Eğer kenevir kokusu sizi rahatsız ediyorsa, egzoz fanınıza karbon filtre ekleyebilirsiniz.

Yetiştirme alanınızda hafif ve sürekli bir esinti oluşturmak çok iyi bir fikirdir; bu, bitki saplarınızı güçlendirir ve uçan zararlılar ile küf için kötü bir ortam oluşturur. Bunun için duvara monte sirkülasyon fanı kullanabilirsiniz, ancak doğrudan bitkiye yönlendirmeyin, aksi halde yaprak yanmasına sebep olabilir.

Kendi başınıza esrar yetiştirmek eğlencelidir. İlk defa yetiştirirken bilgi ve tecrübe kazandıkça, yetiştirme odanızı ve ekipmanınızı seçtiğiniz genetiklere ve yetiştirme tekniklerine göre geliştireceksiniz.

Daha fazla adım için bu makalenin 2. bölümüne göz atın ve doğru adım için sağlam bir temel atın. Kenevir yetiştiriciliği heyecan vericidir; bitkilerinizle zaman geçirin ve eğlenmeyi unutmayın!