• 1. İntravenöz ve ekstravasküler emilim
• 2. Bireyler arası ve birey İçi değişkenlik
• 2. a. Bireyler arası değişkenlik
• 2. b. Birey İçi değişkenlik
• 3. Solunum yoluyla emilim
• 4. Ağız yoluyla emilim
• 5. Oromukozal ve dilaltı yoluyla emilim
• 6. Deri yoluyla emilim
• 7. Sonuç

Bildiğiniz gibi, kannabis tüketmenin birden fazla yolu vardır: soluma yoluyla, ağız yoluyla, oromukozal yol ve deri yoluyla. Ancak, sizi etkileyecek bileşenler yalnızca kan dolaşımınıza girdiklerinde etkisini gösterir. Yani, kannabisi hangi yöntemle tükettiğinize bağlı olarak etkisi daha güçlü olabilir ya da etkisini hissetmeniz daha uzun sürebilir. Farklı kannabis tüketim yöntemlerinin ve kannabinoidlerin nasıl emildiğiyle ilgileniyorsanız okumaya devam edin.

1. İntravenöz ve Ekstravasküler Emilim 

Ağzınızda bir esrarlı brownie olması, bileşenlerin vücudunuzda olduğu anlamına gelebilir; ancak bunun etkili olması için önce kan dolaşımına girmesi gerekir, sadece o zaman emilmiş sayılır. Yani emilim, CBD ve THC gibi maddelerin kan dolaşımına ne kadar hızlı ve hangi oranda girdiğini ifade eder. THC ve CBD'nin kan dolaşımınıza girmesinin bilinen veya bilinmeyen birden çok yolu vardır; farklı tüketim yöntemleri ise uygulama yöntemleri olarak adlandırılır ve şunlar olabilir:

• İntravenöz (doğrudan damara uygulama);
• Ekstravasküler (damar dışı uygulama).

İntravenöz tüketim, bileşenlerin doğrudan damara verilmesiyle olur (örneğin enjeksiyon gibi); bu yöntem yalnızca bilimsel araştırmalarda kesin doz uygulamak için kullanılır ve kesinlikle önermiyoruz. Ekstravasküler tüketim ise damarın dışında gerçekleşen, örneğin joint içmek, yenebilir ürün tüketmek veya bir topikal krem kullanmak gibi, kannabis kullanıcılarının en çok tercih ettiği tüketim yöntemleridir.

Tüm uygulama yöntemlerinin, ister intravenöz ister ekstravasküler olsun, kendine özgü avantaj ve dezavantajları bulunmaktadır; hangisinin sizin için etkili olduğunu anlamak ve kannabisi güvenli bir şekilde tüketmek için her biri hakkında daha fazla bilgi sahibi olmanız çok önemlidir. Örneğin, bir joint içtikten sonra THC dakikalar içinde emilirken bir yenebilir ürünün etkisini gösterebilmesi bir saat veya daha fazla sürebilir, bu da kötü bir deneyime yol açabilir. Kannabisin nasıl emildiğini öğrenmek ve olumsuz bir deneyim yaşamamak için okumaya devam edin.

2. Bireyler Arası ve Birey İçi Değişkenlik

Farklı tüketim yöntemlerinin dışında, THC, CBD ve diğer kannabinoidlerin emilimi etkiyi etkileyen birçok farklı faktöre bağlıdır; bu nedenle aynı miktarda kannabinoid ya da aynı ürünü tüketiyor olsanız bile, hafif veya tamamen farklı etkilerle karşılaşabilirsiniz. Eğlence amaçlı kullanıcılar için her defasında aynı etkiyi almak önemli olmayabilir; ancak belirli bir kronik hastalığı tedavi etmek isteyen medikal kullanıcılar için bu çok önemlidir. Ancak her defasında tam olarak aynı etkiyi elde etmek zordur; çünkü bu etki şu faktörlerden etkilenebilir:

• Tüketilen kannabinoidler;
• Uygulama yöntemi;
• Doz;
• Yemek veya başka maddelerle birlikte alınması;
• Kişinin bireysel özellikleri.

Bunun nedeni, her bireyin belirli bir maddeye farklı tepki vermesidir. Bunu neden yaşadığınızı daha iyi anlamak için Bireyler Arası ve Birey İçi Değişkenliğin ne olduğunu bilmek önemlidir.

Bireyler Arası Değişkenlik

Bireyler arası değişkenlik, kişiler arasındaki etkinin farkıdır; yani aynı doz ve aynı ürün sizde işe yarasa da başkasında toksik olabilir ya da aynı etkiyi göstermeyebilir. Bu, yalnızca etkiye değil, aynı zamanda bir maddenin etkinliği, güvenliği ve toleransına da yansır.

Tüm bu faktörler ve daha fazlası, bireyler arası değişkenliğe katkıda bulunur çünkü:

Yaş 

Yaşlandıkça vücudunuz, beyin dahil, değişir. Araştırmalar göstermiştir ki, örneğin, frontal lobdaki hacim, kalınlık ve beyaz madde yaşla birlikte değişir ve bu da belirli bir maddenin etkisinin farklılaşmasına neden olabilir.

Cinsiyet 

Güncel araştırmalar, kannabis tüketildiğinde yaşanan etkilerde cinsiyete dayalı farklılıklar olduğunu gösteriyor. Gonadal hormonlar bu konuda önemli bir rol oynuyor, ayrıca erkek ve kadınlardaki kas kütlesi ile yağ dokusu dağılımındaki farklar da bunda etkili.

Kilo 

Kilonuz da bireyler arası değişkenlikte önemli bir etkendir; çünkü kannabisin etkisi ne kadar ağırlığa, kas kütlesine ve yağ oranına sahip olduğunuza bağlı olarak değişebilir.

Hastalık Durumları 

Hastalıklar bireyler arası değişkenliği etkiler çünkü bazı hastalıklar kandaki, beyindeki, akciğerdeki veya kannabisin emilimini etkileyen başka bir organdaki işleyişinizi etkileyebilir. Örneğin, kansızsanız kanınız daha az olduğu için, kannabinoid oranınız kanda daha yüksek olacaktır.

Kimyasallara Maruz Kalmak 

Kimyasallar birçok kaynaktan çevreye karışabilir ve havada, toprakta, suda hareket edebilir. Bu kimyasallara maruz kalırsanız, yaşadığınız etkiler bunlara maruz kalmayan birine göre farklı olabilir.

Birey İçi Değişkenlik

Birey içi değişkenlik, aynı kişinin, aynı madde ve aynı dozu almasına rağmen farklı etkiler yaşayabilmesidir. Bu, aşağıdaki çeşitli faktörlere bağlı olarak, aynı madde her zaman tam olarak aynı etkiyi göstermeyebilir:

Tüm bu faktörler ve daha fazlası, birey içi değişkenliğe katkıda bulunur çünkü:

Yemekle birlikte alınıp alınmaması

Kannabisi yemek ile ya da yemeksiz tüketmek, yaşayacağınız etkiyi etkileyebilir; çünkü artık bildiğiniz gibi, sigara içtikten sonra yemek yemek bazı etkileri azaltabilir. Yani yediğiniz yemekteki yağ ve şeker miktarı bile birey içi değişkenliğe katkıda bulunur.

Ruh haliniz 

Ruh haliniz de birey içi değişkenliğe katkıda bulunur, çünkü kannabis zihinsel durumunuzu güçlendirir. Örneğin mutluysanız ve kannabis tüketirseniz daha mutlu hissedebilirsiniz ya da yan etki yaşamazsınız; ancak üzgünseniz daha da üzgün hissedip kötü bir deneyim yaşayabilirsiniz.

Günün saati 

Günün saati de hissettiğiniz etkiyi etkiler; çünkü örneğin sabahları kannabis tüketirseniz genellikle iyi dinlenmiş olursunuz ve kendinizi daha enerjik hissedebilirsiniz; gece tükettiğinizde ise yüksek ihtimalle yorgunsunuzdur ve genellikle uyumanızı ya da tamamen gevşemenizi sağlar.

Egzersiz yapıp yapmadığınız

Egzersiz yapmak, kannabis tükettikten sonra hissedeceğiniz etkileri de etkiler; çünkü egzersiz, kardiyovasküler sisteminizin daha verimli çalışmasını sağlar ve bu da kannabinoidlerin reseptörlere daha hızlı ulaşmasına neden olur.

Bireyler arası ve birey içi değişkenlik çok önemli görünmeyebilir ancak etkilerin kişiden kişiye değişmesinin ana nedeni budur ve kannabisi daha bilinçli tüketmenizi sağlar. Etki, uygulama yöntemine (intravenöz veya ekstravasküler) ve bireyler arası/birey içi değişkenliğe göre değişebilir; fakat bir değişken daha var. Kannabisi aslında nasıl tükettiğinize göre, örneğin bir joint içmek veya esrarlı bir kurabiye yemek, kannabinoidlerin emilimi de farklılık gösterir ve bu da etkilerin değişkenliğine katkı sağlar.

Bildiğiniz gibi, yenebilir ürünler genellikle joint içmeye göre daha güçlü etki bırakır fakat etkiyi hissetmek daha uzun sürer çünkü ürün sindirilip ancak karaciğere ulaştıktan sonra kan dolaşımına geçer. Tüm emilim yollarında da geçerlidir: Hepsi yüksek getirir, ama her biri biraz farklı şekilde işler. İşte farklı emilim yolları hakkında bilmeniz gerekenler.

3. Solunum Yoluyla Emilim

Solunum yoluyla emilim, akciğerler üzerinden gerçekleşir. Solunduğunda, THC ve CBD gibi kannabis bileşenleri ilk birkaç dakika içinde kanda tespit edilir ve etkileri genellikle ilk 10 dakika içinde hissedilir. Bu tür emilim temelde iki şekilde gerçekleşir: Sigara içmek ve Buharlaştırmak.

Sigara İçmek 

Sigara içmek, en yaygın kannabis uygulama yöntemidir ve çok hızlı etki sağlar; çünkü kannabis bileşenleri akciğerlerden doğrudan kannabinoid reseptörlerine hızla ulaşır. Kannabinoidlerin sigara içtikten sonraki biyoyararlanımı ortalama %2 ila %56 arasında değişmekte, ortalama %30 civarındadır ama bu, bireyler arası ve birey içi değişkenlikte belirtilen faktörler ile çekilen nefes miktarı, süresi ve aralığına göre değişebilir.

Buharlaştırmak 

Buharlaştırmada, kannabinoidler sigara içmedekiyle aynı şekilde emilir: Kannabinoidler akciğerler yoluyla kan dolaşımınıza girer; biyoyararlanım aralığı aynıdır fakat genellikle daha yüksek seviyededir ve ortalama olarak %35-50 civarındadır.

4. Ağız Yoluyla Emilim

Ağız yoluyla emilim, yenebilir ürünler veya ağız yoluyla yutulan herhangi bir ürünü ifade eder; ürün ağızdan sindirim sistemine gider ve ince bağırsakta emilir. Bağırsağa ulaştıktan sonra bileşenler karaciğere gider ve kana karışır. Ürünü çiğnerken bir kısmı ağızdan emilebilir; fakat bununla ilgili mevcut bilgi azdır. Emilimin ağızdan ince bağırsağa kadar gitmesi gerektiğinden, solunum yoluna kıyasla daha uzun sürer; kanda tespit edilmesi yaklaşık 30-60 dakika, etkisinin hissedilmesi ise 2 saate kadar sürebilir.

Ayrıca yenebilir ürünler, karaciğerde THC sadece Delta-9-THC'ye değil, aynı zamanda 11-OH-THC'ye de dönüştüğü için çok daha güçlü etki sağlar. 11-OH-THC, kannabinoid reseptörlerine daha kolay bağlanan çok daha güçlü bir kannabinoiddir; bu nedenle daha önce yenebilir ürün tüketmediyseniz kötü bir deneyim yaşamamak için dikkatli tüketmeniz önerilir. Diğer uygulama yöntemlerinden farklı olarak, ağız yoluyla alınan kannabinoidlerin biyoyararlanımı yaklaşık %10-20 civarındadır. Yani bir esrarlı kurabiyedeki tüm kannabinoidlerin ortalama %15'i emilir; ancak THC'nin hem 11-OH-THC'ye hem de Delta-9-THC'ye dönüşmesi bu düşük biyoyararlanımı telafi eder. Diğer yöntemlerde ise sadece THC, Delta-9-THC'ye dönüşür.

5. Oromukozal ve Dilaltı Yoluyla Emilim

Oromukozal veya dilaltı yoluyla emilim, dil veya ağız içindeki deriden (diş eti ve yanak içi gibi) emilen kannabis ürünlerini ifade eder. Bu yöntem ağız yoluyla yutularak sindirime giren uygulama ile karıştırılmamalıdır.

Oromukozal veya dilaltı yoluyla kannabinoid tüketiminde etki gücü, süresi ve etkisi biraz farklıdır; çünkü her iki yöntemde de kannabinoidler emildikten sonraki birkaç dakika veya saniye içinde hızlı ve verimli şekilde emilir; yenebilir ürünlerin etkisini hissetmesi saatler sürerken. Ancak bu hızlı etkiye rağmen, bu yolların biyoyararlanımı %3-19 arasında değişebilir ve ortalama %6'dır; bu, diğer uygulama yöntemlerine kıyasla oldukça düşüktür.

6. Deri Yoluyla Emilim

Kannabinoidlerin deri yoluyla emilimi iki şekilde olabilir; ikisinde de kannabinoidler aslında deri yoluyla emilir ancak çalışma şekilleri biraz farklıdır. Bu iki emilim yöntemi transdermal ve topikal emilimdir.

Transdermal Emilim 

Transdermal uygulama yöntemi, kannabis içmek ya da yemek istemeyen ya da yapamayanlar için kolay bir tüketim yoludur; çünkü deriden geçerek kannabinoidler herhangi bir organ tarafından metabolize olmadan doğrudan kan dolaşımına ulaşır ve böylece etkiler çok daha çabuk, 10 dakikadan kısa sürede hissedilir.

Dezavantajı ise kannabinoidlerin lipofilik olmasıdır; yani yağda daha kolay çözünürler. Eğer emilim arttırıcı bir madde kullanılmazsa biyoyararlanım %5 kadar düşük kalabilir; ancak emilim arttırıcı, voltaj atımları veya ultrason kullanılırsa %34-46 arasında değişebilir.

Bu, emilim arttırıcılar, voltaj atımları veya ultrasonun, kannabinoidlerin cildin lipidleriyle (yağları) etkileşime girerek vücudunuzun daha fazla kannabinoid absorbe etmesini sağlamasıyla gerçekleşir.

Topikal Emilim 

Topikal emilim, transdermal emilime benzer; ancak bu yöntemde, kannabinoidler derinin alt katmanlarına geçmez ve kan dolaşımına ulaşmaz. Bu nedenle biyoyararlanımı düşük olup, genellikle ortalama %13 civarındadır.

Bu yöntem genellikle yalnızca vücudun belirli bir bölgesindeki semptomları hafifletmek için kullanılır; çünkü kannabinoidler sadece uygulanan bölgedeki reseptörlerle etkileşime girer. Sigara içildiğinde olduğu gibi, tüm vücutta hissedilmez.

Artık farklı uygulama yöntemleri ve kannabinoid biyoyararlanımı hakkında daha fazla bilgiye sahipsiniz; neden kannabis tükettiğinize bağlı olarak farklı yöntemleri deneyebilir ve tüketiminizi daha iyi ayarlayabilirsiniz. Unutmayın, bu makale sizi bilgilendirmek için yazılmıştır; medikal bir hastaysanız ve yeni yöntemler denemek istiyorsanız mutlaka doktorunuza danışmalısınız.

7. Sonuç 

Farklı emilim yöntemlerinin kendine özgü avantaj ve dezavantajları vardır; ancak hangisinin en iyisi olduğunu söylemek mümkün değildir; çünkü bu, kannabisi neden tükettiğinize bağlıdır. Eğlence amaçlı kullanıcılar genellikle joint içmeyi tercih ederken, tedavi amaçlı kullanan hastalar duruma göre sigara içemez ya da yenebilir ürün tüketemeyebilir. Bu blog, sizin için en uygun uygulama yöntemini seçmenize yardımcı olacaktır. Unutmayın, medikal kannabis hastasıysanız, tekstte belirtildiği gibi, sizin için iyi olan bir başkasına uygun olmayabilir; bu yüzden mutlaka bir uzmandan yardım almanız, hangi yöntemin size daha iyi geleceğini profesyonel biriyle belirlemeniz çok önemlidir.

Harici Kaynaklar

1. Kannabinoid etkisindeki cinsiyet farkları ne kadar önemli? - Liana F. ve Walter F.
2. İnsanlarda Kannabidiolün Farmakokinetiği Üzerine Sistematik Derleme - Sophie A. M., Nicole L. S., Andrew S. Y. ve Saoirse E. O.
3. Delta 1-tetrahidrokannabinol ve diğer kannabinoidlerin farmakokinetiği ve metabolizması (özellikle insanda) - S. Agurell, M. Halldin, J. E. Lindgren, A. Ohlsson, M. Widman, H. Gillespie, L. Hollister