Δημιουργία Γενετικής Κάνναβης: Πώς να Δημιουργήσετε τη Δική σας Ποικιλία Κάνναβης

• 1. Η Εξέλιξη των Φυτών Κάνναβης
• 2. Indica και sativa landrace strains
• 2. a. Κάνναβη ruderalis
• 3. Γιατί να Δημιουργήσετε Νέες Ποικιλίες;
• 4. Χαρακτηριστικά των Φυτών & Πώς τα Επιλέγουμε
• 4. a. Τι Ισχύει για την Αυτοάνθιση;
• 5. Κληρονομικότητα Χαρακτηριστικών
• 5. a. Επικρατή και Υπολειπόμενα Γνωρίσματα
• 6. Η Σημασία της Δοκιμής Φαινοτύπων Κάνναβης
• 7. Τεχνικές breeding Ποικιλιών Κάνναβης
• 7. a. Backcrossing
• 7. b. Selfing
• 8. Επιλογή Θηλυκών και Αρσενικών Φυτών
• 9. Ξεκινώντας τη Διασταύρωση Πρώτης Γενιάς (f1)
• 10. Δοκιμή των Διασταυρώσεων f1
• 11. Σύντομος Οδηγός Βήμα-Βήμα για breeding Κάνναβης
• 12. Breeding Κάνναβης – Συχνές Ερωτήσεις
• 13. Συμπερασματικά

Η δημιουργία γενετικής κάνναβης απαιτεί πολύ χρόνο και ουσιαστικά περιλαμβάνει τη διασταύρωση ενός αρσενικού και ενός θηλυκού φυτού, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε νέες ποικιλίες με μοναδικά χαρακτηριστικά. Το μόνο που χρειάζεται είναι να συνδυάσετε τη γενετική και των δύο φυτών κάνναβης και σταδιακά να τελειοποιήσετε το αποτέλεσμα ώστε να αποκτήσετε ένα μοναδικό υβρίδιο, ωστόσο δεν είναι τόσο απλό. Λάβετε υπόψη ότι για τους περισσότερους οικιακούς καλλιεργητές, η δημιουργία νέων ποικιλιών κάνναβης μπορεί να είναι εξαιρετικά δύσκολη λόγω της εμπειρίας και του χώρου που απαιτείται για την παραγωγή γενετικής καλής ποιότητας, ειδικά αν σκοπεύετε να εμπορευματοποιήσετε τα δικά σας σπόρια κάνναβης. Αν όμως θέλετε να δημιουργήσετε μια ποικιλία για προσωπική χρήση, δεν χρειάζεται να εργαστείτε τόσο σκληρά—με μόλις μερικές διασταυρώσεις μπορείτε να δημιουργήσετε χιλιάδες σπόρους ώστε να είναι πάντα γεμάτο το απόθεμά σας. Επομένως, αν θέλετε να μάθετε για την επιλεκτική καλλιέργεια και τη δημιουργία νέων ποικιλιών κάνναβης, συνεχίστε την ανάγνωση!

1. Η Εξέλιξη των Φυτών Κάνναβης

Από την αρχή, τα φυτά κάνναβης αναπαράγονταν φυσικά και πιθανότατα δημιουργούσαν πολλαπλές παραλλαγές της ίδιας ποικιλίας, αλλά λόγω τυχαίας και όχι επιλεκτικής αναπαραγωγής, το αποτέλεσμα δεν ήταν μια νέα ποικιλία, αλλά μια βελτιωμένη εκδοχή της ίδιας γενετικής. Εδώ και μερικές δεκαετίες, οι καλλιεργητές διασταύρωναν επιλεκτικά για υψηλά ποσοστά THC για ψυχοδραστικά αποτελέσματα και πιο πρόσφατα για τα θεραπευτικά οφέλη της CBD, αλλά η επιλεκτική καλλιέργεια κάνναβης περιλαμβάνει πολλά περισσότερα. Υπάρχουν πολλοί τερπένια και κανναβινοειδή στη κάνναβη που δεν έχουν μελετηθεί ή ανακαλυφθεί μέχρι πρόσφατα και μπορούν να αλλάξουν τα αποτελέσματα που προσφέρει η κάνναβη. Εξαιτίας αυτών των ανακαλύψεων, πολλοί breeders δημιουργούν πλέον ποικιλίες με άλλα χαρακτηριστικά και όχι μόνο για τα επίπεδα THC και CBD.

Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει κάτι σαν την καλύτερη ποικιλία κάνναβης στον κόσμο. Για παράδειγμα, οι παλιότεροι καλλιεργητές συνήθως προτιμούν τις ποικιλίες που υπήρχαν τη δεκαετία του '60 και προτιμούν τα αποτελέσματα που παρείχαν εκείνες οι παραδοσιακές ποικιλίες, παρόλο που δεν είχαν τόσο υψηλά επίπεδα THC όσο οι μοντέρνες σημερινές ποικιλίες.

Ευτυχώς για εμάς, πολλές τράπεζες σπόρων και breeders έχουν διατηρήσει κλασική γενετική και landraces και μπορούν πλέον να δημιουργούν μοντέρνα γενετική συνδυάζοντας την με παλαιότερη ή δημιουργώντας σύγχρονες ποικιλίες με παρόμοια χαρακτηριστικά. Λόγω της αυξημένης δημοτικότητας που έχει αποκτήσει η κάνναβη τα τελευταία χρόνια, μπορείτε πλέον να βρείτε εκατοντάδες ποικιλίες κάνναβης με διαφορετικά αποτελέσματα, αρώματα και περιεκτικότητα σε κανναβινοειδή, αλλά να θυμάστε ότι όλες οι ποικιλίες—παλιές και μοντέρνες—προέρχονται από τα ίδια φυτά κάνναβης: τα landrace strains.

2. Indica και Sativa Landrace Strains

Πριν γίνει εύκολη η αγορά σπόρων κάνναβης υψηλής ποιότητας, οι καλλιεργητές ταξίδευαν σε όλον τον κόσμο αναζητώντας σπόρους landrace ποικιλιών Indica και Sativa για να βελτιώσουν τις δικές τους ποικιλίες και να δημιουργήσουν νέες. Αυτές οι landrace ποικιλίες είναι εκείνες που αναπτύσσονται φυσικά σε μια συγκεκριμένη περιοχή και συχνά καλλιεργούνται από τους ντόπιους. Καθώς είναι μοναδικές λόγω της περιοχής, οι καλλιεργητές επισκέπτονταν διάφορα μέρη για να βρουν ποικιλίες με σπάνια χαρακτηριστικά, όπως το χρώμα, τη γεύση, το άρωμα ή τη δύναμη.

Αφού έβρισκαν τους επιθυμητούς σπόρους, οι καλλιεργητές και breeders τους διασταύρωναν ώστε να μεταβιβάσουν τα χαρακτηριστικά στις νέες ή στις ήδη υπάρχουσες ποικιλίες, δημιουργώντας τελικά τις ποικιλίες που γνωρίζουμε σήμερα. Για παράδειγμα, λέγεται ότι η φημισμένη OG kush δημιουργήθηκε από landraces της Ταϊλάνδης, του Πακιστάν και της Ινδίας το 1992 και καταναλώνεται ακόμα και σήμερα—κάτι που αποδεικνύει τη σημασία των landrace strains.

Αυτή η πρακτική της αναζήτησης σε όλο τον κόσμο συγκεκριμένων landraces έχει ακολουθηθεί από αμέτρητους τολμηρούς ερευνητές ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του '70 (ίσως ακόμα και νωρίτερα), αλλά έχει αποτυπωθεί καλύτερα στη σειρά “Strain Hunters”. Από το 2008, breeders από το Άμστερνταμ ξεκίνησαν να αναζητούν σε όλο τον πλανήτη, να εντοπίζουν και να συλλέγουν landrace ποικιλίες κάνναβης που δεν είχαν ερευνηθεί ακόμα και να καταγράφουν όλη τη διαδικασία σε σειρά ντοκιμαντέρ. 

Η φιλοσοφία πίσω από αυτές τις αποστολές είναι να παρέχουν στους επιστήμονες και τους γιατρούς τις αυθεντικές ποικιλίες κάνναβης που δεν έχουν εκλείψει, έχοντας ως βασικό στόχο την εξέλιξη της ιατρικής γνώσης πάνω στο φυτό της κάνναβης. Κάθε φορά που ένα landrace strain εξαφανίζεται, χάνουμε τη δυνατότητα να προσφέρουμε στην ιατρική μοναδικά και ισχυρά χαρακτηριστικά που κατέχει αυτή η ποικιλία. Όταν ολοκληρωθεί η επιστημονική ανάλυση, η ποικιλία δίνεται στη συνέχεια για εκτροφή. 

Τα περισσότερα από αυτά τα ντοκιμαντέρ διατίθενται ελεύθερα στο YouTube. Αν σας ενδιαφέρει η διαδικασία της δημιουργίας γενετικής κάνναβης και η ιστορία του φυτού (κάτι που πιθανόν συμβαίνει αν διαβάζετε αυτή τη σελίδα) αξίζει σίγουρα να παρακολουθήσετε το Strain Hunters.

Κάνναβη Ruderalis

Εκτός από τις landrace ποικιλίες Indica και Sativa, υπάρχουν και οι Ruderalis landraces που δεν ήταν δημοφιλείς για διασταύρωση λόγω της χαμηλότερης ισχύος σε σύγκριση με τις Indica και Sativa ποικιλίες, αλλά σύντομα οι breeders συνειδητοποίησαν ότι το φυτό αυτό είχε ένα μοναδικό χαρακτηριστικό: την αυτοάνθιση, δηλαδή μπορούσε να μπει στη φάση της ανθοφορίας αυτόματα ανεξαρτήτως κύκλου φωτισμού.

Η πρώτη ruderalis ποικιλία εντοπίστηκε στα νότια της Σιβηρίας από τον Ρώσο βοτανολόγο D. E. Janischewsky το 1924. Ο Janischewsky βρέθηκε στην περιοχή με σκοπό να μελετήσει τις άγριες ποικιλίες κάνναβης όταν διαπίστωσε ότι είχε βρει ένα τρίτο είδος, ξεχωριστό από τα Cannabis Sativa και Cannabis Indica. Έδωσε το όνομα “Ruderalis”, καθώς στα λατινικά σημαίνει “ζιζάνιο” ή “φύεται ανάμεσα στα απόβλητα”, που ακριβώς έτσι βρέθηκε η αρχική Ruderalis. Παρόλο που το πρώτο δείγμα βρέθηκε στη Σιβηρία, η C. Ruderalis βρέθηκε στη συνέχεια και σε άλλες περιοχές όπως η Ασία, η κεντρική και ανατολική Ευρώπη, και όλη την ρωσική ενδοχώρα. 

Η ανάπτυξή της ήταν πολύ πιο αδύναμη σε σύγκριση με landrace Sativa και Indica, με λεπτούς, αδύναμους βλαστούς και πολύ λιγότερους κλάδους. Ο βοτανολόγος άρχισε να καλλιεργεί και να μελετά το φυτό και γρήγορα αντιλήφθηκε ότι, παρόλο που το μέγεθος και τα επίπεδα THC ήταν χαμηλότερα από τα άλλα δύο είδη, εντούτοις είχαν το γενετικά ενσωματωμένο χαρακτηριστικό που ξεκινούσε αυτόματα την ανθοφορία, ασχέτως φωτισμού. Παρόλο που οι Ruderalis ποικιλίες έχουν εγγενώς χαμηλότερα επίπεδα THC από τις Sativa ή Indica, περιέχουν συχνά υψηλά ποσοστά CBD, κάτι που—εκτός από την αυτοάνθιση—προκάλεσε το ενδιαφέρον των breeders από τις αρχές της δεκαετίας του 1980.

Όταν οι breeders κατάλαβαν πως μπορούν να εκμεταλλευτούν το χαρακτηριστικό της αυτοάνθισης, άρχισαν να διασταυρώνουν Ruderalis με γενετική Indica και Sativa, δημιουργώντας αυτοάνθιστες ποικιλίες υψηλής ποιότητας και ισχύος. Οι πρώτες αυτοάνθιστες ποικιλίες δεν ήταν ιδιαίτερα ισχυρές, αλλά με την πάροδο του χρόνου αναπτύχθηκαν περαιτέρω και πλέον οι σύγχρονες αυτοάνθιστες ποικιλίες είναι εξίσου δυνατές και όμορφες—με τη βασική διαφορά να είναι η ιδιότητα της αυτοάνθισης.

Αυτό είναι απλώς ένα παράδειγμα του πώς η γενετική εκτροφή σας επιτρέπει ουσιαστικά να “πάρετε” ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό από μία ποικιλία και να το μεταφέρετε στους απογόνους. Παρά το ότι ακούγεται εύκολο, στην πράξη δεν είναι. Αν σκοπεύετε να δημιουργήσετε τη δική σας ποικιλία, θα πρέπει να γνωρίζετε πώς να εντοπίζετε τα χαρακτηριστικά και πώς να τα ενσωματώνετε στη νέα γενετική, ενώ αφήνετε πίσω τα ανεπιθύμητα.

Δεν είναι τόσο εύκολο όσο δείχνει, ειδικά με τις αυτοάνθιστες ποικιλίες που έχουν ιστορικό αποτυχιών μέχρι να φτάσουν στο επίπεδο ποιότητας που γνωρίζουμε σήμερα. Παρότι η ακριβής προέλευση των σύγχρονων αυτοάνθιστων ποικιλιών αμφισβητείται, οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν ότι η πρώτη επαληθεύσιμη, εμπορικά διαθέσιμη αυτοάνθιστη ποικιλία ήταν η “Lowryder” που δημιούργησε ο breeder “The Joint Doctor”. Αν και είχαν προηγηθεί δεκαετίες πειραματισμών, τίποτα δεν είχε κυκλοφορήσει στο εμπόριο με τη δυναμική που απαιτούσε η κοινότητα. 

Αυτή η ποικιλία ήταν διασταύρωση Ρωσικής Ruderalis με Sativa από το Μεξικό με υψηλή περιεκτικότητα σε THC, με αποτέλεσμα ένα φαινότυπο που είχε κυρίως χαρακτηριστικά Ruderalis και έλλειψη ψυχοδραστικότητας καθώς και ένα περιορισμένο φάσμα κανναβινοειδών και τερπενίων σε σύγκριση με τις αυτοάνθιστες ποικιλίες του σήμερα. Αν και το Lowryder θεωρήθηκε αρχικά αδύναμο, σύντομα κυκλοφόρησε το “Lowryder 2”, που ήταν πιο ισχυρό και με πολύ πιο ενδιαφέρον προφίλ τερπενίων. Αυτό ακριβώς χρειαζόταν για να μπει η αυτοάνθιση στο επίκεντρο, ξεκινώντας τη «boom» των αυτοανθιστών που απολαμβάνουμε σήμερα!

3. Γιατί να Δημιουργήσετε Νέες Ποικιλίες;

Ίσως αναρωτιέστε, αφού υπάρχουν τόσες ποικιλίες, γιατί να δημιουργήσετε καινούργιες; Οι breeders δημιουργούν νέες ποικιλίες ώστε να προσφέρουν κάτι που δεν υπάρχει ήδη στην αγορά. 

Όπως οι παλιότερες ποικιλίες είχαν διαφορετικά αποτελέσματα από τις μοντέρνες, κάποιος breeder μπορεί να ξεκινήσει τώρα ένα project και το αποτέλεσμα να είναι ακόμα καλύτερο από οτιδήποτε υπάρχει, συνδυάζοντας ακόμα και landrace strains. Αυτό συμβαίνει γιατί κάθε φυτό είναι μια ελαφρώς διαφορετική εκδοχή των υπόλοιπων, οπότε οι απόγονοι θα έχουν διαφορετικό συνδυασμό χαρακτηριστικών από τους γονείς και, καθώς συνδυάζονται διαφορετικές ποικιλίες, υπάρχει περιθώριο για νέους συνδυασμούς τερπενίων και αποτελεσμάτων.

Για παράδειγμα, μέσω αναπαραγωγής βιομηχανικής κάνναβης οι ερευνητές εντόπισαν μια νέα μορφή THC, το Delta-8, που προσφέρει παρόμοια αλλά ηπιότερα αποτελέσματα σε σύγκριση με το συνηθισμένο THC, οδηγώντας στη δημιουργία νέων προϊόντων κάνναβης. Αυτός ο γενετικός συνδυασμός μεταξύ δύο διαφορετικών ειδών ονομάζεται “breeding” και η επιλεκτική αναπαραγωγή ενός χαρακτηριστικού, παράλληλα με τον αποκλεισμό των ανεπιθύμητων, λέγεται “selective breeding”. Για τη δημιουργία νέας ποικιλίας, αρκεί να επιλέξετε τα επιθυμητά και ανεπιθύμητα χαρακτηριστικά και στη συνέχεια να καλλιεργήσετε έως ότου το επιτύχετε.

Δεν θα καταφέρετε να δημιουργήσετε πραγματικά ξεχωριστή ποικιλία διασταυρώνοντας απλά μερικές διαφορετικές. Η διαδικασία είναι δύσκολη και υπάρχουν διάφορες τεχνικές, αλλά πριν μάθετε γι’ αυτές είναι σημαντικό να γνωρίζετε τι χαρακτηριστικά μπορεί να εμφανίσει ένα φυτό κάνναβης.

4. Χαρακτηριστικά των Φυτών & Πώς τα Επιλέγουμε

Το πρώτο στάδιο πριν ξεκινήσετε τη διαδικασία breeding είναι να γνωρίζετε τα χαρακτηριστικά που θέλετε να έχει το φυτό σας. Υπάρχουν εκατομμύρια πιθανοί συνδυασμοί που μπορούν να παράγουν διάφορα αποτελέσματα, και λόγω των αμέτρητων επιλογών, είναι εύκολο να χάσετε τον προσανατολισμό σας, οπότε είναι απαραίτητο να ορίσετε τους στόχους σας.

Στον παρακάτω πίνακα θα δείτε τα βασικά χαρακτηριστικά που είναι καλό να γνωρίζετε πριν ξεκινήσετε μια διαδικασία breeding, όμως υπάρχουν ακόμα περισσότερα, και όσο μεγαλύτερο είναι το γενετικό απόθεμα, τόσο περισσότερες επιλογές έχετε, αλλά ταυτόχρονα τόσο δυσκολότερο γίνεται να διατηρήσετε συγκεκριμένο χαρακτηριστικό. Για παράδειγμα, αν προσπαθείτε να σταθεροποιήσετε το χρώμα, είναι δύσκολο να σταθεροποιηθεί μια ποικιλία ώστε οι απόγονοι να έχουν το επιθυμητό χρώμα, γιατί συχνά πρέπει να αποχωριστείτε άλλα επιθυμητά χαρακτηριστικά.

Για να ορίσετε τους στόχους σας, θα χρειαστείτε ένα breeding πλάνο με τα επιθυμητά χαρακτηριστικά. Τα πιο κοινά είναι:

Ένα άλλο παράδειγμα είναι όταν κάνετε breeding για ισχύ. Όταν επιλέγετε για επίπεδα THC ή CBD, να έχετε κατά νου ότι διάφοροι παράγοντες επηρεάζουν τα εφέ — υπάρχουν περισσότερα από δώδεκα κανναβινοειδή που δεν έχουν μελετηθεί ακόμα και τα τερπένια παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο. Έτσι, μπορεί να διαλέγετε για υψηλή THC αλλά το τελικό αποτέλεσμα να μην είναι το επιθυμητό λόγω του προφίλ των τερπενίων ή της CBD.

Άρα δεν χρειάζεται απαραίτητα να επιλέγετε για υψηλή THC για έντονο αποτέλεσμα—είναι σημαντικό να γνωρίζετε όλα τα χαρακτηριστικά και πώς αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Επίσης, πριν ξεκινήσετε το breeding, πρέπει ήδη να έχετε γονικά φυτά με τα χαρακτηριστικά που θέλετε, αλλιώς θα πρέπει να τελειοποιήσετε τη γονική γενιά πρώτα πριν αρχίσετε νέα ποικιλία.

Τι Ισχύει για την Αυτοάνθιση;

Η αναπαραγωγή αυτοανθιστών γίνεται όπως και στα φωτοπεριόδικα, αλλά αντί να διασταυρώνετε δύο φωτοπεριόδικες ποικιλίες, διασταυρώνετε φωτοπεριόδικα με Ruderalis (ή αυτοανθιστές). Για να το πετύχετε, απαιτείται να διασταυρώσετε αυτοανθιστές με φωτοπεριόδικα για τουλάχιστον 4-5 γενιές, έτσι ώστε η πλειοψηφία των απογόνων να φέρει το χαρακτηριστικό της αυτοάνθισης. Ο αριθμός των φυτών ανά γενιά διαφέρει, αλλά συνιστάται τουλάχιστον 100 φυτά ανά γενιά, ώστε να παρατηρηθούν όλα τα πιθανά χαρακτηριστικά και να μπορέσετε να επιλέξετε τα καλύτερα.

5. Κληρονομικότητα Χαρακτηριστικών

Εκτός από τα χαρακτηριστικά που θέλετε, είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζετε για τα επικρατή και υπολειπόμενα γνωρίσματα κατά το breeding. 

Επικρατή και Υπολειπόμενα Γνωρίσματα

Τα επικρατή γνωρίσματα υπερισχύουν έναντι των υπολειπόμενων, ενώ τα υπολειπόμενα παραμένουν “κρυμμένα” μέχρι να βρεθούν σε ζευγάρι στην ίδια γενετική και τότε εμφανίζονται. Για παράδειγμα, αν πάρετε δύο φυτά κάνναβης όπου τα περισσότερα απογόνα βγάζουν πράσινα άνθη, αλλά κάποια λίγα βγάζουν μοβ, σημαίνει ότι πιθανόν υπάρχει υπολειπόμενο χαρακτηριστικό για μοβ άνθη. Αν θέλετε να διατηρήσετε το χαρακτηριστικό, πρέπει να διασταυρώσετε δύο απογόνους ανάμεσα στους οποίους να υπάρχουν το υπολειπόμενο χαρακτηριστικό για τα μοβ άνθη ώστε όλα τα φυτά να εκφράζουν το χαρακτηριστικό.

Τα επικρατή και υπολειπόμενα χαρακτηριστικά είναι δύσκολο να τα κατανοήσετε, έτσι η βασική γνώση γενετικής μπορεί να σας δώσει μεγάλο πλεονέκτημα. Όλα τα φυτά και τα ζώα παίρνουν δύο εκδοχές κάθε γονιδίου — ένα από τον πατέρα, ένα από τη μητέρα — και η μεταξύ τους αλληλεπίδραση επηρεάζει σημαντικά το φυτό και τους φαινότυπους που μπορεί να εμφανίσει. Ορισμένα γονίδια είναι επικρατή και θα υπερισχύουν ακόμα και αν το φυτό φέρει μόνο ένα αντίγραφο· αντίθετα τα υπολειπόμενα εμφανίζονται μόνο αν το φυτό φέρει δύο υπολειπόμενα γονίδια. Δείτε παραδείγματα παρακάτω.

Πλήρης Επικράτηση

Αν, για παράδειγμα, το φυτό μπορεί να έχει πράσινα ή μοβ άνθη και το πράσινο είναι επικρατές ενώ το μοβ υπολειπόμενο, τότε το φυτό θα εμφανίζει ή πράσινα ή μοβ άνθη—όχι συνδυασμό.

Όπως βλέπετε στην παρακάτω εικόνα, όπου “G” είναι το επικρατές και “P” το υπολειπόμενο γονίδιο, όλοι οι απόγονοι θα εμφανίσουν πράσινα άνθη ακόμα και αν “κουβαλούν” και το υπολειπόμενο μοβ γονίδιο στην 1η και 2η γενιά, αλλά στη συνέχεια αυτό αλλάζει.

Κατά την 1η και 2η γενιά, κανένας απόγονος δεν θα εμφανίσει μοβ άνθη λόγω έλλειψης διπλού γονιδίου “P”, αλλά αν διασταυρώσετε τα F1 μεταξύ τους, σταδιακά μπαίνει περισσότερη γενετική “P”, οπότε το 25% των απογόνων θα εκφράσει μοβ άνθη. Ωστόσο, δεν είναι πάντα τόσο απλό.

Αυτό γίνεται γιατί δεν είναι όλα τα γονίδια επικρατή ή υπολειπόμενα — μερικές φορές αλληλεπιδρούν δημιουργώντας νέα χαρακτηριστικά — τότε εμφανίζεται η ατελής επικράτηση.

Ατελής Επικράτηση

Όταν δεν υπάρχουν καθαρά επικρατή γονίδια, ισχύει η ατελής επικράτηση—αντί να επικρατεί το ένα, αλληλεπιδρούν μερικώς. Όπως φαίνεται στη συνέχεια, αν ξεκινούσατε με δύο κάνναβες, μία με “G” και μία με “P”, και ισχύει ατελής επικράτηση, οι απόγονοι δεν θα εμφάνιζαν μόνο το ένα ή το άλλο γνωρίσματα, αλλά έναν συνδυασμό (π.χ. ροζ λουλούδια).

Σε αντίθεση με το προηγούμενο παράδειγμα, η διασταύρωση με ατελή επικράτηση οδηγεί τους απογόνους να εκφράζουν ροζ άνθη, γιατί κανένα γονίδιο δεν υπερισχύει πλήρως.

Εδώ, όπως δείχνει η εικόνα, η πρώτη γενιά (υβρίδια F1) θα εκφράζει μόνο ροζ άνθη αφού οι απόγονοι έχουν από ένα αντίγραφο κάθε γονιδίου. Αν διασταυρωθούν F1 μεταξύ τους, τότε έχεις 50% πιθανότητες για ροζ άνθη και 25% για πράσινα ή μοβ. Το παράδειγμα αφορά το χρώμα, αλλά κάθε χαρακτηριστικό επηρεάζεται με παρόμοιο τρόπο. Ο καλύτερος τρόπος εντοπισμού τόσο των επικρατών, υπολειπόμενων, όσο και κρυφών γονιδίων, είναι να κάνετε διασταύρωση των απογόνων με τους γονείς (δηλ. backcross), ώστε να δείτε αν εμφανίζονται νέα χαρακτηριστικά.

Με το backcrossing μπορείτε να δείτε ακόμη περισσότερες παραλλαγές και να εντοπίσετε ποια φυτά πρέπει να διασταυρώσετε ώστε οι απόγονοι να εμφανίζουν το χαρακτηριστικό που θέλετε. Όταν βελτιώσετε τη γενετική σας για κάποιο διάστημα, τα χαρακτηριστικά σταθεροποιούνται και μπορείτε να διασταυρώνετε συστηματικά χωρίς να ξεκινάτε κάθε φορά από το μηδέν. Πριν αυτή η σταθεροποίηση ολοκληρωθεί, οι απόγονοι θα εμφανίζουν πολλαπλά γνωρίσματα τα οποία διαφέρουν ανάλογα με το περιβάλλον καλλιέργειας—άρα, τι είναι φαινότυπος;

6. Η Σημασία της Δοκιμής Φαινοτύπων Κάνναβης 

Ο φαινότυπος είναι ουσιαστικά ένας συνδυασμός γονιδίων από τα διάφορα χαρακτηριστικά που μπορεί να έχει μια ποικιλία, συμπεριλαμβανομένων όσων αναφέρονται στον πίνακα 4. Τα χαρακτηριστικά (ο φαινότυπος) που εκφράζει το κάθε φυτό επηρεάζονται από το περιβάλλον καλλιέργειας, που σημαίνει ότι:

Γενετική + Περιβάλλον Καλλιέργειας = Φαινότυπος

Για αυτό εάν καλλιεργήσετε την ίδια ποικιλία indoor και outdoor για παράδειγμα θα έχετε διαφορετικά αποτελέσματα. Είναι όπως με τα παιδιά: αν ένας γονέας είναι ψηλός και ο άλλος κοντός, τα παιδιά μπορεί να μοιάσουν σε ύψος ή να διαφέρουν, αν όμως και οι δύο είναι ψηλοί, οι πιθανότητες να βγουν ψηλά αυξάνονται. Με τις unstabilized ποικιλίες, συνήθως εμφανίζονται παραπάνω φαινότυποι, δηλαδή δύο φυτά της ίδιας ποικιλίας μπορεί να διαφέρουν σημαντικά ή ακόμη και να αναπτυχθούν εντελώς διαφορετικά, ενώ σταθεροποιημένες ποικιλίες θα αναπτύσσονται σχεδόν ίδιες. Αυτό επιτυγχάνεται με επιλεκτικό breeding διασφαλίζοντας ότι όλοι οι σπόροι περιέχουν τα απαραίτητα γονίδια για να εμφανίσουν τα χαρακτηριστικά που επιθυμείτε.

Ωστόσο, ακόμη και στην περίπτωση σταθερής γενετικής, το περιβάλλον μπορεί να επηρεάσει τον φαινότυπο ενός φυτού. Για παράδειγμα, αν πάρετε ένα κλώνο από το ίδιο φυτό και τον καλλιεργήσετε σε διαφορετικές συνθήκες, συχνά θα εμφανίσει διαφορετικό φαινότυπο. Άρα ακόμα και τα ίδια strain μπορούν να γίνουν διαφορετικά σε διαφορετικό περιβάλλον (κρύο/ζέστη, κτλ). Τα στοιχεία που επηρεάζουν είναι:

• Θερμοκρασία;
• Υγρασία;
• Θρεπτικά συστατικά;
• Φωτισμός;
• Και συχνότητα ποτίσματος, μεταξύ άλλων.

Να έχετε υπόψη ότι η εμφάνιση διαφορετικών φαινοτύπων ανάλογα με τις συνθήκες είναι απολύτως φυσιολογικό—ακόμη και τα σταθεροποιημένα strains μπορεί να εκφράσουν διαφορετικούς φαινοτύπους. Αν όμως σχεδόν όλα τα απογόνα παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές θα πρέπει να σταθεροποιήσετε ακόμη περισσότερο τη γενετική σας—υπάρχουν αρκετοί τρόποι για να το πετύχετε.

7. Τεχνικές Breeding Ποικιλιών Κάνναβης

Όπως αναφέρθηκε, μια σταθερή ποικιλία παράγει πιο συνεπή αποτελέσματα. Για να το πετύχετε χρειάζεται να πειραματιστείτε με διάφορες τεχνικές breeding, όπως το backcrossing και το selfing, μέχρι να βρείτε γονικά φυτά που μπορούν να παράγουν απογόνους με σχεδόν ταυτόσημη ανάπτυξη. Έτσι breeders και καλλιεργητές γνωρίζουν ακριβώς τι να περιμένουν.

Backcrossing

Το backcrossing είναι τεχνική που χρησιμοποιούν οι breeders για να σταθεροποιήσουν μια ποικιλία, διασταυρώνοντας ένα φυτό με έναν γονέα ή ένα γενετικά παρόμοιο φυτό, ώστε οι απόγονοι να έχουν περισσότερες πιθανότητες να φέρουν το χαρακτηριστικό που επιθυμείτε.

Π.χ. για να σταθεροποιήσετε ένα (ή περισσότερα) χαρακτηριστικά, μπορείτε να διασταυρώνετε αρσενικό απόγονο με το θηλυκό μητρικό φυτό. Έτσι αυξάνετε σημαντικά την πιθανότητα μετάδοσης του χαρακτηριστικού (π.χ. χρώμα, άρωμα, γεύση, αποτέλεσμα κ.λπ.) στις επόμενες γενιές.

Selfing

Σε αντίθεση με το backcrossing, το selfing απαιτεί μόνο ένα θηλυκό φυτό και έναν κλώνο του. Για το selfing, αντιστρέφετε το φύλο του κλώνου (δηλ. κάνετε το θηλυκό να εμφανίσει αρσενικά χαρακτηριστικά) και αυτογονιμοποιείτε τη μητέρα. Η αναστροφή γίνεται συνήθως με στρες κατά την ανθοφορία ώστε να παραχθεί γύρη, η οποία στη συνέχεια χρησιμοποιείται για επικονίαση της μητέρας, με αποτέλεσμα να προκύπτουν σπόροι που εκφράζουν συχνότερα τα επιθυμητά χαρακτηριστικά.

Σημειώστε ότι το backcrossing συνιστάται συχνά περισσότερο γιατί το forced selfing μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες εμφάνισης ερμαφρόδιτων.

8. Επιλογή Θηλυκών και Αρσενικών Φυτών

Και οι δύο προηγούμενες τεχνικές απαιτούν τουλάχιστον ένα γονικό φυτό για να παραγάγετε σπόρους. Η επιλογή αρσενικών και θηλυκών φυτών είναι εύκολη με καλλιέργεια τακτικών σπόρων, αλλά αν θέλετε σπόρους υψηλής ποιότητας, πρέπει να επιλέξετε εκείνα που έχουν τα επιθυμητά χαρακτηριστικά.

Η επιλογή του θηλυκού είναι πιο εύκολη, αφού μπορείτε να τα μεγαλώσετε και να δείτε τα αποτελέσματα – αν σας αρέσουν, χρησιμοποιείτε το φυτό στο breeding, αν όχι, το απορρίπτετε. Αλλά η επιλογή του αρσενικού είναι δυσκολότερη, αφού δεν βγάζει άνθη. Για να δείτε την επίδραση στα άνθη, πρέπει να διασταυρώσετε το αρσενικό με διάφορα θηλυκά και να αναλύσετε τα αποτελέσματα στους απογόνους, εντοπίζοντας έτσι τα “κρυφά” χαρακτηριστικά του κάθε αρσενικού.

Τα καλά αρσενικά φυτά κάνναβης είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο στο breeding γιατί πολλά χαρακτηριστικά είναι “σιωπηλά” και φαίνονται μόνο στις επόμενες γενιές. Για παράδειγμα, μπορεί να βρείτε αρσενικό φυτό που δίνει γεύση τσιχλόφουσκας στα άνθη των θηλυκών απογόνων—και επειδή το αρσενικό δεν βγάζει άνθη, μπορείτε να το βρείτε μόνο αφού διασταυρώσετε, παράγετε και μεγαλώσετε απογόνους.

Λόγω αυτών των “σιωπηλών” χαρακτηριστικών, απαιτείται πολύς χρόνος, προσπάθεια και τήρηση αρχείων για να εντοπίσετε ποια χαρακτηριστικά φέρει κάθε αρσενικό και τι μεταφέρει στους θηλυκούς απογόνους.

9. Ξεκινώντας τη Διασταύρωση Πρώτης Γενιάς (F1)

Αφού διαλέξετε τα αρσενικά και θηλυκά φυτά σας, οι πρώτοι απόγονοι ονομάζονται υβρίδια F1, δηλ. διασταύρωση πρώτης γενιάς. Όταν οι γονικές κάνναβες έχουν περάσει διάφορες γενιές backcrossing, selfing ή άλλης διασταύρωσης ή όταν διασταυρώνετε φυτά που δεν σχετίζονται (δηλ. δεν έχουν κοινή γενεαλογία), οι F1 απόγονοι εμφανίζουν κάτι γνωστό ως υβριδική ζωτικότητα (hybrid vigor/ετεροζυγωτία).

Η υβριδική ζωτικότητα αυξάνει την απόδοση, την ομοιομορφία και το ρυθμό ανάπτυξης. Έτσι οι F1 απόγονοι είναι πιο γρήγοροι, δυνατοί και αποδοτικοί από τους γονείς τους. Αυτό όμως ισχύει μόνο για τα F1 που σχηματίζονται μεταξύ των δυο συγκεκριμένων γονέων· αν συνεχίσετε να διασταυρώνετε τα F1 μεταξύ τους, η υβριδική ζωτικότητα μειώνεται. 

Η υβριδική ζωτικότητα ισχύει και σε F1 μεταξύ εντελώς άσχετων φυτών, αλλά δεν είναι πάντα εγγυημένο το επιθυμητό αποτέλεσμα. Όταν εντοπίσετε ένα καλό F1, μπορείτε να κρατήσετε γονικά για να συνεχίσετε να παράγετε σπόρους F1 του ίδιου συνδυασμού ώστε όλοι οι απόγονοι να ωφελούνται από το φαινόμενο hybrid vigor.

Η τεχνική αυτή δεν είναι αποκλειστική της κάνναβης—σχεδόν όλο το καλαμπόκι στη γεωργία είναι F1 διασταύρωση για να διασφαλίζεται ομοιογένεια σε γεύση, εμφάνιση και ωρίμανση.

Όπως με τις ποικιλίες κάνναβης, οι αγρότες κατάλαβαν πως η πρώτη γενιά υπερτερεί των γονέων, οπότε συνεχίζουν να παράγουν F1 ξανά και ξανά.

10. Δοκιμή των Διασταυρώσεων F1

Αφού έχετε έτοιμη τη γενετική σας, πρέπει να έχετε μια ιδέα για το γενετικό φορτίο κάθε φυτού, αλλά είναι σχεδόν αδύνατο να δοκιμάσετε όλες τις συνθήκες. Γι' αυτό συνιστάται περισσότεροι καλλιεργητές να δοκιμάζουν τα φυτά σας, ώστε να δείτε πιθανούς φαινότυπους διαφορετικών συνθηκών καλλιέργειας, επιτρέποντάς σας να συλλέξετε πολύτιμες πληροφορίες για το πρόγραμμα breeding σας. 

Η δοκιμή των διασταυρώσεων βοηθά επίσης να εντοπίσετε “αρνητικά” χαρακτηριστικά ή φαινότυπους που εμφανίζονται μόνο υπό συγκεκριμένες συνθήκες (π.χ. άσχημο άρωμα ή ανεπιθύμητα αποτελέσματα), ώστε να συνεχίσετε το breeding αφαιρώντας τα. Έτσι γνωρίζετε σε ποιες συνθήκες εκφράζονται ανεπιθύμητα χαρακτηριστικά, οπότε μπορείτε να τα εξαφανίσετε.

Από την άλλη, μπορεί να βρείτε φαινότυπους που δεν εκφράζονται υπό τις δικές σας συνθήκες αλλά είναι “κρυμμένοι”, συνεπώς μπορείτε να τους σταθεροποιήσετε διασταυρώνοντας τους αν το επιθυμείτε.

Η δοκιμή των F1 δεν σημαίνει ότι δημιουργήσατε οριστικό strain —είναι η αρχή. Όπως αναφέρθηκε, μόλις έχετε τα αποτελέσματα πρέπει να συνεχίσετε το breeding βασισμένοι στα δεδομένα, επιλέγοντας θηλυκό ή αρσενικό (για backcross) ή θηλυκό (για selfing), και να συνεχίσετε να αναπτύσσετε τη νέα ποικιλία για περισσότερες γενιές (F2, F3, F4 κ.λπ.) μέχρι να σταθεροποιηθούν τα χαρακτηριστικά που θέλετε και να δημιουργήσετε το δικό σας strain.

11.  Σύντομος Οδηγός Βήμα-Βήμα για Breeding Κάνναβης

Έχουμε αναλύσει ήδη πάρα πολλά. Αν νιώθετε σύγχυση, κατανοητό. Ας συνοψίσουμε σύντομα τα βασικά στάδια του breeding, απλά και κατανοητά. Το πρώτο—να σημειώνετε πάντα κάθε σπορά ή κλώνο που χρησιμοποιείτε στο breeding. Με πολλούς κλώνους είναι εύκολο να μπερδευτείτε, οπότε βάλτε ετικέτες σε ΟΛΑ. Θα ευχαριστήσετε τον εαυτό σας μετά! 

• Διαλέξτε γονικά φυτά — Ό,τι στυλ breeding και να επιλέξετε, χρειάζεστε γονικά φυτά. Προτείνουμε τουλάχιστον 2 μητρικά και 2 πατρικά για μεγαλύτερη γκάμα χαρακτηριστικών. Θυμηθείτε να κρατάτε τα διαφορετικά φύλα σε χωριστούς χώρους για να αποτρέψετε ανεπιθύμητη επικονίαση. 
• Συλλέξτε τη γύρη — Συλλέξτε μόνο γύρη από πλήρως ώριμους σάκους. Ανάλογα χρειάζονται περίπου ένα μήνα να ωριμάσουν. Η καλύτερη μέθοδος: βάλτε zip lock σακουλάκι στη συστάδα σάκων και ταρακουνήστε. Χρησιμοποιήστε τη γύρη αμέσως και αποθηκεύστε όση περισσεύει στην κατάψυξη (όχι για πάνω από 3 μήνες – όσο πιο φρέσκια τόσο το καλύτερο).
• Επικονιάστε τα άνθη — Υπάρχουν διάφορες μέθοδοι, αλλά προτείνουμε το πινέλο. Μεταφέρετε τη θηλυκή για επικονίαση χωριστά από τα υπόλοιπα, σβήστε ανεμιστήρες. Οι θηλυκές είναι έτοιμες 3-4 εβδομάδες μετά την έναρξη ανθοφορίας. Βουτήξτε το αποστειρωμένο πινέλο στη γύρη και αγγίξτε απαλά τα ανθικά σημεία, επαναλαμβάνοντας 3 φορές σε διάστημα 6 ωρών για επιτυχή επικονίαση.

• Παρέχετε σωστή φροντίδα στις μητέρες — Μετά την επικονίαση, θέλετε να προσφέρετε στις μητέρες τις βέλτιστες συνθήκες για να παραγάγουν ποιοτικούς σπόρους. Οι μητέρες στην παραγωγή σπόρων χρειάζονται παραπάνω άζωτο απ' ό,τι στις ανθοφορίες, συνεπώς αλλάξτε από ανθοφορικό σε βλαστικό λίπασμα μόλις αρχίσουν να σχηματίζονται οι σπόροι. Χρειάζονται 3 ως 5 εβδομάδες για να ωριμάσουν οι σπόροι, όταν θα πέφτουν σχεδόν μόνοι τους από το κάλυκα. 
• Βλαστήστε και φυτέψτε τους σπόρους — Τώρα αρχίζει το ωραίο! Καλλιεργήστε τους σπόρους σας και καταγράψτε σημαντικά χαρακτηριστικά: ρυθμός και ύψος ανάπτυξης, διάρκεια ανθοφορίας, προφίλ τερπενίων, ισχύς σε THC και CBD και απόδοση. 
• Διαλέξτε τα καλύτερα και ξεκινήστε ξανά — Μετά την πρώτη γενιά δεν τελειώσατε. Το breeding και η δημιουργία νέων ποικιλιών είναι μια διαρκής διαδικασία με άπειρες δυνατότητες. Αν έχετε χρόνο, χώρο και το διασκεδάζετε, συνεχίστε την τελειοποίηση της γενετικής σας και δημιουργήστε τις καλύτερες ποικιλίες! Αυτό είναι το νόημα, σωστά;

12. Breeding Κάνναβης – Συχνές Ερωτήσεις

Λοιπόν, αυτά ήταν ουσιαστικά όλα όσα χρειάζεται να ξέρετε για τη γενετική και το breeding της κάνναβης. Πολύ υλικό, σωστά; Είναι λογικό να νιώθετε λίγο χαμένοι με τόσο νέα πληροφορία. Ας κάνουμε μια σύνοψη με απλές απαντήσεις στις συχνότερες ερωτήσεις για τη δημιουργία των δικών σας ποικιλιών…

Είναι δύσκολο να δημιουργήσω νέα ποικιλία κάνναβης;

Εξαρτάται τι θεωρείτε δύσκολο. Το breeding δεν είναι πυρηνική φυσική, αλλά απαιτεί υπομονή και λίγη δημιουργικότητα σίγουρα βοηθά. Η δημιουργία νέων, σταθερών ποικιλιών παίρνει χρόνο. Πολύ χρόνο σε κάποιες περιπτώσεις και βοηθά αν ζείτε σε χώρα όπου η καλλιέργεια/παραγωγή κάνναβης είναι νόμιμη και δεν διατρέχετε νομικό κίνδυνο. 

Όπως συζητήσαμε, όλες οι ποικιλίες έχουν εύρος χαρακτηριστικών που εκφράζονται με διαφορετικό τρόπο ανά φυτό. Κάθε ποικιλία έχει φάσμα φαινοτύπων, και όσο περισσότερο εστιάζετε στη σταθεροποίηση, τόσο λιγότερη ποικιλία θα παρουσιάζεται. Ο επιστημονικός όρος είναι «ομοζυγωτία», αλλά οι breeders λένε ότι ένα strain “breeds true”.

Πόσος χρόνος χρειάζεται για να δημιουργήσω σταθερή ποικιλία;

Εξαρτάται από τους breeding στόχους, τις συνθήκες και τη γενετική ποικιλία του project. Γενικά, η σταθεροποίηση μπορεί να πάρει από ένα χρόνο και άνω. Απαιτείται “πίσω αναπαραγωγή” (back-breeding) για πολλές γενιές ώστε πραγματικά να εξαλειφθούν οι ανεπιθύμητες παραλλαγές.

Ποια είναι τα βασικά στάδια στη δημιουργία ποικιλίας κάνναβης;

1. Εύρεση γενετικού υλικού

Βρείτε δύο ξεχωριστές ποικιλίες κάνναβης με τα επιθυμητά χαρακτηριστικά που θέλετε να συνδυάσετε.

2. Διασταύρωση

Για να δημιουργήσετε απόγονους, απλώς επικονιάστε ένα φυτό με γύρη από άλλο. Φυτρώστε τουλάχιστον δύο αρσενικά και δύο θηλυκά από κάθε strain, για ισχυρή γενετική βάση.

3. Καλλιέργεια & Επιλογή

Μετά την παραγωγή απογόνων αναπτύξτε τους για τουλάχιστον δύο γενιές, επιλέγοντας τα θετικά και αποκλείοντας τα αρνητικά χαρακτηριστικά (π.χ. δομή άνθους, γεύση, άρωμα, απόδοση, ισχύς, κ.ά.).

4. Πίσω Αναπαραγωγή (Back-Breeding)

Αφού μεγαλώσετε δύο γενιές, μπορείτε να ξεκινήσετε τη διασταύρωση των απογόνων με ένα από τα γονικά, για διατήρηση/ενίσχυση των επιθυμητών χαρακτηριστικών στις επόμενες γενιές. Έτσι διασφαλίζετε σταθερότητα και ελαχιστοποιείτε διαφοροποιήσεις ανάμεσα σε φαινότυπους.

5. Προφίλ κανναβινοειδών και τερπενίων

Μπορεί να θέλετε να κάνετε έλεγχο των προφίλ κανναβινοειδών και τερπενίων. Όσο η έρευνα προχωρά, καταλαβαίνουμε πως ο μύθος “Sativa ή Indica” έχει μικρότερη σημασία, με τα αποτελέσματα κάθε ποικιλίας να προσδιορίζονται κυρίως από τη σύσταση κανναβινοειδών/τερπενίων και την μεταξύ τους αλληλεπίδραση.

6. Προώθηση, Ονομασία, Πώληση

Όταν είστε έτοιμοι, προωθήστε τη νέα ποικιλία, φτιάξτε συσκευασίες/τιμές/όνομα. Αν καλλιεργείτε για τον εαυτό σας δεν χρειάζεται, αλλά το να ονομάσετε και να παρουσιάσετε τη δουλειά σας είναι ιδιαίτερα διασκεδαστικό!

Πώς προβλέπουμε τα ποσοστά χαρακτηριστικών των απογόνων;

Δεν είναι δυνατό να προβλέψουμε με ακρίβεια το ποσοστό χαρακτηριστικών σε κάθε φυτό, αλλά το πρότυπο κληρονομικότητας Mendel μπορεί να προβλέψει στα γενικά ποσοστά. Προβλέπει πως το κάθε χαρακτηριστικό έχει 50% πιθανότητα να κληρονομηθεί από κάθε γονέα. Άρα, αν γνωρίζετε ποια είναι επικρατή/υπολειπόμενα ανά γονέα, μπορείτε να εκτιμήσετε τι θα πάρετε.

Έτσι, το 50% των απογόνων θα μοιάζει εξίσου και με τους δύο γονείς, το 25% θα εκφράζει κυρίως το μητρικό και το 25% κυρίως το πατρικό χαρακτηριστικό. Στην πράξη όμως, η διαδικασία δεν είναι τόσο απλή λόγω των πολλών επιδρώντων χαρακτηριστικών. Πάντα καλλιεργείτε τουλάχιστον δύο γενιές και στη συνέχεια διασταυρώστε με τα γονικά για εγγυημένο αποτέλεσμα.

Τι είναι η “γενετικώς συγγενής παρακμή” (inbreeding depression) και πώς την αποφεύγουμε;

Η “γενετικώς συγγενής παρακμή” είναι η μείωση επιτυχίας διασταύρωσης όταν τα γονικά είναι πολύ κοντινά συγγενικά. Είναι συνηθισμένο πρόβλημα αλλά αποφεύγεται εύκολα. Η κάνναβη, όπως και οι άνθρωποι, χρειάζεται ευρύ γενετικό απόθεμα για να διατηρηθεί υγιής και βιώσιμη με το χρόνο. Μετά από πολλές γενιές εσωτερικών διασταυρώσεων, μπορεί να “φτωχύνει” τόσο η ποικιλία που να παρουσιάζει παρακμή.

Όταν σχεδιάζετε το breeding, φροντίστε τα γονικά φυτά να μην είναι πολύ στενά συγγενικά. Ελέγξτε το γενεαλογικό δέντρο ή χρησιμοποιήστε προγράμματα διασταύρωσης όπως F1, F2, Back Cross για να διατηρείτε την ποικιλομορφία μέσω διασταυρώσεων άσχετων φυτών.

Πώς παράγονται οι θηλυκοποιημένοι σπόροι κάνναβης;

Οι θηλυκοποιημένοι σπόροι παράγονται με διασταύρωση δύο θηλυκών φυτών, ώστε οι απόγονοι να εκφράζουν μόνο θηλυκά χαρακτηριστικά και να μην χρειάζεται διαχωρισμός ανάμεσα σε αρσενικά και θηλυκά. Η διαδικασία βασίζεται στο να “αναστρέψετε” φύλο σε ένα φυτό. Αυτό γίνεται συχνά με υπερβολικό στρες ή με τη χρήση κολλοειδούς αργύρου. Κολλοειδές ασήμι; Ναι, ένα υγρό που όταν ψεκάζεται σε θηλυκά προκαλεί ερμαφροδιτισμό.

Όταν ένα θηλυκό γίνει ερμαφρόδιτο, παράγει γύρη όπως τα αρσενικά. Αυτή η γύρη επικονιάζει άλλο θηλυκό (ίδια ή άλλη γενετική για ποικιλία), με αποτέλεσμα θηλυκοποιημένους σπόρους. Οι θηλυκοποιημένοι σπόροι είναι εξαιρετικά χρήσιμοι γιατί μειώνουν την ανάγκη αφαίρεσης αρσενικών και εγγυώνται ανθόχωμα χωρίς σπόρους. Ωστόσο, η παραγωγή θηλυκοποιημένων σπόρων μειώνει την ποικιλότητα και αυξάνει την πιθανότητα “γενετικώς συγγενούς παρακμής”, οπότε προτείνουμε τακτικούς σπόρους στα breeding projects.

Είναι εύκολο να διασταυρώσω αυτοανθιστές στο σπίτι;

Όχι ιδιαίτερα! Λόγω του ενσωματωμένου γενετικού “χρονοδιακόπτη” στα αυτοάνθιστα, δεν μπορείτε να κρατήσετε τα γονικά για πολλές γενιές (για back-breeding) αλλά και να διασταυρώσετε μόνο με ίδια ποικιλία. Η διαδικασία είναι δύσκολη, αλλά με μελέτη και υπομονή γίνεται. Γενικά, τα autos είναι έργο για ειδικούς.

Γιατί υπάρχει τόσο μεγάλη γενετική ποικιλία στις ποικιλίες κάνναβης;

Κυρίως λόγω του breeding, αλλά και της παγκόσμιας καταγωγής της κάνναβης. Εξέλιχθηκε ανεξάρτητα σε διαφορετικές περιοχές, δημιουργώντας μοναδική γενετική σε κάθε περιοχή. Με το breeding προστίθενται νέοι συνδυασμοί για συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, οπότε η γενετική ποικιλία αυξάνεται ακόμη περισσότερο. Η κατανόηση της γενεαλογίας κάθε φυτού βοηθά στην ανάπτυξη των επιθυμητών χαρακτηριστικών.

Πώς μπορώ να καλλιεργήσω μοβ ποικιλία;

Όπως με κάθε χαρακτηριστικό, το κλειδί είναι οι γονείς με τα κατάλληλα γονίδια. Οι περισσότερες μοβ ποικιλίες έχουν πρόγονο με το γονίδιο “ανθοκυανίνης” που ευθύνεται για τη μοβ χρώση. Πρέπει να εντοπίσετε φυτά με αυτό και να διασταυρώνετε με φυτά που επίσης το φέρουν. Με επιμονή και πολλές γενιές, θα φτιάξετε δική σας μοβ κάνναβη.

Έντονος φωτισμός και χαμηλότερες θερμοκρασίες βοηθούν: αν υπάρχει διαφορά τουλάχιστον 7 °C νύχτας-μέρας και λιγότερο φως, η μοβ απόχρωση ενισχύεται.

Πόσο διατηρείται η γύρη κάνναβης;

Η γύρη κάνναβης είναι εξαιρετικά εύθραυστη – καταστρέφεται σε λίγες μέρες σε θερμοκρασία δωματίου. Πρέπει να διατηρείται σε δροσερό, σκοτεινό, ξηρό περιβάλλον (40% υγρασία). Σε τέτοιες συνθήκες διατηρείται ως 1 χρόνο.

Μπορεί επίσης να καταψυχθεί για μακροπρόθεσμη φύλαξη, αλλά απαιτείται προσοχή (η απόψυξη μειώνει τη βιωσιμότητα). Καλύτερα σε κατάψυξη που δεν ανοιγοκλείνει συχνά.

13. Συμπερασματικά

Τα strains που βρίσκετε στα καταστήματα έχουν περάσει χρόνια ανάπτυξης και βελτίωσης – το breeding απαιτεί υπομονή και επιμονή. Πιθανόν να περάσετε από εκατοντάδες νορμάλ ποικιλίες πριν βρείτε αυτή που ξεχωρίζει, και ακόμα και τότε θα χρειαστεί και άλλη σταθεροποίηση. Δεν είναι εύκολη υπόθεση, αλλά αξίζει! Και μην ξεχνάτε να σημειώνετε κάθε φυτό και κλώνο στο breeding σας, αλλιώς θα δυσκολευτείτε να τα ξεχωρίσετε—ειδικά με πολλά φυτά.

Έχετε δικά σας tips για τους fellow καλλιεργητές; Αφήστε τα σχόλιά σας παρακάτω!

Εξωτερικές Αναφορές

1. Cannabis Genomics, Breeding and Production. - Backer, Rachel & Mandolino, Giuseppe & Wilkins, Olivia & ElSohly, Mahmoud & Smith, Donald.
2. The characterization of key physiological traits of medicinal cannabis (Cannabis sativa L.) as a tool for precision breeding. - Naim-Feil, Erez & Pembleton, Luke & Spooner, Laura & Malthouse, Alix & Miner, Amy & Quinn, Melinda & Polotnianka, Renata & Baillie, Rebecca & Spangenberg, German & Cogan, Noel.
3. Καλλιέργεια κάνναβης: Μεθολογικά ζητήματα για την απόκτηση προϊόντος φαρμακευτικής ποιότητας. - Chandra, Suman & Lata, Hemant & Elsohly, Mahmoud & Walker, Larry & Potter, David.