Πώς να αποθηκεύσετε τους σπόρους κάνναβης σας

• 1. Σπόροι Κάνναβης
• 2. Αποθήκευση Σπόρων
• 3. Ιδανικές συνθήκες για αποθήκευση σπόρων
• 3. a. Φως
• 3. b. Υγρασία
• 3. c. Θερμοκρασία
• 4. Αποθήκευση σπόρων για εβδομάδες
• 5. Αποθήκευση σπόρων για μήνες
• 6. Αποθήκευση σπόρων για χρόνια
• 7. Πώς να βλαστήσετε τους σπόρους κάνναβης
• 7. a. Τι να κάνετε μετά;
• 8. Συμπεράσματα

Οι σπόροι κάνναβης είναι η αρχή των πάντων· η φροντίδα που θα δώσετε στους σπόρους σας θα επηρεάσει όχι μόνο το πώς θα αναπτυχθεί το φυτό σας αλλά και τη τελική συγκομιδή.

1. Σπόροι Κάνναβης

Πριν μιλήσουμε για την αποθήκευση των σπόρων, πρέπει να θυμόμαστε ότι οι σπόροι κάνναβης είναι ζωντανοί οργανισμοί. Πριν βλαστήσουν βρίσκονται σε κατάσταση νάρκης, και όπως όλα τα έμβια όντα, μπορούν να πεθάνουν.

Κατά την αποθήκευση των σπόρων, θέλετε να παρέχετε τις βέλτιστες συνθήκες ώστε να παραμείνουν «ζωντανοί» μέχρι να είστε έτοιμοι για βλάστηση. Επειδή μιλάμε για τη φύση, πρέπει να διατηρείτε ορισμένες συνθήκες διαφορετικά μπορεί να υπάρξουν προβλήματα. Παρόλο που οι σπόροι έχουν σκληρό περίβλημα και είναι σχετικά ανθεκτικοί, πρέπει να έχετε τα παρακάτω σημεία υπόψη για να αποφύγετε τυχόν προβλήματα στο μέλλον.

2. Αποθήκευση Σπόρων

Όταν οι σπόροι κάνναβης αποθηκεύονται σε ιδανικές συνθήκες, παραμένουν βιώσιμοι για έως και 10 χρόνια. Η αποθήκευσή τους είναι σημαντική για πολλούς λόγους: είτε είστε καλλιεργητής που περιμένει την κατάλληλη στιγμή να φυτέψει μια μοναδική ποικιλία που μόλις αγόρασε, είτε τράπεζα σπόρων που θέλει να κρατήσει απόθεμα για μελλοντική πώληση. Όποιος και αν είναι ο λόγος που διατηρείτε σπόρους, να θυμάστε ότι η φροντίδα τους είναι από τα σημαντικότερα βήματα για τη συγκομιδή σας. Ένας σπόρος που δεν έχει αποθηκευτεί σωστά ίσως να μην βλαστήσει, ή να μην μεγαλώσει σωστά ακόμα κι αν βλαστήσει. Υπάρχουν διάφορες παράμετροι που θα πρέπει να ακολουθήσετε για μακροχρόνια αποθήκευση.

3. Ιδανικές συνθήκες για αποθήκευση σπόρων

Υπάρχουν τρεις βασικοί παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τους σπόρους:

Φως 

Αν έχετε προσπαθήσει ποτέ να βλαστήσετε σπόρους κάνναβης, τότε ξέρετε ότι το φως είναι σημαντικός παράγοντας για το εάν θα βλαστήσει ο σπόρος ή όχι. Αν οι σπόροι σας εκτεθούν για πολύ ώρα στο φως, μπορεί να αρχίσουν να βλαστάνουν πριν είστε έτοιμοι να τους φυτέψετε.

Υγρασία

Η υγρασία είναι επίσης εξαιρετικά κρίσιμος παράγοντας που επηρεάζει το ποσοστό επιτυχίας της βλάστησης, μιας και η υγρασία είναι αυτή που «ξυπνάει» τον σπόρο. Δεν θέλετε να βλαστήσουν κατά λάθος: αν φτάσουν σε ένα οριακό επίπεδο υγρασίας, μπορεί να αρχίσουν να απορροφούν θρεπτικά συστατικά και να καταλήξουν πολύ αδύναμοι για να αναπτυχθούν φυσιολογικά, γι’ αυτό διατηρήστε τους σε σχετικά στεγνό περιβάλλον. Αυτό, φυσικά, εξαρτάται από το κλίμα σας: κάποιες περιοχές έχουν πολύ υγρασία και άλλες πολύ ξηρότητα, κάτι που επηρεάζει άμεσα τον τρόπο αποθήκευσης.

Αν η υγρασία στο δοχείο φτάσει χαμηλά, στο 8%, μπορεί να εμφανιστούν μύκητες μέσα και έξω από τους σπόρους· στο 40-60% οι σπόροι σίγουρα θα βλαστήσουν και πιο πάνω μπορεί να «πνιγούν» σε λιγότερο από μια μέρα. Ας δούμε γρήγορα όλα τα πιθανά σενάρια για τα διαφορετικά ποσοστά υγρασίας:

• 81 - 100% - Οι σπόροι δεν θα επιβιώσουν πάνω από 12 ώρες και μπορεί να «πνιγούν» σε λιγότερο από 4 ώρες.
• 61 - 80% - Υψηλός κίνδυνος ο σπόρος να γίνει ανενεργός, και πιθανότητα να πεθάνει μέσα σε 12 ώρες
• 31 - 60% - Είναι το αποδεκτό εύρος βλάστησης, όμως οι περισσότεροι καλλιεργητές προτιμούν 40-60%
• 21 - 30% - αυτή είναι η ιδανική υγρασία αποθήκευσης για σπόρους κάνναβης
• 9 - 20% - Αν οι σπόροι μείνουν πάνω από μία-δύο μέρες σε αυτό το εύρος υγρασίας, κινδυνεύουν να αποικιστούν από ανεπιθύμητους μύκητες· αυτός ο μύκητας μπορεί να σκοτώσει τον σπόρο σε λιγότερο από 12 ώρες μόλις εγκατασταθεί
• 0 - 8% - Αυτό είναι το τέλειο εύρος υγρασίας για να καταστραφούν οι σπόροι από βλαβερά έντομα και παρασιτικά έντομα

Θερμοκρασία 

Η θερμοκρασία αποθήκευσης των σπόρων σας είναι πολύ σημαντική. Θα πρέπει να τους διατηρείτε γύρω στους 6-8 βαθμούς Κελσίου. Μπορείτε να τους αποθηκεύσετε στο ψυγείο σας ή ακόμα και στην κατάψυξη (δεν είναι όμως πάντα αναγκαίο).

Συνιστούμε να τους αποθηκεύετε στο συρτάρι των λαχανικών ή βαθιά στο ψυγείο, χρησιμοποιώντας ένα μικρό ψυγειάκι ή κάτι παρόμοιο ώστε να μην αλλάζει η θερμοκρασία κάθε φορά που ανοίγει η πόρτα ή αν κοπεί το ρεύμα. Ένας γενικός κανόνας είναι ότι όσο πιο χαμηλή η θερμοκρασία αποθήκευσης, τόσο περισσότερο διατηρούνται οι σπόροι και τόσο μικρότερος ο κίνδυνος απρόσμενης βλάστησης. Οι καλλιεργητές που ασχολούνται με υβριδικά γενετικά ή δημιουργούν δικές τους διασταυρώσεις συνήθως έχουν ειδικό, αποκλειστικό ψυγείο ή κατάψυξη που χρησιμοποιούν μόνο για σπόρους. 

Εάν χρησιμοποιείτε το κανονικό σας ψυγείο/κατάψυξη για αποθήκευση σπόρων, υπάρχουν μερικά βασικά που πρέπει να θυμάστε. Πρώτον, οι σπόροι είναι εξαιρετικά ευαίσθητοι στο φως, οπότε όποιο τρόπο αποθήκευσης και αν διαλέξετε, φροντίστε να είναι σε αδιαφανές δοχείο. Είναι καλό επίσης να μην έχει ζητήματα πάγου το ψυγείο σας (πολλά παλιά μοντέλα παγώνουν χωρίς συχνό ξεπάγωμα). Αυτό μπορεί να προκαλέσει υγρασία, κάτι που σίγουρα θέλετε να αποφύγετε. Αν έχετε μηχανή vacuum μπορείτε να την χρησιμοποιήσετε για πλήρη σφράγιση – διαφορετικά μια σακούλα τύπου zip lock αρκεί. Βάλτε τη σακούλα μέσα σε αδιαφανές δοχείο.

4. Αποθήκευση σπόρων για εβδομάδες

Αν αποθηκεύετε σπόρους για λίγες εβδομάδες, μπορείτε να τους αφήσετε στη συσκευασία τους εφόσον είναι σε σκοτεινό, στεγνό και δροσερό μέρος.

Συνήθως, η συσκευασία είναι αδιαφανής και αδιάβροχη, οπότε αν τους αφήσετε σε σχετικά δροσερό σημείο όπως ένα συρτάρι θα διατηρηθούν καλά.

5. Αποθήκευση σπόρων για μήνες

Αν αποθηκεύετε τους σπόρους για αρκετούς μήνες, προτιμήστε το ψυγείο. Αυτό εγγυάται ότι οι σπόροι δεν θα υποστούν απότομες μεταβολές θερμοκρασίας. Κρατώντας τους στην αρχική συσκευασία ή σε αδιαφανές δοχείο, εξασφαλίζετε ότι θα διατηρηθούν όσο χρειάζεται.

6. Αποθήκευση σπόρων για χρόνια

Αυτό αφορά κυρίως seed banks ή breeders. Αν χρειάζεται να διατηρήσετε τους σπόρους για πολύ μεγάλο διάστημα, μπορείτε να τους βάλετε στην κατάψυξη. Αν και δεν είναι απαραίτητο, προστατεύει τους σπόρους από μεταβολές θερμοκρασίας ακόμα περισσότερο. Μπορείτε επίσης να τους αποθηκεύσετε στο ψυγείο· εξαρτάται από τις ανάγκες και τι επιλογές έχετε. Ιδανικά, αποθηκεύστε τους σε δροσερό, σκοτεινό κι στεγνό μέρος. Όταν φυλάσσετε σπόρους στο ψυγείο ή την κατάψυξη, προσθέστε ένα σακουλάκι silica gel για να παραμένουν τελείως στεγνοί. Η υψηλή υγρασία ευνοεί την ανάπτυξη μυκήτων στους σπόρους. Αν οι σπόροι εκτεθούν σε φως ή ταχείες μεταβολές θερμοκρασίας, θα καταναλώσουν τα θρεπτικά τους αποθέματα πριν φυτευτούν, με αποτέλεσμα να μην έχουν «δύναμη» για βλάστηση.

7. Πώς να βλαστήσετε τους σπόρους κάνναβης

Υπάρχει ένα απλό και πρακτικό τεστ για να δείτε αν ένας σπόρος είναι «κακός»: βυθίστε τον σε ένα ποτήρι νερό (μόνο όταν είστε έτοιμοι να τον βλαστήσετε). Αν πάει στον πάτο του ποτηριού και μείνει εκεί, είναι υγιής και έτοιμος για χρήση. Αν επιπλέει, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να μην βλαστήσει. Μην τον πετάξετε αμέσως, δώστε του 3 μέρες να δείτε αν βγάλει ρίζα. Υπάρχουν πολλές κοινές μέθοδοι βλάστησης σπόρων κάνναβης. Ας τις δούμε γρήγορα, ξεκινώντας από την αγαπημένη μας έως τη λιγότερο προτιμώμενη.

Η μέθοδος του βρεγμένου χαρτιού κουζίνας

Αυτή η μέθοδος είναι απλή και η προτίμηση των περισσότερων οικιακών καλλιεργητών. Θα χρειαστείτε:

• Μερικά χαρτιά κουζίνας (χωρίς άρωμα ή χρώμα)
• Νερό με pH 5.5-6.5 και θερμοκρασία περίπου 22°C
• Ένα ψεκαστήρι
• Τους σπόρους κάνναβης σας
• Ένα tupperware

Βρέξτε ένα φύλλο χαρτιού κουζίνας και στύψτε το ελαφρώς να φύγει το πολύ νερό. Απλώστε το, βάλτε 2-3 σπόρους επάνω του με απόσταση περίπου 2 εκατοστά μεταξύ τους. Μετά βρέξτε κι άλλο χαρτί κουζίνας, στύψτε το ελαφρώς και βάλτε το πάνω από τους σπόρους. Τοποθετήστε το «φακελάκι» σε tupperware και διατηρήστε το σε σκοτεινό, ζεστό μέρος.

Αυτή η μέθοδος συνήθως επιτρέπει στους σπόρους να βλαστήσουν μέσα σε 2-3 μέρες. Ελέγχετε καθημερινά αν χρειάζεται να ψεκάσετε με pH-ρυθμισμένο νερό, εφόσον στεγνώνει το χαρτί.

Η μέθοδος Rockwool

Αυτή η μέθοδος είναι εξίσου απλή με τη μέθοδο του χαρτιού κουζίνας. Ο μόνος λόγος που δεν είναι #1 είναι ότι η χρήση Rockwool δεν είναι το ίδιο διαδεδομένη ούτε τόσο εύκολα διαθέσιμη. Θα χρειαστείτε:

• Νερό με pH 5.5-6.5 και θερμοκρασία περίπου 22°C
• Κύβους Rockwool
• Ένα ψεκαστήρι
• Σπόρους κάνναβης
• Ένα tupperware

Γιατί το Rockwool είναι καλύτερο; Πρώτα, τα χαρτιά κουζίνας μερικές φορές έχουν άρωμα ή χρώμα, κάτι που δεν είναι καλό για τους σπόρους. Το Rockwool δεν έχει τέτοια θέματα. Έχει εξαιρετική ικανότητα κατακράτησης νερού, άρα θέλει λιγότερα ποτίσματα. Παρέχει ασφαλές περιβάλλον για το φυτό τις 2 πρώτες εβδομάδες, δίνοντάς σας χρόνο να ετοιμάσετε το υπόστρωμα. Αρχικά μουλιάστε έναν κύβο Rockwool σε νερό με ρυθμισμένο pH όλο το βράδυ. Βάλτε το σπόρο στην τρύπα του κύβου και φυλάξτε τον σε σφραγισμένο δοχείο. Θα δείτε ριζίδιο σε 24-72 ώρες.

Η μέθοδος σε ποτήρι με νερό 

Υπάρχουν πολλοί καλλιεργητές που λατρεύουν αυτή τη μέθοδο και λειτουργεί στις περισσότερες περιπτώσεις. Παρόλα αυτά, κατά την εμπειρία μας, το ποσοστό βλάστησης είναι χαμηλότερο απ' ό,τι με τις παραπάνω μεθόδους. Είναι όμως η πιο απλή: βάλτε το σπόρο (ή σπόρους) σε ποτήρι με νερό ρυθμισμένο σε κατάλληλο pH και αφήστε τη φύση να κάνει τη δουλειά. Να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί στη μεταφύτευση του βλαστημένου σπόρου στο υπόστρωμα. Μπορείτε, φυσικά, να φυτέψετε τον σπόρο απευθείας στο χώμα ή το coco-coir – όμως έτσι είναι δύσκολο να ελέγξετε την πρόοδο της βλάστησης. Υπάρχουν επίσης στο εμπόριο ειδικά προϊόντα για βλάστηση σπόρων με ιδιαίτερα καλά αποτελέσματα, αλλά με υψηλό κόστος. Γιατί να ξοδέψετε χρήματα όταν χαρτί κουζίνας, ταπεράκι και pH-ρυθμισμένο νερό αρκούν; Υπάρχουν και μικρά «τρικ» για γρήγορη βλάστηση, ειδικά αν οι σπόροι είναι παλιοί και δεν αποθηκεύτηκαν ιδανικά.

• Χρησιμοποιώντας λεπτό γυαλόχαρτο, τρίψτε πολύ ελαφρά το εξωτερικό του σπόρου ώστε να διαπεράσει η υγρασία – το περίβλημα σκληραίνει όσο πιο παλιός είναι ο σπόρος.
• Αν το κέλυφος είναι πολύ σκληρό, κάντε μια πολύ μικρή τομή με κοφτερό μαχαίρι ή νυστέρι.
• Το ανθρακούχο νερό βοηθά στη βλάστηση, όπως και το fulvic acid ή το υπεροξείδιο του υδρογόνου, πριν διαβραχεί ή ψεκαστεί ο σπόρος και αυτό είναι όλο!

Τι να κάνετε μετά;

Λοιπόν, αποθηκεύσατε σωστά τους σπόρους σας (ίσως για μήνες ή και χρόνια) και η βλάστηση πήγε όπως θέλατε. Το ριζίδιο έχει φυτρώσει και αυτά τα υπέροχα φασόλια είναι έτοιμα για φύτευση. Τι ακολουθεί; Πρώτα απ' όλα, ήρθε η ώρα να αποφασίσετε το υπόστρωμα που θα χρησιμοποιήσετε για την καλλιέργεια, δηλαδή το «μέσο». Υπάρχουν 3 βασικές επιλογές, κάθε μία με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά της -

• Χώμα
• Coco-coir
• Υδροπονία

Ας τα δούμε όλα γρήγορα:

Καλλιέργεια σε χώμα

Η καλλιέργεια σε χώμα είναι η πιο παραδοσιακή μέθοδος και παραμένει αρκετά δημοφιλής. Τα χώματα ειδικά για κάνναβη είναι εύκολα στον εντοπισμό και τη χρήση, καθώς περιέχουν όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται το φυτό για να αναπτυχθεί - τουλάχιστον για τον πρώτο μήνα. Το μόνο που χρειάζεται είναι να ποτίζετε – τα μικρόβια κάνουν τα υπόλοιπα! Καλό είναι το χώμα να περιέχει περίπου 20% περλίτη, αλλά μη το αγχώνεστε – όλες οι premium μίξεις για κάνναβη το περιέχουν. Αυτό βοηθά στον αερισμό, την αποστράγγιση και την υγεία των ριζών, αποφεύγοντας το υπερβολικό πότισμα.

Αν θέλετε να φτιάξετε δικό σας υπόστρωμα, αναζητήστε μία μίξη από 40% ποτίνγκ μιξ (κομπόστ), 40% coco-coir και 20% περλίτη.

Καλλιέργεια σε Coco

Το coco-coir είναι ένα άυλο υπόστρωμα, φτιαγμένο από ινώδη φλούδα καρύδας. Είναι τελείως αδρανές, δηλαδή δεν περιέχει καθόλου θρεπτικά συστατικά. Ίσως ακούγεται ως μειονέκτημα, όμως δεν είναι· τα χώματα με πολλά θρεπτικά μπορούν να προκαλέσουν «κάψιμο» στις ρίζες και δυσχέρεια απορρόφησης νερού και οξυγόνου. Αντίθετα, το coco-coir προσφέρει απόλυτο έλεγχο στα θρεπτικά, ώστε να προσαρμόσετε το μείγμα στον κάθε τύπο ποικιλίας κάνναβης.

Ένα καλό coco-coir έχει όλα τα απαραίτητα ιχνοστοιχεία και μικροθρεπτικά για άριστη ανάπτυξη. Υπάρχουν πολλά εξειδικευμένα θρεπτικά προϊόντα coco στην αγορά που δουλεύουν άψογα. Το coco επίσης παρέχει καλύτερο αερισμό και αποστράγγιση στη ζώνη των ριζών, και είναι πολύ ελαφρύ για ευκολότερη μεταφορά. Το coco-coir ισορροπεί τέλεια μεταξύ εδάφους και υδροπονικής καλλιέργειας· είναι εξαιρετική επιλογή για νέους καλλιεργητές που θέλουν να δοκιμάσουν και τα δύο.

Υδροπονία

Η υδροπονία είναι μια προχωρημένη μέθοδος καλλιέργειας που χρησιμοποιεί νερό με διαλυμένα θρεπτικά για τη θρέψη των φυτών, αντί για χώμα. Αυτή η μέθοδος προτιμάται από εμπορικούς καλλιεργητές επειδή μπορεί να δώσει πολύ μεγαλύτερη σοδειά (yield) και υψηλότερη δραστικότητα, επειδή τα φυτά παίρνουν πάντα το σωστό μείγμα θρεπτικών. Η υδροπονία θέλει περισσότερη προσοχή και τεχνικές γνώσεις έναντι των άλλων δύο μεθόδων, γι' αυτό αν ξεκινάτε τώρα, αφήστε την μάλλον για αργότερα.

Ιδανική για έμπειρους καλλιεργητές που θέλουν να τελειοποιήσουν τη διαδικασία, αφιερώνοντας χρόνο στη μελέτη της κάνναβης. Αν παρόλα αυτά θέλετε να ξεκινήσετε άμεσα με υδροπονικά, ποιος μπορεί να σας σταματήσει; Υπάρχει μεγάλη ποικιλία σε τεχνικές υδροπονίας – άλλες πολύπλοκες, άλλες πιο απλές.

Ένα πράγμα να προσέξετε όταν καλλιεργείτε αυτόματες ποικιλίες (autoflowering strains)

Αν καλλιεργείτε αυτόματους σπόρους, υπάρχει κάτι σημαντικό που πρέπει να λάβετε υπόψη: Γνωρίζουμε όλοι πως τα αυτόματα μπαίνουν σε φάση ανθοφορίας ανεξάρτητα από το πρόγραμμα φώτων, πράγμα που σημαίνει πως ΔΕΝ έχουν χρόνο να ανακάμψουν από στρες όπως τα φωτοπεριοδικά φυτά.

Κι ο μεγαλύτερος στρεσογόνος παράγοντας; Η μεταφύτευση. Άρα, να φυτεύετε πάντα τους αυτόματους σπόρους στην τελική γλάστρα για συγκομιδή, αποφεύγοντας μεταφυτεύσεις που επιβραδύνουν την ανάπτυξη. Προτιμήστε ήπιες τεχνικές LST (low-stress training) όπως το χαμήλωμα ή το ScrOG. Μην κάνετε topping, super cropping, mainlining ή άλλο HST που συνηθίζετε με τα φωτοπεριοδικά φυτά.

8. Συμπεράσματα

Είτε είστε breeder, καλλιεργητής, είτε seed bank, να διατηρείτε πάντα τους σπόρους σας ακολουθώντας τις παραπάνω οδηγίες. Έτσι διασφαλίζετε ότι τα αγαπημένα σας γενετικά θα βλαστήσουν όταν εσείς θελήσετε να τα καλλιεργήσετε.