Zmiana klasyfikacji marihuany: Czy USA są na progu legalizacji medycznej marihuany?

• 1. Co oznacza zmiana klasyfikacji marihuany?
• 2. Jakie są kryteria klasyfikacji substancji?
• 3. Jaka jest różnica między wykazem i a wykazem iii?
• 4. Proces i harmonogram zmiany klasyfikacji marihuany
• 5. Jakie będą skutki zmiany klasyfikacji marihuany?
• 6. Czy zmiana klasyfikacji marihuany naruszy traktaty międzynarodowe?
• 7. Czy obecna inicjatywa to pierwsza próba zmiany klasyfikacji marihuany?
• 8. Podsumowanie

Chociaż medyczna marihuana została już zalegalizowana w 38 stanach, a zdecydowana większość Amerykanów może legalnie korzystać z leczniczej mocy konopi, jeśli cierpią na odpowiednią dolegliwość, zmiana klasyfikacji marihuany na szczeblu krajowym pozostaje nieuchwytnym marzeniem. Jednak ostatnie wydarzenia dały nadzieję aktywistom konopnym, ponieważ Departament Sprawiedliwości przedstawił plan zmiany klasyfikacji marihuany, a Departament Zdrowia i Opieki Społecznej wyraził na niego zgodę.

Co oznacza zmiana klasyfikacji marihuany?

Wszystkie substancje kontrolowane są klasyfikowane w Ustawie o Substancjach Kontrolowanych według postrzeganego ryzyka i potencjalnej wartości leczniczej. Substancje podzielone są na wykazy (schedules), a obecnie marihuana znajduje się w najbardziej restrykcyjnym Wykazie I, razem z heroiną, LSD i „ecstasy”. Nawet tak potencjalnie niebezpieczne narkotyki jak kokaina czy metamfetamina są kontrolowane mniej rygorystycznie, ponieważ znajdują się w Wykazie II.

Zmiana klasyfikacji marihuany odnosi się do procesu prawnego zmiany jej statusu z Wykazu I na mniej restrykcyjną kategorię. Obecna propozycja DOJ zakłada umieszczenie konopi w Wykazie III.

Jakie są kryteria klasyfikacji substancji?

Przy podejmowaniu decyzji o objęciu substancji kontrolą, Prokurator Generalny USA wymaga między innymi odpowiedzi na następujące pytania:

• potencjał uzależnienia od narkotyku, historia i aktualne wzorce nadużywania,
• możliwa fizyczna i psychologiczna zależność, którą może wywołać,
• potencjalne zagrożenia dla zdrowia publicznego,
• dostępne dowody naukowe, w tym dotyczące farmakologicznych efektów tej substancji.

Te same zasady stosuje się przy decyzji o zmianie klasyfikacji marihuany.

Jaka jest różnica między Wykazem I a Wykazem III?

Najbardziej restrykcyjny Wykaz I obejmuje narkotyki o najwyższym potencjale nadużywania i bez akceptowanych leczniczych zastosowań. Krótko mówiąc, są to uznawane za najbardziej niebezpieczne substancje, bezużyteczne jako lek. To kontrowersyjny temat, ponieważ nawet heroina jest stosowana w medycynie (np. w UK), a zarówno LSD, jak i MDMA (ecstasy) były badane pod kątem terapii psychologicznej. Umieszczenie konopi w Wykazie I jest sprzeczne z faktem, że coraz więcej stanów i krajów dopuszcza terapeutyczne wykorzystanie tej rośliny, a liczba dowodów naukowych potwierdzających jej skuteczność rośnie.

Jeśli (lub gdy) dojdzie do zmiany klasyfikacji marihuany, zostanie ona przesunięta do Wykazu III – znacznie mniej restrykcyjnej kategorii zarezerwowanej dla substancji o umiarkowanym do niskiego potencjale uzależnienia fizycznego i psychicznego. Aktualnie obejmuje ona szereg stymulantów, depresantów (np. ketamina i inne), niektóre narkotyki, takie jak preparaty kodeiny w umiarkowanych stężeniach, oraz sterydy anaboliczne.

Proces i harmonogram zmiany klasyfikacji marihuany

To biuro Prokuratora Generalnego ostatecznie podejmuje decyzję o zmianie klasyfikacji substancji. W tym celu zasięga ono opinii naukowej HHS, który powinien wykazać potencjalne medyczne zastosowania substancji oraz jej zagrożenia, takie jak możliwość nadużycia.

W sierpniu 2023 roku HHS zarekomendował zmianę klasyfikacji konopi ze względu na niższe ryzyko uzależnienia niż wcześniej uważano oraz dostępność danych naukowych potwierdzających, że marihuana ma uznane zastosowania medyczne.

Zgodnie z prawem, zmiana klasyfikacji może się odbyć po publicznych konsultacjach, podczas których zainteresowane strony wyrażają swoją opinię. W tym celu Departament Sprawiedliwości wyznaczył termin składania komentarzy publicznych do 22 lipca 2024 roku.

Obecnie kolejnym krokiem jest rozpatrzenie dowodów przez Prokuratora Generalnego i podjęcie ostatecznej decyzji.

Jakie będą skutki zmiany klasyfikacji marihuany?

Rezultaty tej zmiany będą najprawdopodobniej bardziej symboliczne niż praktyczne — będzie to kolejny dowód na uznanie leczniczej wartości marihuany, ale wszystkie ograniczenia dotyczące sprzedaży, posiadania i użycia do celów niemedycznych pozostaną bez zmian.

Zmiana klasyfikacji zdecydowanie jednak usunie wiele przeszkód, z którymi obecnie borykają się naukowcy ubiegający się o pozwolenia na badania zdrowotnych właściwości tej rośliny. Może to przyczynić się do rozwoju badań nad faktycznym potencjałem konopi w leczeniu chorób, a nie tylko łagodzeniu ich objawów.

Jednak eksperci nie przewidują fali zatwierdzeń leków na bazie konopi przez FDA. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków bardzo niechętnie podchodzi do akceptacji leków pochodzenia roślinnego. Do tej pory zatwierdzono tylko jeden lek (Epidiolex) do leczenia padaczki i był to długi i żmudny proces, mimo że bazuje on na niepsychoaktywnym CBD.

Teoretycznie zmiana klasyfikacji marihuany umożliwiłaby zatwierdzenie również leków na bazie THC, ale FDA bierze pod uwagę wiele innych kryteriów poza samą legalnością. W szczególności wymaga, by proces produkcji danego farmaceutyku był ściśle standaryzowany i eliminował zanieczyszczenia. To główny powód, dla którego FDA akceptuje tak niewiele leków naturalnych i zmiana klasyfikacji marihuany nie zmieni tej polityki.

Czy zmiana klasyfikacji marihuany naruszy traktaty międzynarodowe?

Nie. USA są stroną Jednolitej Konwencji ONZ o Środkach Odurzających z 1961 roku, a ten dokument zabrania legalizacji konopi do celów rekreacyjnych. Jednak dopuszcza terapeutyczne zastosowanie substancji kontrolowanych, więc jeśli Stany Zjednoczone przełożą marihuanę do mniej restrykcyjnej kategorii, legalizując jej użycie medyczne, nie będzie to naruszenie prawa międzynarodowego.

Czy obecna inicjatywa to pierwsza próba zmiany klasyfikacji marihuany?

Nie, w USA już kilkukrotnie próbowano zmienić klasyfikację marihuany. Pierwsza próba miała miejsce zaledwie dwa lata po umieszczeniu substancji w Wykazie I – w 1972 roku. Jednak wszystkie petycje zostały dotychczas odrzucone. Ostatnie wysłuchania dotyczące zmiany klasyfikacji marihuany odbyły się w 2016 roku – kiedy DEA zastosowało się do zaleceń Departamentu Zdrowia i Opieki Społecznej, by NIE przeprowadzać zmiany klasyfikacji konopi.

Wówczas HHS uznało, że marihuana spełnia oba kryteria umieszczenia przy heroinie – wysoki potencjał nadużywania i brak obecnie akceptowanych zastosowań medycznych. Od tego czasu organizacja zmieniła swoje stanowisko.

Podsumowanie

Zmiana klasyfikacji marihuany nie zalegalizuje jej federalnie, ale pozwoli na jej medyczne użycie w całym kraju, a nie tylko w stanach, które już przyjęły prawo dotyczące medycznej marihuany. Inicjatywy zmieniające status prawny konopi były już wcześniej proponowane, ale obecna to pierwsza sytuacja, w której HHS nie zgłasza zastrzeżeń, a wręcz popiera reformę. To oznacza, że tym razem zmiana klasyfikacji marihuany ma realne szanse na realizację.