Marihuana w Południowej Afryce: Przewodnik po Statusie Prawnym Konopi
- 1. Prywatne użycie, posiadanie i uprawa przez osoby dorosłe zalegalizowane
- 2. Krótka historia prohibicji
- 3. Medyczna marihuana
- 3. a. Czy cbd jest legalne w południowej afryce?
- 4. Uprawa konopi
- 4. a. Czy nasiona konopi są legalne w południowej afryce?
- 5. Co dalej z polityką dotyczącą konopi w południowej afryce?
- 6. Podsumowanie
Południowa Afryka może się pochwalić wielowiekową tradycją uprawy i używania marihuany, jest domem tak słynnych odmian konopi jak Durban Poison i zgodnie ze szacunkami była czwartym największym producentem tej substancji na świecie w 2003 roku. Czy to wszystko oznacza, że roślina jest tu legalna? Niekoniecznie. Czytaj dalej, aby rozwikłać zawiłą sieć praw i przepisów dotyczących konopi w Południowej Afryce w naszym kompleksowym przewodniku.
Prywatne użycie, posiadanie i uprawa przez osoby dorosłe zalegalizowane
W 2017 roku Sąd Najwyższy Western Cape orzekł, że ściganie dorosłych za prywatne, osobiste użycie, posiadanie i uprawę konopi jest niezgodne z konstytucją. Ponieważ państwo nie zgodziło się z decyzją, do Sądu Konstytucyjnego należało podtrzymanie lub odrzucenie tego wyroku.
W 2018 roku skład sędziowski Sądu Konstytucyjnego jednomyślnie zdecydował o ochronie prawa dorosłych do uprawy, posiadania i używania konopi bez obawy o ściganie, jeżeli wszystko odbywa się w prywatnym domu osoby.
Wyrok nie określił konkretnych limitów, ile roślin można uprawiać na swojej prywatnej posesji ani ile konopi można posiadać. Parlament miał uchwalić ustawę regulującą nowe zasady i w 2020 roku taki projekt się pojawił. Nazywany Ustawą o Konopiach do Celów Prywatnych z 2020 roku, umożliwia również dorosłym dzielenie się nasionami konopi, roślinami i produktami między sobą, jeśli dzieje się to prywatnie i bez wynagrodzenia. W momencie pisania tego tekstu, ustawa przeszła już przez parlament, ale nie została jeszcze podpisana.
| Rok | Wydarzenie/Ustawa | Kluczowe punkty |
|---|---|---|
| Wczesne dowody | Wprowadzenie konopi | Uważa się, że wprowadzone przez arabskich lub indyjskich kupców. Dowody archeologiczne datowane na rok 1320. |
| 1680 | Pierwszy zakaz | Kompania Wschodnioindyjska zabroniła uprawy przez osadników. |
| 1870 | Unikalne prawa prowincji | Prowincjonalne przepisy zakazywały dagga w różnym zakresie. Natal zakazał indyjskim robotnikom migracyjnym posiadania, palenia, używania, wymiany lub darowania tej rośliny. |
| 1922 | Nowoczesny zakaz | Regulacja 14 Ustawy o Cłach i Akcyzie kryminalizowała uprawę, posiadanie, używanie i sprzedaż dagga. |
| 2000 | Ruch na rzecz legalizacji marihuany | Wzrost aktywności promującej legalizację dagga. Coroczny "Cannabis Walk" w Kapsztadzie. |
| 2017 | Zielone światło dla medycznej marihuany | Legalizacja medycznej marihuany i wdrożenie systemu licencyjnego na jej uprawę. |
| 2018 | Dekryminalizacja rekreacyjna | Sąd Konstytucyjny orzekł o dekryminalizacji osobistego i prywatnego używania konopi przez dorosłych. |
| 2020 | Ustawa o konopiach do celów prywatnych | Proponowane limity dotyczące prywatnego, osobistego użycia, posiadania, uprawy oraz dzielenia się marihuaną bez wynagrodzenia. |
| 2024 | Trwają obrady | Ustawa oczekuje na podpis prezydenta. |
Krótka historia prohibicji
Znana w Południowej Afryce jako 'dagga', marihuana była tu powszechna nawet w czasach przedkolonialnych. Tubylcy używali konopi do herbat i potraw, ale dopiero, gdy osadnicy z Europy sprowadzili robotników z Indii, rozpowszechniło się palenie kwiatów i haszyszu.
Władze szybko zaczęły postrzegać ten zwyczaj jako zagrożenie i w XIX wieku wiele osiedli wprowadziło różne formy prawa anty-konopnego. Często miały one wyraźny podtekst rasowy – powszechna obawa dotyczyła tego, że różne rasy jednoczą się przez wspólne używanie 'dagga'.
W XX wieku Południowa Afryka poszła śladem innych krajów, kryminalizując uprawę i konsumpcję konopi. Przepisy były zaostrzane przez większość wieku, kulminując ustawą z 1992 roku, która uznawała za dealerów każdego, kto posiadał więcej niż 115 gramów konopi. Ustawa ta została szybko uchylona jako niezgodna z konstytucją.
Ta anty-konopna polityka była jeszcze mniej skuteczna w zwalczaniu nielegalnej produkcji i używania niż w innych krajach, ponieważ 'dagga' była ważnym źródłem dochodu dla wielu lokalnych rolników. Bez niej mogli liczyć wyłącznie na gospodarkę przetrwania.
Medyczna marihuana
Przepisy regulujące dostęp pacjentów do medycznej marihuany są dość liberalne w Południowej Afryce. Nie ma ograniczeń co do schorzeń, które można leczyć konopiami, jeśli lekarz uzna, że mogą pomóc. Standardową ścieżką jest konsultacja z lekarzem posiadającym uprawnienia wydane przez specjalny organ regulacyjny SAHPRA. Lekarz następnie składa wniosek online do SAHPRA w imieniu pacjenta, a po uzyskaniu zgody pacjent może odebrać lek w aptece.
Jednym z leków zatwierdzonych przez FDA na bazie konopi, który został także dopuszczony do użytku w Południowej Afryce już w 1996 roku, jest Dronabinol, syntetyczny odpowiednik THC. Panują sprzeczne informacje czy pacjenci faktycznie mają dostęp do Dronabinolu lub innych podobnych produktów medycznych w ramach obecnych przepisów. Wiadomo na pewno, że te farmaceutyki są bardzo drogie i pacjenci muszą płacić za nie z własnej kieszeni.

Czy CBD jest legalne w Południowej Afryce?
CBD w Południowej Afryce jest klasyfikowane jako substancja z Wykazu 4, co oznacza, że jest legalna na receptę. Zasadniczo takie same zasady dotyczą farmaceutyków z CBD jak w przypadku medycznej marihuany, z jednym wyjątkiem: produkty z CBD można także kupić bez recepty, jeśli zawierają nie więcej niż 20 mg substancji czynnej.
Ponadto wszelkie produkty konopne są legalne, jeśli zawartość THC i CBD nie przekracza legalnych limitów:
- 0,001% dla THC,
- 0,0075% dla CBD.
Uprawa konopi
Jak wspominaliśmy wcześniej, prywatna, osobista uprawa marihuany została w Południowej Afryce zalegalizowana na mocy tego samego wyroku sądu co posiadanie i użycie. Limity to 4 rośliny na osobę, ale nie więcej niż 8 roślin w gospodarstwie domowym. Dozwolone jest też przekazanie jednej kwitnącej rośliny innej osobie, ale nie w miejscu publicznym. W przypadku sadzonek, czyli młodych roślin do 15 cm wysokości lub szerokości, można mieć ich dowolną ilość, jednak nie możesz rozdać więcej niż 30 (i nie za wynagrodzeniem).
W kraju funkcjonuje także duży nielegalny przemysł upraw konopi przeznaczonych na sprzedaż, a wielu rolników uzależnionych jest od tego plonu, szczególnie na tzw. 'pasku dagga', gdzie warunki klimatyczne wyjątkowo sprzyjają uprawie marihuany.
Większość komercyjnie uprawianych konopi konsumowana jest w kraju, ale część trafia na czarny rynek w Europie. Wyrok Sądu Konstytucyjnego z 2018 roku stworzył możliwość uzyskania licencji na legalną produkcję medycznej marihuany i przemysłowych konopi, ale opłaty licencyjne są bardzo wysokie, a przepisy trudne do zrozumienia.
Czy nasiona konopi są legalne w Południowej Afryce?
Obecnie sprzedaż i posiadanie nasion konopi nie jest tak naprawdę regulowane. Skoro uprawa jest legalna, możesz bezpiecznie zamawiać i posiadać nasiona konopi, a nawet je sadzić – o ile robisz to na własny użytek i na własnej posesji, nikt nie będzie cię niepokoił. Możesz także podarować nasiona, ale nie możesz ich sprzedawać – to wciąż przestępstwo.
Więcej pytań pojawia się przy ilościach komercyjnych. Władze dążą ostatecznie do wykorzystania klimatu kraju i doświadczonej siły roboczej, aby zbudować silny legalny przemysł eksportujący medyczną i rekreacyjną marihuanę do krajów, które ją zalegalizowały. Jednym z warunków powodzenia tego planu jest uzyskanie wysokiej jakości nasion.
Istnieje również Cannabis Master Plan, który przewiduje m.in. stworzenie systemu dostaw nasion, gdzie jakość materiału genetycznego jest testowana i certyfikowana.

Co dalej z polityką dotyczącą konopi w Południowej Afryce?
Obecnie sytuacja konopi w Południowej Afryce jest w fazie przejściowej. Ustawa o Konopiach do Celów Prywatnych jasno wyznacza kierunek i daje konsumentom oraz hodowcom przedsmak zmian, ale jeszcze nie weszła w życie. Nie jest jasne, czy policja już traktuje entuzjastów konopi, jakby ustawa została podpisana przez prezydenta, czy raczej stosuje obecne przepisy.
Kiedy ustawa zacznie obowiązywać, Południowa Afryka stanie się jednym z najbardziej postępowych krajów w kwestii legalizacji konopi. Jednak jedynym sposobem na wyeliminowanie nielegalnego handlu jest stworzenie ram prawnych dla legalnej sprzedaży, a to wykracza poza zakres ustawy. Również w obszarze medycznej marihuany jest jeszcze wiele do zrobienia, zanim RPA będzie miała szansę stworzyć silny i konkurencyjny na świecie przemysł, na który zasługują jej bogata historia konopi i idealny klimat.
To samo można powiedzieć o dostępie pacjentów do konopi. Obecnie sytuacja to raczej deklaracja dobrych chęci, lecz system wydaje się niewydolny. Problem jednak nie jest bardzo palący, biorąc pod uwagę szeroką dostępność konopi na czarnym rynku oraz prawo do samodzielnej uprawy na cele lecznicze. Jednak nadal nie ma rozwiązań dla pacjentów, którzy cenią sobie bezpieczeństwo korzystania ze standaryzowanych i zatwierdzonych farmaceutyków.
Podsumowanie
W porównaniu do wielu innych krajów, Południowa Afryka jest niemal bezpieczną przystanią dla miłośników konopi i atrakcyjną opcją dla podróżników ceniących tę roślinę i jej produkty. Nadal można mieć problemy z prawem, ale dopóki nie robi się tego w szczególnie prowokacyjny sposób, nie jest to prawdopodobne, a kraj zapowiada się jeszcze bardziej postępowo w przyszłości.
Komentarze