HIV και Κάνναβη: Πιθανή Θεραπεία ή Επικίνδυνη Επιλογή;

• 1. Γιατί οι Άνθρωποι με hiv Χρησιμοποιούν Κάνναβη;
• 2. Οφέλη και Υποκείμενοι Μηχανισμοί
• 2. a. Αντιφλεγμονώδεις Ιδιότητες
• 2. b. Ανακούφιση Νευροπαθητικού Πόνου
• 2. c. Ανακούφιση από Ναυτία
• 2. d. Διέγερση Όρεξης
• 2. e. Βελτιωμένη Διάθεση
• 2. f. Καλύτερος Ύπνος
• 2. g. Καταστολή Ιικής Δραστηριότητας
• 3. Περισσότερα Οφέλη ή Περισσότεροι Κίνδυνοι;
• 3. a. Νευρογνωστική Απόδοση
• 3. b. Συμμόρφωση στη Θεραπεία
• 4. Επιπλέον Οφέλη της Χρήσης Κάνναβης σε hiv Ασθενείς
• 4. a. Μείωση Χρήσης Οπιοειδών
• 4. b. Αύξηση Φυσικής Δραστηριότητας
• 5. Cbd: Μη Ψυχοδραστική Νόμιμη Εναλλακτική
• 6. Νέα Επιστημονική Έρευνα
• 7. Συμπερασματικά

Έχουμε διανύσει πολύ δρόμο από τότε που η διάγνωση του HIV θεωρούνταν θανατική καταδίκη. Πλέον, με την εμφάνιση της ART, ή αντιρετροϊκής θεραπείας, τα άτομα που έχουν μολυνθεί από τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας μπορούν να ζήσουν μια μακρά, παραγωγική, ευτυχισμένη και σχετικά υγιή ζωή, καθώς τα διαθέσιμα φάρμακα βοηθούν να κρατηθούν τα συμπτώματα υπό έλεγχο.

Ωστόσο, τα πράγματα δεν είναι τόσο ρόδινα για τα άτομα που ζουν με HIV (PLWH, για συντομία). Η παρουσία του ιού στο σώμα, καθώς και οι παρενέργειες των φαρμάκων της ART, επιβαρύνουν την υγεία. Εκεί η κάνναβη θα μπορούσε να βοηθήσει, καθώς διάφορες ομάδες ασθενών παραδοσιακά την χρησιμοποιούν για πολλά συμπτώματα που συνοδεύουν τον HIV. Από την άλλη, η χρήση κάνναβης στον HIV ανησυχεί πολλούς επαγγελματίες υγείας, αφού υπάρχουν πολλά που δεν γνωρίζουμε ακόμα για το πώς επηρεάζει την υγεία των ατόμων με HIV, ποιες μπορεί να είναι οι μακροχρόνιες συνέπειες και πώς αλληλεπιδρά με τις αντιιικές θεραπείες.

Σε αυτό το άρθρο θα εξετάσουμε τα επιστημονικά δεδομένα που έχουμε μέχρι σήμερα. Ελπίζουμε ότι θα μας επιτρέψουν να καταλήξουμε σε πρακτικά συμπεράσματα για τα οφέλη και τους κινδύνους της κατανάλωσης κάνναβης από άτομα με HIV.

Γιατί οι Άνθρωποι με HIV Χρησιμοποιούν Κάνναβη;

Όπως συμβαίνει και με άλλες σοβαρές νόσους, όπως ο καρκίνος ή η σκλήρυνση κατά πλάκας, οι ασθενείς με HIV χρησιμοποιούν κάνναβη για να ανακουφιστούν από διάφορα συμπτώματα που τους βασανίζουν, αλλά και με την ελπίδα ότι κάτι που τους κάνει να αισθάνονται καλύτερα ίσως βοηθήσει και στην αντιμετώπιση της βασικής νόσου. Όσο μελετάμε αυτό το απίστευτο φυτό, τόσο πιο πολύ φαίνεται πως όντως η χρήση κάνναβης μπορεί να έχει οφέλη πέραν της διαχείρισης των συμπτωμάτων.

Όπως και να έχει, οι ασθενείς με HIV και AIDS ήταν ιστορικά από τους πρώτους που χρησιμοποίησαν ιατρική κάνναβη και ακόμα και σήμερα την καταναλώνουν σε μεγαλύτερο ποσοστό από τον γενικό πληθυσμό. Πολλοί έχουμε ακούσει ιστορίες ατόμων με HIV που εντάσσουν στην καθημερινότητά τους την κάνναβη· κάποιοι γνωρίζουμε τέτοια άτομα προσωπικά. Η επιστήμη επιβεβαιώνει ότι η χρήση κάνναβης είναι διαδεδομένη σε ομάδες HIV-θετικών.

Μια μελέτη εξέτασε HIV-θετικούς ασθενείς μιας μεγάλης κλινικής και βρήκε ότι μέχρι και το ένα τρίτο αυτών ανέφερε ότι χρησιμοποιεί κάνναβη για διαχείριση συμπτωμάτων. Τα πιο συχνά αναφερόμενα οφέλη ήταν:

Η επιφύλαξη είναι ότι μια σημαντική μειοψηφία (47%) ανέφερε πως η χρήση μαριχουάνας επηρέασε αρνητικά τη μνήμη τους.

Μια άλλη μελέτη εξέτασε το ποσοστό ασθενών με HIV/AIDS που χρησιμοποίησαν μαριχουάνα τον προηγούμενο μήνα, με ποσοστά που φτάνουν το 23%. Τα πιο συχνά αναφερόμενα οφέλη ήταν:

• Ανακούφιση άγχους και/ή κατάθλιψης (57%)
• Βελτίωση όρεξης (53%)
• Αυξημένη ευχαρίστηση (33%)
• Ανακούφιση πόνου (28%)

Οφέλη και Υποκείμενοι Μηχανισμοί

Ορισμένα από τα οφέλη που αναφέρουν οι ασθενείς με HIV είναι τόσο διαδεδομένα και έχουν παρατηρηθεί για τόσες δεκαετίες που σχεδόν δεν υπάρχει αμφιβολία για την ύπαρξή τους. Επιπλέον, οι επιστήμονες έχουν αρχίσει να μελετούν τους πιθανούς μηχανισμούς που κρύβονται πίσω από αυτά τα οφέλη και έχουν ήδη ανακαλύψει κάποιους. Ας τα δούμε πιο αναλυτικά.

Αντιφλεγμονώδεις Ιδιότητες

Η ικανότητα των κανναβινοειδών να μειώνουν τη φλεγμονή είναι καλά γνωστή, και η φλεγμονή παίζει σημαντικό ρόλο σε πολλές καταστάσεις, συμπεριλαμβανομένου του HIV. Δυστυχώς, οι ασθενείς με HIV εμφανίζουν και άλλες παθήσεις – καρδιαγγειακά, διαβήτη, κακοήθειες – και σε όλες η συστηματική φλεγμονή έχει σημαντικό ρόλο. Τα δύο κύρια συστατικά της κάνναβης – THC και CBD – μελετώνται αρκετά χρόνια για τις ανοσορρυθμιστικές τους ιδιότητες, αν και κυρίως σε εργαστηριακές και ζωικές μελέτες, ενώ τα δεδομένα σε ανθρώπους ακόμα λείπουν.

Μια μελέτη έδειξε ότι η ενεργοποίηση του υποδοχέα CB₂ μπορεί να συμβάλλει στη μείωση της εξάπλωσης του HIV στο σώμα. Οι υποδοχείς CB₂ υπάρχουν σε μεγάλο αριθμό στο έντερο και στοχεύονται τόσο από το CBD όσο και από το THC. Σε μια μελέτη, εργαστηριακοί πίθηκοι μολύνθηκαν με έναν ιό παρόμοιο με τον HIV και έλαβαν θεραπεία με THC. Η κύρια ψυχοδραστική ένωση της μαριχουάνας μείωσε τη σοβαρότητα της νόσου και βελτίωσε την υγεία του εντέρου.

Σε ασθενείς με HIV, η χρήση κάνναβης έχει συσχετιστεί με χαμηλότερα επίπεδα ορισμένων κυττάρων και πρωτεϊνών που σχετίζονται με την εξέλιξη του HIV και συναφή προβλήματα υγείας.

Από όλα τα κανναβινοειδή, οι ερευνητές μελετούν πιο συχνά το CBD (κανναβιδιόλη), αφού δεν προκαλεί το γνωστό «φτιαξίδι» της μαριχουάνας, αλλά έχει μεγάλο θεραπευτικό ενδιαφέρον. Αυτή η ένωση έχει δειχθεί ότι μειώνει τη φλεγμονή σε εγκεφαλικά κύτταρα μολυσμένα με HIV. Η φλεγμονή αυτή μπορεί να προκαλέσει ένα «ντόμινο», καθώς ενεργοποιεί μολυσμένα κύτταρα του εγκεφάλου τα οποία μετά αντιγράφουν και διασπείρουν τον ιό στο σώμα. Το CBD διακόπτει αυτή τη διαδικασία, μειώνοντας τη φλεγμονή και κρατώντας αυτά τα κύτταρα ανενεργά.

Σε άλλη μελέτη με ανθρώπινα κύτταρα μολυσμένα με HIV, το CBD επίσης είχε αντιφλεγμονώδη δράση. Ο μηχανισμός ήταν η μειωμένη παραγωγή διαφόρων κυτοκινών και χημειοκινών – χημικές ενώσεις που προκαλούν φλεγμονή. Για όσους θέλουν να εμβαθύνουν, το CBD φάνηκε επίσης να βοηθά στην αδρανοποίηση μιας πρωτεΐνης που λέγεται caspase 1 και στη μείωση της δραστηριότητας του γονιδίου NLRP3. Και τα δύο παίζουν σημαντικό ρόλο στη φλεγμονή. Επιπλέον, το CBD μείωσε σημαντικά την παρουσία του HIV στα κύτταρα.

Ανακούφιση Νευροπαθητικού Πόνου

Ο νευροπαθητικός πόνος – που βιώνεται ως αίσθηση «καρφίτσες και βελόνες», κυρίως σε χέρια και πόδια – είναι πολύ συνηθισμένο σύμπτωμα στον HIV. Μπορεί να οφείλεται τόσο σε βλάβη από τον ίδιο τον ιό όσο και στα φάρμακα της θεραπείας. Αυτός ο πόνος επηρεάζει δραματικά την ποιότητα ζωής των ασθενών και χρειάζεται επείγουσα λύση.

Υπάρχουν τόσο ζωικές όσο και κλινικές μελέτες που υποδεικνύουν ότι η κάνναβη και τα συστατικά της μπορούν να ανακουφίσουν από αυτό τον πόνο. Μια μελέτη σε αρουραίους εξέτασε την ικανότητα του CBD να μειώνει τον πόνο, ενώ παράλληλα μείωνε τη φλεγμονή. Η μελέτη έδειξε ότι η χορήγηση CBD σε τρωκτικά μείωσε την παραγωγή διαφόρων φλεγμονωδών ουσιών στο σώμα τους. Κατά συνέπεια, τα επίπεδα του νευροπαθητικού πόνου επίσης μειώθηκαν.

Μια άλλη μελέτη διαπίστωσε στον στόχο δράσης των συστατικών της κάνναβης όσον αφορά την ανακούφιση του πόνου. Γενικά, τα κανναβινοειδή επηρεάζουν ειδικούς υποδοχείς – CB₁ και CB₂ – αλλά στα πειράματα με τρωκτικά η ανακούφιση αποδόθηκε στην ενεργοποίηση άλλου τύπου υποδοχέα, του α3 υποδοχέα γλυκίνης.

Περνώντας στην κλινική έρευνα σε ανθρώπους, μια μελέτη εξέτασε ασθενείς με HIV και νευροπαθητικό πόνο και βρήκε ότι η καπνιστή κάνναβη μείωσε τον καθημερινό πόνο κατά 34% έναντι 17% με εικονικό φάρμακο. Σε άλλη μελέτη, παρατηρήθηκε μείωση πόνου λόγω νευροπάθειας κατά 52% στους χρήστες κάνναβης έναντι μόνο 24% στην ομάδα ελέγχου. Αυτά τα ευρήματα και πολυάριθμες αναφορές ασθενών δείχνουν ότι η κάνναβη είναι όντως ελπιδοφόρα επιλογή για HIV ασθενείς με νευροπαθητικό πόνο.

Ανακούφιση από Ναυτία

Από την αρχαιότητα, η κάνναβη χρησιμοποιείται για ναυτία και εμετούς. Στη σύγχρονη εποχή, οι πρώτοι που τη χρησιμοποίησαν γι’ αυτό το σκοπό ήταν ασθενείς με χημειοθεραπεία ή άλλες παθήσεις με ναυτία. Στον HIV, η ναυτία και ο εμετός είναι συχνή παρενέργεια ορισμένων αντιιικών, κυρίως των αναστολέων πρωτεασών, οπότε η αντιεμετική δράση της κάνναβης έχει ιδιαίτερη αξία.

Δυστυχώς, η αντιεμετική επίδραση δεν έχει μελετηθεί ειδικά σε ασθενείς με HIV αλλά έχει παρατηρηθεί σε έρευνες με άλλο αντικείμενο. Μια μελέτη εξέτασε τη δροναβινόλη (συνθετικό ισοδύναμο του THC) και διαπίστωσε μείωση ναυτίας σε ασθενείς με AIDS. Οι επιστήμονες προτείνουν ότι η κάνναβη μπορεί να είναι κατάλληλη λύση εκεί που τα συμβατικά αντιεμετικά αποτυγχάνουν.

Ωστόσο, οι ασθενείς στην ιατρική κάνναβη πρέπει να προσέχουν, γιατί η ουσία μπορεί να τους προκαλέσει προβλήματα. Τα τελευταία χρόνια υπάρχουν όλο και περισσότερες αναφορές για το Σύνδρομο Υπερεμέσεως από Κανναβινοειδή (CHS). Είναι μια σπάνια αλλά επίμονη αντίδραση στη μαριχουάνα, όταν κάποιος αρχίζει να κάνει εμετό μετά τη χρήση. Εμφανίζεται κυρίως σε λίγους, χρόνιους και βαρείς χρήστες, αλλά μερικοί ιατρικοί ασθενείς πρέπει να καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες συχνά για να ανακουφιστούν, οπότε κινδυνεύουν να εμφανίσουν CHS.

Διέγερση Όρεξης

Ένα ακόμη γνωστό θετικό αποτέλεσμα της κάνναβης, που φαίνεται ότι είναι ιδανικό για όσους ζουν με τον HIV, είναι η ικανότητά της να αυξάνει την όρεξη. Η κακή όρεξη και η απώλεια βάρους είναι σοβαρά προβλήματα που μπορεί να οδηγήσουν σε σύνδρομο απίσχνασης AIDS. Αυτό συμβαίνει όταν χάνετε πάνω από 10% του βάρους και έχετε διάρροια ή πυρετό για πάνω από 30 ημέρες.

Η τυπική θεραπεία για αυτή την κατάσταση είναι η ενίσχυση της όρεξης του ασθενούς, συνήθως με φάρμακο που ονομάζεται οξική μεγκεστρόλη (Megace). Από τα φάρμακα που μοιάζουν με την κάνναβη, μόνο η δροναβινόλη (Marinol) έχει μελετηθεί σε αυτό το πλαίσιο και, όπως αναφέραμε παραπάνω, βελτίωσε την όρεξη των ασθενών με AIDS, βοηθώντας τους να διατηρούν σταθερό βάρος.

Η δροναβινόλη λαμβάνεται από το στόμα, ενώ ορισμένοι ασθενείς προτιμούν τη φυσική κάνναβη – καπνίζουν όσο χρειάζεται για να ανακουφιστούν και να αποκτήσουν καλύτερη όρεξη ως ευχάριστη παρενέργεια. Αυτό οδήγησε σε έρευνες για την ασφάλεια αυτής της συμπεριφοράς. Μια μικρή μελέτη του 2000 βρήκε ότι οι ασθενείς με HIV που κάπνιζαν μαριχουάνα επί 21 μέρες δεν εμφάνισαν αύξηση του ιού HIV κατά τη διάρκεια αυτή. Ο συγγραφέας της μελέτης πρότεινε ότι η ιατρική κάνναβη μπορεί να χρησιμοποιηθεί επιτυχώς μαζί με άλλα φάρμακα για τη θεραπεία της καχεξίας.

Βελτιωμένη Διάθεση

Αν και οι ευφορικές ιδιότητες της μαριχουάνας δεν είναι για όλους (υπάρχουν και άτομα που τη βρίσκουν δυσάρεστη), ίσως να είναι μια καλή επιλογή για τους περισσότερους, όχι μόνο στον HIV αλλά σε οποιαδήποτε σοβαρή χρόνια νόσο.

Οι ατυχείς που λόγω HIV έφτασαν στο AIDS συχνά έχουν αισθήματα πένθους, άγχους και κατάθλιψης. Ορισμένοι που χρησιμοποιούν μαριχουάνα για διάφορα σωματικά συμπτώματα αναφέρουν και βελτίωση της διάθεσης. Πρόσφατη μελέτη για το Marinol διαπίστωσε πως για ασθενείς με AIDS και καρκίνο, η ευφορία ήταν επιθυμητή παρενέργεια.

Καλύτερος Ύπνος

Οι επιδράσεις της κάνναβης στον ύπνο είναι αμφιλεγόμενες. Χωρίς αμφιβολία, πολλές ποικιλίες μαριχουάνας βοηθούν στον ύπνο, αλλά προκαλούν ανησυχία για μακροχρόνιες επιπτώσεις στην ποιότητα ύπνου. Πράγματι, η διακοπή της κάνναβης προκαλεί συχνά προβλήματα στον ύπνο ή ακόμα και αϋπνία. Από την άλλη, ο ποιοτικός ύπνος που προσφέρει η κάνναβη, έστω και με κάποιο μακροχρόνιο ρίσκο, είναι πολύτιμος για άτομα με σοβαρές παθήσεις όπως ο HIV. Δεν είναι τυχαίο λοιπόν ότι πολλοί ασθενείς με HIV αναφέρουν τη χρήση της για βελτίωση του ύπνου.

Μεγάλη έρευνα βρήκε ότι οι χρήστες κάνναβης για τον ύπνο ξυπνούν πιο ξεκούραστοι και λειτουργικοί το πρωί σε σύγκριση με όσους παίρνουν άλλα υπνωτικά ή κανένα. Επίσης ανέφεραν λιγότερους πονοκεφάλους και ναυτία. Ωστόσο, σε σχέση με άλλα υπνωτικά, συχνά ξυπνούσαν πιο υπνηλιασμένοι ή ακόμα και ανήσυχοι ή ευερέθιστοι.

Άλλη μελέτη που εξέτασε ασθενείς με HIV και διαταραχές ύπνου διαπίστωσε ότι το 71% είχε καλύτερο ύπνο μετά τη χρήση ιατρικής κάνναβης. Επιπλέον, το 39% μείωσε ή διέκοψε τα συνταγογραφούμενα υπνωτικά. Μόνο το 21% ανέφερε παρενέργειες, που όμως δεν ήταν αρκετά ισχυρές για να διακόψουν τη χρήση κάνναβης.

Καταστολή Ιικής Δραστηριότητας

Συχνό θέμα στη σχετική έρευνα είναι το αν η κάνναβη βοηθά στην αντιμετώπιση απλώς των συμπτωμάτων ή μπορεί να χτυπήσει τη ρίζα του προβλήματος και να καταστείλει τη δράση του ιού. Το μεγάλο ερώτημα στο HIV είναι εάν η κάνναβη μπορεί πραγματικά να καταστείλει το ίδιο τον ιό.

Μια μελέτη σε άτομα που λάμβαναν αντιρετροϊκή θεραπεία διαπίστωσε πως οι χρήστες κάνναβης εμφάνιζαν ταχύτερη μείωση του DNA του HIV. Αυτή η μείωση αναφέρεται στη μείωση του γενετικού υλικού του ιού στο σώμα, κάτι που είναι βασικό δείκτης της αποτελεσματικότητας της θεραπείας.

Μια άλλη μελέτη εξέτασε βαριά χρήση κάνναβης σε ασθενείς με HIV υπό αγωγή και διαπίστωσε μείωση φλεγμονωδών και ενεργοποιημένων κυττάρων στο ανοσοποιητικό, δείχνοντας ότι ίσως συμβάλλει στη μείωση της συστηματικής φλεγμονής και ενεργοποίησης κατά τη διάρκεια της ART.

Περισσότερα Οφέλη ή Περισσότεροι Κίνδυνοι;

Ενώ μερικές από τις επιδράσεις της κάνναβης στους ασθενείς με HIV (βλ. πιο πάνω) μελετώνται για τα οφέλη τους, άλλες προκαλούν ανησυχία. Όμως ακόμα και εδώ μπορεί να υπάρξουν εκπλήξεις και οι ασθενείς να βρουν ανακούφιση εκεί που περιμένουν ρίσκο.

Νευρογνωστική Απόδοση

Βασικό πρόβλημα για τους ασθενείς με HIV είναι η γνωστική έκπτωση, ιδιαίτερα όσο μεγαλώνουν. Ο ιός προκαλεί φλεγμονή και νευρική βλάβη και από τη στιγμή που το προσδόκιμο ζωής πλησιάζει πια τον γενικό πληθυσμό, οι βλάβες μαζεύονται με την ηλικία.

Φαίνεται προφανές ότι όταν κάποιος είναι υπό την επήρεια κάνναβης, η γνωστική του απόδοση χειροτερεύει (προσοχή, μνήμη). Σε βαρείς χρήστες, η έκπτωση είναι ορατή ακόμα και «νηφάλια». Μερικά δεδομένα μιλούν για μείωση του IQ όταν η χρήση ξεκινά πολύ νωρίς στη ζωή (εφηβεία).

Κάποιος μπορεί να υποθέσει ότι τα πράγματα θα είναι χειρότερα στους HIV-θετικούς — όμως ίσως δεν είναι έτσι. Μια μελέτη που αξιολόγησε τη χρήση κάνναβης και τη γνωστική δυσλειτουργία (NCI) σε ασθενείς με HIV βρήκε ότι η κάνναβη είχε μάλλον νευροπροστατευτική δράση. Οι ερευνητές υπέδειξαν μάλιστα πως αυτό οφείλεται στην αντιφλεγμονώδη δράση της κάνναβης.

Άλλη μελέτη του 2021 εξέτασε βαρεία χρήση κάνναβης σε HIV-θετικούς, βρίσκοντας ότι όσοι είχαν διαγνωσθεί παλιότερα με διαταραχή χρήσης κάνναβης τα πήγαν καλύτερα σε τεστ ταχύτητας επεξεργασίας, οπτικής μνήμης και κίνησης, συγκριτικά με όσους δεν είχαν κάνει χρήση.

Συνοπτικά, όπως και στους ηλικιωμένους χρήστες, ο εγκέφαλος των οροθετικών φαίνεται να ωφελείται από τη μαριχουάνα, είτε ως θεραπευτική είτε ψυχαγωγική χρήση. Όμως τα ακριβή αποτελέσματα δεν έχουν πλήρως διευκρινιστεί και απαιτείται περαιτέρω μελέτη για να βγουν ασφαλή συμπεράσματα και για πιθανούς κινδύνους.

Συμμόρφωση στη Θεραπεία

Άλλη μεγάλη ανησυχία είναι το αν η κάνναβη επηρεάζει το πόσο σχολαστικά και τακτικά οι ασθενείς λαμβάνουν τα φάρμακα της ART. Μία μελέτη όντως έδειξε ότι οι ηλικιωμένοι που χρησιμοποιούσαν κάνναβη ήταν λιγότερο συνεπείς στη θεραπεία τους σε σχέση με όσους δεν έκαναν χρήση.

Ωστόσο, τα διαθέσιμα δεδομένα είναι αντικρουόμενα. Άλλη μελέτη του 2017 βρήκε ότι η έντονη χρήση κάνναβης δεν επηρέαζε αρνητικά τη συμμόρφωση, εκτός κι αν συνδυαζόταν με υπερβολικό αλκοόλ. Ακόμη μία μελέτη του 2005 έδειξε ότι οι HIV-θετικοί είχαν καλύτερη συμμόρφωση στη θεραπεία όταν τη χρησιμοποιούσαν για ναυτία, αλλά χειρότερη αν τη χρησιμοποιούσαν για άλλους λόγους ή ψυχαγωγικά.

Συμπερασματικά, η σχέση είναι πολύπλοκη και διαφέρει ανάλογα με πολλούς παράγοντες, οπότε χρειάζεται περισσότερη έρευνα. Σε κάθε περίπτωση, οι ασθενείς με HIV πρέπει να θυμούνται πόσο σημαντικό είναι να ακολουθούν πιστά την αντιιική θεραπεία, καθώς το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται από αυτό.

Επιπλέον Οφέλη της Χρήσης Κάνναβης σε HIV Ασθενείς

Υπάρχουν ακόμα πολλά που δεν γνωρίζουμε για την αλληλεπίδραση κάνναβης, συμπτωμάτων HIV και του ίδιου του ιού. Η διαθέσιμη έρευνα όμως υπαινίσσεται ακόμη περισσότερα οφέλη από όσα ήδη περιγράψαμε. Ορίστε μερικά παραδείγματα:

Μείωση Χρήσης Οπιοειδών

Η ιατρική κάνναβη αποδεικνύεται συχνά ως εναλλακτική και πιο ασφαλής λύση αντί των οπιοειδών αναλγητικών. Μια μελέτη που το επιβεβαιώνει δημοσιεύτηκε τον Ιανουάριο του 2018 και βρήκε ότι οι HIV-θετικοί με χρόνιο πόνο που χρησιμοποιούσαν κάνναβη ήταν λιγότερο πιθανό να χρειαστούν οπιοειδή, τα οποία έχουν υψηλό κίνδυνο κατάχρησης και θανατηφόρας υπερδοσολογίας.

Αύξηση Φυσικής Δραστηριότητας

Η σωματική άσκηση είναι σημαντική για όλους — υγιείς και ασθενείς με χρόνια νόσο — και ό,τι ενθαρρύνει τους ασθενείς να ασκούνται τακτικότερα αξίζει μελέτη. Μια μελέτη του 2023 εξέτασε τη σχέση χρήσης ουσιών και φυσικής δραστηριότητας σε HIV-θετικούς με χρόνιο πόνο και κατάθλιψη, διαπιστώνοντας ότι οι χρήστες κάνναβης ασκούνται συχνότερα και εντονότερα από τους μη χρήστες, ίσως επειδή ανακουφίζει από τον πόνο. Έτσι, η κάνναβη ίσως ενισχύει την υγεία και την ψυχολογία όσων ζουν με HIV.

CBD: Μη Ψυχοδραστική Νόμιμη Εναλλακτική

Ισως να προσέξατε ότι στις παραπάνω μελέτες, μια συγκεκριμένη ένωση της κάνναβης, δηλαδή η κανναβιδιόλη (CBD), μελετάται πιο συχνά. Αυτό οφείλεται κυρίως στο ότι το CBD δεν είναι ψυχοδραστικό και τραβάει το ενδιαφέρον της επιστήμης. Ένα επιπλέον πλεονέκτημα είναι η νομιμότητά του σε πολλές χώρες. Έτσι, άτομα με HIV που δεν θέλουν το «φτιάξιμο», δεν θέλουν προβλήματα με τον νόμο ή έχουν επιφυλάξεις ως προς τη μαριχουάνα, χρησιμοποιούν το CBD, σε μορφές όπως gummies, έλαιο ή κρέμα.

Το CBD μπορεί να δώσει ήπια ανακούφιση από τον πόνο, να μειώσει τη ναυτία και να ρίξει τα επίπεδα φλεγμονής στο σώμα σας, ωστόσο δεν φαίνεται να βοηθά με την ίδια τη λοίμωξη HIV. Υπάρχουν κι άλλα που πρέπει να γνωρίζετε. Παρόλο που το CBD είναι νόμιμο, μη ψυχοδραστικό και χωρίς σοβαρές παρενέργειες, κανένα φάρμακο CBD δεν έχει ακόμη εγκριθεί από τον FDA για HIV ή AIDS, και η αλληλεπίδραση του CBD με τα φάρμακα της ART έχει ελάχιστα μελετηθεί.

Συστήνουμε στους φορείς HIV που θέλουν να δοκιμάσουν το CBD να ξεκινούν με μικρή δόση και σταδιακά να την αυξάνουν ανάλογα με τις ανάγκες τους.

Νέα Επιστημονική Έρευνα

Κατά την περίοδο της απαγόρευσης, η κάνναβη μελετούνταν κυρίως ως επιβλαβής ουσία. Μονάχα τις τελευταίες δεκαετίες, το ενδιαφέρον στρέφεται στις θεραπευτικές δυνατότητές της. Η τάση να αντιμετωπίζεται η κάνναβη ως φάρμακο εντείνεται — και συμπεριλαμβάνει και τον HIV.

Μια μελλοντική μελέτη θα εξετάσει την καρδιαγγειακή υγεία ασθενών με HIV που χρησιμοποιούν κάνναβη. Καρδιολόγοι θα μετρήσουν THC και CBD σε αίμα και ούρα και θα συγκρίνουν τα ευρήματα με στοιχεία της καρδιάς μέσω μαγνητικής τομογραφίας, εστιάζοντας στη φλεγμονή ως παράγοντα κινδύνου.

Μια άλλη μελέτη που θα διεξαχθεί στο Πανεπιστήμιο της Φλόριντα θα παρακολουθήσει 400 HIV-θετικούς που χρησιμοποιούν ιατρική μαριχουάνα επί 5 χρόνια, καταγράφοντας συχνότητα και ποσότητα χρήσης και ακριβές περιεχόμενο σε κανναβινοειδή του προϊόντος τους. Τα ευρήματα θα συσχετιστούν με τα αποτελέσματα στη διαχείριση των συμπτωμάτων. Οι ερευνητές θέλουν, επίσης, να μάθουν πώς η χρήση κάνναβης επηρεάζει τη σκέψη, τη μνήμη και τον προγραμματισμό των οροθετικών.

Παράλληλα, ερευνητές του Πανεπιστημίου Μισισίπι έλαβαν επιχορήγηση για να μελετήσουν τα αντιφλεγμονώδη και αναλγητικά οφέλη της κάνναβης στον HIV, με σκοπό να εντοπίσουν επιμέρους κανναβινοειδή που μπορεί να προσφέρουν βοήθεια χωρίς κίνδυνο εθισμού.

Συμπερασματικά

Με βάση τα υπάρχοντα δεδομένα, η κάνναβη έχει ήδη αναδειχθεί ως πολλά υποσχόμενο φάρμακο για όσους ζουν με HIV. Τα πιθανά οφέλη της δεν σταματούν στη διαχείριση συμπτωμάτων όπως φλεγμονή, πόνος, κακή όρεξη και ύπνος, άγχος και κατάθλιψη. Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν επιπλέον τρόπους με τους οποίους η κάνναβη μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα ζωής, να μειώσει την εξάρτηση από επικίνδυνα φάρμακα και ίσως να μειώσει τις βλαβερές συνέπειες του ίδιου του ιού.

Οι ασθενείς που ζουν σε χώρες όπου η ιατρική κάνναβη είναι νόμιμη και προσβάσιμη, θα πρέπει να την εξετάσουν ως επιλογή θεραπείας και να το συζητήσουν με τον γιατρό τους. Ενώ οι ανησυχίες για πιθανούς (και μακροχρόνιους) κινδύνους παραμένουν, μπορούμε να ελπίζουμε ότι η συνεχής επιστημονική έρευνα θα δώσει σαφέστερες απαντήσεις και θα διαλευκάνει τη σχέση μεταξύ κάνναβης και HIV.