Πώς Ενισχύει η Κάνναβη τη Δημιουργικότητα;

• 1. Τι Είναι η Δημιουργικότητα και η Διαφορετική Σκέψη;
• 1. a. Διαφορετική Σκέψη
• 2. Κάνναβη, Δημιουργικότητα και η Λειτουργία της στον Εγκέφαλο
• 3. Ποια Είναι η Ιδανική Δόση Κάνναβης για Ενίσχυση της Δημιουργικότητας;
• 4. Συμπέρασμα

Από τότε που θυμόμαστε, η κάνναβη και οι τέχνες ήταν πάντα συνδεδεμένες μεταξύ τους, σχεδόν σαν να είναι αυτοί οι δύο το φιστικοβούτυρο και η μαρμελάδα του σάντουιτς μας. Και ενώ το να συμφωνήσουν όλοι σε κάτι είναι δύσκολο, όταν πρόκειται για την ικανότητα της μαριχουάνας να ενισχύει τη δημιουργικότητα η απάντηση είναι σίγουρα ένα 'φυσικά ναι' 

Πόσες φορές έχεις καπνίσει και κατέληξες να νιώθεις επιπλέον έμπνευση για να κάνεις ένα σχέδιο ή μια ζωγραφιά, ή ίσως να παίξεις μουσική με την κιθάρα, το μπάσο ή οποιοδήποτε άλλο όργανο, να γράψεις κάτι ή γενικά να δημιουργήσεις; Και τι γίνεται με τις ταινίες, τις σειρές ή ακόμη και τα μουσεία; Όταν καπνίζεις ένα τσιγάρο και βιώνεις τέχνη, δεν αισθάνεσαι ότι συνδέεσαι περισσότερο;

Έχουμε ακούσει ακόμη και για όσους καπνίζουν και νιώθουν την ώθηση να τακτοποιήσουν το σπίτι τους ενώ βάζουν δυνατή μουσική. Κι αυτό με τον τρόπο του είναι δημιουργικότητα. Συμπερασματικά, μπορούμε να επιβεβαιώσουμε ότι η μαριχουάνα ενισχύει πράγματι τη δημιουργικότητα. Αλλά πώς ακριβώς συμβαίνει αυτό; Σε αυτό θα απαντήσουμε σε αυτό το άρθρο. 

1. Τι Είναι η Δημιουργικότητα και η Διαφορετική Σκέψη;

Για αρχή, ας δούμε τι θεωρούμε ως δημιουργικότητα. Σύμφωνα με το λεξικό, δημιουργικότητα είναι η τάση να παράγαμε ή να αναγνωρίζουμε ιδέες, εναλλακτικές ή δυνατότητες που ίσως βοηθήσουν στη λύση προβλημάτων, στην ψυχαγωγία μας και/ή άλλων και στην επικοινωνία. ¹ 

Επιπλέον, σύμφωνα με τον ορισμό του Cambridge, δημιουργικότητα είναι η ικανότητα να παράγεις ή να χρησιμοποιείς πρωτότυπες και ασυνήθιστες ιδέες. Ο Αμερικανός ψυχολόγος Dr. Ellis Paul Torrance, ωστόσο, έδωσε έναν πιο σύνθετο ορισμό, που ίσως είναι και πιο ακριβής. 

«Η δημιουργικότητα είναι μια διαδικασία να γίνεσαι ευαίσθητος σε προβλήματα, ελλείψεις, κενά γνώσης, ελλείποντα στοιχεία, δυσαρμονίες, κοκ∙ να εντοπίζεις τη δυσκολία∙ να αναζητάς λύσεις, να κάνεις υποθέσεις ή να διατυπώνεις υποθέσεις για τις ελλείψεις∙ να δοκιμάζεις και να ξαναδοκιμάζεις αυτές τις υποθέσεις, τροποποιώντας τες αν χρειαστεί∙ και τέλος, να επικοινωνείς τα αποτελέσματα.» ²

Ωστόσο, η δημιουργικότητα είναι τόσο υποκειμενική που ο ορισμός της διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, αφού τι ξέρουν πραγματικά οι επιστημονικοί ή βιβλιογραφικοί ορισμοί για τη δημιουργικότητα;

Διαφορετική Σκέψη

Λοιπόν, για να απαντήσει σε αυτή την ερώτηση, η επιστήμη βασίζεται στη διαφορετική σκέψη ως τρόπο μέτρησης της δημιουργικότητας. Θεωρείται μία διαδικασία σκέψης που αναλύει όλες τις πιθανές λύσεις, ή όσες μπορεί να σκεφτεί κανείς, και κυρίως με μια διαδικασία «καταιγισμού ιδεών», δηλαδή αυθόρμητα, όχι με γραμμικό τρόπο, επιτρέποντας στις σκέψεις και στις ιδέες να ρέουν ελεύθερα. ⁴

Η διαφορετική σκέψη σχετίζεται με αυτές τις μεθόδους καταιγισμού ιδεών, δηλαδή παραγωγής ιδεών σε σύντομο χρονικό διάστημα, χωρίς να τις κρίνει κανείς, αλλά επιτρέποντας σε περισσότερες, νέα ιδέες να συνεχίσουν να εμφανίζονται. 

Μερικές από τις μεθόδους ενίσχυσης της διαφορετικής σκέψης είναι: 

• Καταιγισμός ιδεών: εκτόξευση ιδεών τυχαία, χωρίς ακριβή σειρά ή λογική, αλλά συνήθως με έναν συγκεκριμένο στόχο;
• Κρατώντας ημερολόγιο: βοηθά στην καταγραφή τυχαίων ιδεών που μπορεί να έρθουν κατά τη διάρκεια της ημέρας, συγκεντρώνοντας μια συλλογή από σκέψεις;
• Ελεύθερη γραφή: όταν για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, κάποιος γράφει ασταμάτητα για ένα συγκεκριμένο θέμα;
• Χαρτογράφηση ιδεών ή θεμάτων: συνήθως γίνεται μετά από καταιγισμό ιδεών, η πράξη της κατασκευής ενός “χάρτη” όπου οι τυχαίες ιδέες συνδέονται μεταξύ τους. Ξεκινάς με μία ιδέα και προχωράς στις παραφυάδες της. 

Λοιπόν, πώς βοηθά η κάνναβη να ενισχύσει αυτές τις διαδικασίες δημιουργικότητας και διαφορετικής σκέψης;

2. Κάνναβη, Δημιουργικότητα και η Λειτουργία της στον Εγκέφαλο

Η επιστήμη έχει διαπιστώσει ότι το μέρος του εγκεφάλου που συνδέεται με τη δημιουργικότητα είναι ο μετωπιαίος φλοιός, επειδή αυτό το τμήμα του εγκεφάλου είναι υπεύθυνο για τις βασικές γνωστικές διεργασίες που σχετίζονται με τη δημιουργικότητα: ⁵

• Εργαζόμενη μνήμη: ένα σύστημα μνήμης στον εγκέφαλό μας με περιορισμένη χωρητικότητα, υπεύθυνο για την αποθήκευση πληροφοριών βραχυπρόθεσμα, την επεξεργασία και το χειρισμό τους;
• Αφαίρεση (Abstraction): μια διαδικασία σκέψης που χαρακτηρίζεται από προσαρμοστικότητα και ευελιξία. Η αφαίρεση σχετίζεται με την πιο απροσδιόριστη πλευρά της ζωής, τη σκέψη που δεν είναι απολύτως συγκεκριμένη, με έννοιες ή συναισθήματα;
• Σχεδιασμός: ένα σύνολο λειτουργιών στον εγκέφαλο που είναι απαραίτητες για τον έλεγχο της συμπεριφοράς. Αυτό το μέρος απαιτείται για να πάρει μια ιδέα μορφή και να προχωρήσει προς την τελική επίτευξη του στόχου.
• Και γνωστική ευελιξία: η ικανότητα να εναλλάσσεσαι εύκολα μεταξύ σκέψεων για δύο εντελώς διαφορετικές έννοιες, να σκέφτεσαι ταυτόχρονα διάφορες έννοιες ή ακόμη και να βρίσκεις σύνδεση ανάμεσα σε τελείως άσχετα πράγματα.

Δεδομένου ότι έχει φανεί πως η μαριχουάνα αυξάνει τη ροή του αίματος στον μετωπιαίο λοβό, αυτό το μέρος του εγκεφάλου γίνεται πιο ενεργό, που σημαίνει σε μερικές περιπτώσεις πιο δημιουργικό. Μάλιστα, μία μελέτη του 1993 κατάφερε να δείξει ότι η εγκεφαλική ροή αίματος (CBF) πράγματι αυξάνεται όταν κάποιος καταναλώνει μαριχουάνα. 

Η μελέτη έδειξε ότι, όταν συγκρίνονται δύο άτομα με υψηλή και χαμηλή δημιουργικότητα, αν και αυτό είναι υποκειμενικό κατά τη γνώμη μας,  το πρώτο έχει και μεγαλύτερη βασική δραστηριότητα στον μετωπιαίο λοβό αλλά και ευρύτερη αύξηση κατά την εκτέλεση δημιουργικών εργασιών. Αυτή η δραστηριότητα ενισχύει το δημιουργικό αποτέλεσμα με δύο τρόπους.

Αρχικά, ενεργοποιεί την περιοχή γύρω από τον πυρήνα accumbens στον εγκέφαλο, που είναι γνωστή γιατί συμμετέχει στο κύκλωμα ανταμοιβής, ενεργώντας ως μεσολαβητής της ανταμοιβής. Δεύτερον, στον μετωπιαίο λοβό είναι που πραγματοποιείται το φαινόμενο της δημιουργικής διαφορετικής σκέψης, δηλαδή της δημιουργικότητας. ⁷

3. Ποια Είναι η Ιδανική Δόση Κάνναβης για Ενίσχυση της Δημιουργικότητας;

Ενώ οι περισσότεροι από εμάς μπορούμε να επιβεβαιώσουμε την αποτελεσματικότητα της μαριχουάνας στην ενίσχυση της δημιουργικότητας από προσωπική πείρα, μπορούμε επίσης να πούμε ότι πολλές φορές η κάνναβη μας άφησε άχρηστους, ιδιαίτερα όταν είχαμε καπνίσει πολύ. 

Μάλιστα, μια μελέτη του 2014 διαπίστωσε ότι διάφορες δόσεις κάνναβης προκαλούν διαφορετικά αποτελέσματα στους ανθρώπους και στις δημιουργικές διεργασίες τους. Η μελέτη περιλάμβανε τρεις ομάδες χρηστών που έλαβαν τρεις διαφορετικές δόσεις: χαμηλή, υψηλή και placebo. ⁸

Ως αποτέλεσμα, η ομάδα χαμηλής δόσης είχε βελτίωση σε δύο κύρια στοιχεία της διαφορετικής σκέψης, τη ευχέρεια —τον αριθμό των ιδεών που δόθηκαν— και τη ευελιξία —την ποικιλία των απαντήσεων. Ωστόσο, και η ομάδα placebo είχε αρκετά παρόμοια αποτελέσματα σε αυτό το στοιχείο. 

Όσον αφορά την πρωτοτυπία, δηλαδή τη δημιουργία νέων και μοναδικών πραγμάτων, η ομάδα χαμηλής δόσης ξεπέρασε σημαντικά τις άλλες, ακολουθούμενη από την ομάδα placebo. Η ομάδα υψηλής δόσης είχε φτωχά αποτελέσματα σε όλα τα προηγούμενα στοιχεία, εκτός από ένα. 

Στην επεξεργασία, που αφορά στην εξήγηση και τις λεπτομέρειες των απαντήσεων, η ομάδα που ήταν υπερβολικά «φτιαγμένη» βγήκε μπροστά, ενώ η χαμηλή δόση και το placebo ισοφάρισαν. Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι η μαριχουάνα επηρεάζει όντως τη δημιουργικότητα, αλλά σε υψηλές δόσεις, το μυαλό μπορεί να φτάσει σε «λαχανιασμένη» κατάσταση. 

4. Συμπέρασμα

Ενώ όλοι τείνουμε να πιστεύουμε ότι η μαριχουάνα ενισχύει τη δημιουργικότητα —και όντως το κάνει— αυτό λειτουργεί κυρίως σε χαμηλές δόσεις. Έτσι, αν θέλεις να χρησιμοποιήσεις το χόρτο ως φίλο στη δημιουργία, κάν' το, αλλά γνώριζε ότι η υπερβολική χρήση μπορεί να προκαλέσει ανικανότητα παραγωγής. 

Σε κάθε περίπτωση, όσο κι αν μας αρέσει να βασιζόμαστε στις μελέτες, δεν είναι όλα άσπρο-μαύρο όπως θέλει η επιστήμη, και ίσως εσύ ανήκεις στην «γκρι ζώνη», που μπορείς να καπνίσεις πολλή μαριχουάνα και να δημιουργήσεις υπέροχα αριστουργήματα. 

Αυτό που εννοούμε είναι ότι τίποτα δεν είναι απολύτως ξεκάθαρο όταν μιλάμε για δημιουργικότητα, και για κάποιο λόγο κάθε αληθινός καλλιτέχνης είναι διαφορετικός, γιατί ο εγκέφαλός του λειτουργεί με τον δικό του μοναδικό τρόπο. Μην προσπαθείς να χωρέσεις σε κουτί που δεν είναι δικό σου και απόλαυσε ό,τι δουλεύει σε εσένα – είτε αυτό είναι πολύ χόρτο και δημιουργία, είτε χαμηλότερες δόσεις. 

ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ

1. "What is creativity?" Human Motivation, 3rd ed., by Robert E. Franken. 1994. 
2. "Creativity" Cambridge Dictionary. 
3. "Scientific Views of Creativity and Factors Affecting Its Growth" Vol. 94, No. 3, Creativity and Learning. Dr. E. Paul Torrance. Summer 1965.
4. "Strategies of Divergent Thinking" University of Washington. 
5. "Connecting the Dots: Your Brain and Creativity" Dita Cavdarbasha and Jake Kurczek. May 2017.
6. "Acute changes in cerebral blood flow after smoking marijuana" R. J. Mathew and W. H. Wilson. 1993. 
7. "Frontal lobe neurology and the creative mind" Leonardo Cruz de Souza, Henrique Guimarães, Antônio Lúcio Teixeira, Paulo Caramelli, Richard Levy, Bruno Dubois, and Emmanuelle Volle. July 2014. 
8. "Cannabis and creativity: highly potent cannabis impairs divergent thinking in regular cannabis users" Mikael A. Kowal, Arno Hazekamp, Lorenza S. Colzato, Henk van Steenbergen, Nic J. A. van der Wee, Jeffrey Durieux, Meriem Manai, and Bernhard Hommel. October 2014.