Wiet in Nederland: Gids voor de Legale Status van Cannabis

• 1. Regels voor gebruik en bezit
• 1. a. Autorijden onder invloed
• 2. Persoonlijke teelt
• 2. a. Cannabiszaden in nederland
• 3. Soepel drugsbeleid
• 4. Het coffeeshopmodel
• 4. a. Niet voor toeristen?
• 4. b. Het achterdeurprobleem
• 5. Medische cannabis
• 5. a. Is cbd legaal in nederland?
• 6. Tot slot

Al decennialang is Nederland een Mekka voor cannabisliefhebbers uit het Verenigd Koninkrijk, Europa en eigenlijk de hele wereld. De beroemde coffeeshops in Amsterdam, waar je kunt kiezen uit een uitgebreid cannabis-menu, en de reguliere marihuanafestivals kunnen doen vermoeden dat wiet hier legaal is, maar dat is niet zo. Cannabis is in dit land gedecriminaliseerd en wordt gedoogd, dus hoewel het relatief veilig is voor stoners, is het altijd goed om precies te weten waar je wettelijk gezien aan toe bent, wat wel en niet is toegestaan.

Regels voor Gebruik en Bezit

Er zijn geen wetten in Nederland die kleine hoeveelheden wiet of het roken ervan decriminaliseren. Beide handelingen zijn officieel nog steeds illegaal. Wel zijn er officiële richtlijnen die de politie aangeven om geen vervolging in te stellen tegen cannabisgebruikers die minder dan 5 gram marihuana bij zich hebben. De politie kan de substantie nog wel in beslag nemen, en dat doen ze soms wanneer ze je auto aan de grens controleren.

Je mag openlijk cannabis roken waar het verkocht wordt, oftewel in de coffeeshops, maar zorg ervoor dat je joint geen tabak bevat – Nederland heeft namelijk een wet die het roken van sigaretten verbiedt in openbare gelegenheden zoals restaurants en cafés. Dit is zo'n zeldzaam geval waarin tabaksgebruik strenger gereguleerd wordt dan het roken van pure cannabis. Voor tabakshoudende producten hebben coffeeshops speciale rookruimtes die gescheiden zijn van de rest van de zaak.

Autorijden Onder Invloed

Het is verboden om auto te rijden onder invloed van marihuana, en de politie mag een bestuurder laten testen op de aanwezigheid van de stof als er aanleiding toe is, bijvoorbeeld als diegene verminderd lijkt te functioneren. Een test is verplicht bij ernstige verkeersongevallen, en als de bestuurder de test niet haalt, kan de straf behoorlijk hoog zijn. Bij lichamelijk letsel riskeer je tot 2 jaar gevangenisstraf, en in het geval van een dodelijk ongeval tot wel 9 jaar.

Persoonlijke Teelt

Net als persoonlijk bezit en gebruik, is het kweken van cannabisplanten nooit gedecriminaliseerd, maar de politie vervolgt of beboet je niet als je maximaal 5 planten kweekt. Grote kwekerijen zijn echter verboden en worden wettelijk vervolgd.

Cannabiszaden in Nederland

Het land heeft een sterke cannabiszadenindustrie, met veel internationaal bekende kwekers en grote zaadbanken die actief zijn vanuit Nederland. Toch opereren zij in een juridische grijze zone: er zijn geen legale manieren om zaden te krijgen zonder de wet op teelt te overtreden. Toch is Nederland een van de weinige plekken ter wereld waar verpakkingen met cannabiszaden openlijk in winkels worden uitgestald.

Soepel Drugsbeleid

Net als andere landen heeft Nederland het VN-Verdrag inzake verdovende middelen van 1961 ondertekend, waarin wordt gesteld dat het recreatief gebruik van psychoactieve stoffen verboden moet zijn en dat productie en handel bestreden moeten worden. Al in de jaren '70 besloot Nederland echter een ander beleid te voeren dan de strikte 'War on Drugs' om schade door drugsgebruik te beperken.

Het land maakte onderscheid tussen twee categorieën illegale drugs – ‘softdrugs’ (waaronder cannabis) en ‘harddrugs’ zoals heroïne en cocaïne. Het doel was om beide illegale markten van elkaar te scheiden. Als een gebruiker zijn softdrugs min of meer legaal kon kopen, zou hij minder snel worden blootgesteld aan harddrugs en de risico’s van criminaliteit en geweld die daarmee gepaard gaan.

Het Coffeeshopmodel

Coffeeshops in Amsterdam en andere gemeenten moet je niet verwarren met gewone koffiehuizen. Coffeeshops zijn etablissementen waar cannabis en aanverwante producten worden verkocht. Dankzij het gedoogbeleid wordt niemand meestal lastiggevallen, bezitters noch klanten, dus je kunt een coffeeshop binnenlopen, een joint, een 'spacecake' of ander cannabisproduct van het menu kopen, het ter plekke consumeren of meenemen.

Voor deze zaken gelden wel bepaalde regels: alleen voor 18 jaar en ouder, geen verkoop van alcohol, en beperkingen op reclame. Door dat laatste hebben coffeeshops in Nederland een heel eigen uitstraling gekregen. In plaats van cannabisbladeren tonen ze vaak een palmboom of andere symbolen en kleuren die horen bij de Rastafari-stroming.

Er is ook een streven om coffeeshops te verbieden in de buurt van scholen. De minimale afstand kan variëren van ongeveer 200 meter tot enkele kilometers, afhankelijk van plaatselijke regelgeving. Ook bestaat er een wet die gemeenten toestaat coffeeshops volledig te verbieden binnen hun grenzen.

Tot nu toe kiezen maar weinig gemeenten voor een streng beleid tegen coffeeshops, maar velen hebben ze liever niet in hun plaats – deze zaken maken een gemeente immers aantrekkelijk als bestemming voor drugstoerisme, met groepen vaak luidruchtige jonge mannen uit landen als België, Frankrijk en het VK, die vervolgens de rust verstoren. Drugstoerisme kan ook gevolgen hebben voor de criminaliteit. Conservatieve partijen proberen coffeeshops dan ook te beperken op morele gronden.

Niet voor Toeristen?

Er zijn pogingen geweest om coffeeshops alleen toegankelijk te maken voor lokale bewoners. Voorstanders zien dit als een ledenclubsysteem, waarbij een maximum aantal leden geldt en een ledenpas verplicht is. Deze pas is alleen verkrijgbaar voor inwoners van Nederland en je kunt maar bij één club lid zijn.

Sommige gemeenten zien het weren van toeristen in coffeeshops als een weg naar meer rust, en buurlanden blijven Nederland onder druk zetten om cannabis onbereikbaar te maken voor hun burgers. Tot nu toe experimenteert alleen Maastricht met een 'wietpas', die alleen voor Nederlanders is en verplicht is om een coffeeshop te mogen betreden.

Het Achterdeurprobleem

De huidige regelgeving kijkt alleen naar de voordeur – de eigenaar van een zaak mag kleine hoeveelheden cannabis openlijk aan volwassenen verkopen, en zij mogen dit legaal kopen en gebruiken zonder straf; maar waar komt het product vandaan? Daar bestaat geen legale route voor – grootschalige productie, transport of verkoop van marihuana is verboden in Nederland.

De politie ziet vaak weg van de vraag waar coffeeshophouders hun waar vandaan halen en doet zelden onderzoek naar de toeleveringsketen. Critici van het huidige model wijzen op deze tegenstrijdigheden en pleiten ofwel voor afschaffing van het systeem (dus het sluiten van alle coffeeshops) of juist voor legalisering van grootschalige productie.

In december 2023 kondigden Tilburg en Breda de start aan van een pilot waarbij voor het eerst in de geschiedenis legaal geteelde cannabis wordt geleverd aan coffeeshops. Behalve als kleine bron van inkomsten, maakt dit het mogelijk om geteste producten van bekende kwaliteit te verkopen.

Medische Cannabis

In Nederland is medicinale marihuana sinds 2003 legaal. De overheidsinstantie die verantwoordelijk is voor de productie heet het Bureau voor Medicinale Cannabis (OMC). Zij sluiten contracten met erkende kwekers om cannabis te telen en leveren het product aan apotheken, ziekenhuizen en artsen. Alle beschikbare cannabis strains binnen het programma zijn gestandaardiseerd en hun kwaliteit wordt strikt bewaakt. Het cannabinoïdengehalte wordt in het lab getest, met THC-gehaltes van minder dan 1% (in CBD-rijke varianten) tot 22%.

Is CBD legaal in Nederland?

Ja, CBD-olie en andere producten worden legaal verkocht in Nederland. Ze moeten aan de volgende eisen voldoen – minder dan 0,05% THC bevatten en geen claims als geneesmiddel dragen. De verkoop van CBD-producten is toegestaan volgens Novel Food-regels, en de verkoper moet hiervoor een relevante vergunning aanvragen.

Tot Slot

Hoewel cannabis technisch gezien nog steeds illegaal is in Nederland, zullen bezoekers of mensen die hier langere tijd verblijven waarschijnlijk geen problemen krijgen zolang ze zich beperken tot kleine hoeveelheden voor persoonlijk gebruik, hun cannabis in coffeeshops kopen en het niet het land uit proberen te smokkelen. Dit alles maakt Nederland tot een van de veiligste plekken ter wereld voor cannabisliefhebbers.