อาการเครียดจากความร้อนของต้นกัญชาออโต้

• 1. อะไรคืออาการเครียดจากความร้อน?
• 2. สาเหตุของอาการเครียดจากความร้อน
• 2. a. ความชื้นต่ำ
• 2. b. อุณหภูมิสูง
• 2. c. ความเข้มแสงสูง
• 3. สรุป

ต้นกัญชาของคุณสามารถทนต่อแสงและความร้อนได้ในปริมาณที่จำกัด หลังจากจุดหนึ่ง ต้นออโต้จะเริ่มแสดงอาการเครียดจากความร้อนทั้งที่ดอกหรือใบ เช่น ใบเหลืองหรือน้ำตาล ใบไหม้หรือซีดจาง รวมถึงใบอาจม้วนตัวเป็นรูปทาโก้ ซึ่งทั้งหมดนี้และอาการอื่น ๆ เราจะอธิบายให้ทราบที่นี่ 

สำหรับผู้ปลูกกัญชาที่มีประสบการณ์จะรู้ดีว่ากัญชาชอบความร้อนระดับหนึ่ง อุณหภูมิที่เหมาะสมทำให้ต้นกัญชาเติบโตได้ดี สิ่งแวดล้อมที่เหมาะสมจะช่วยเร่งการเติบโตในระยะเวลาสั้นลง แต่ทั้งนี้จำเป็นต้องมีการปรับสมดุล เมื่อเกินระดับที่เหมาะสม ความร้อนมากเกินไปจะส่งผลเสียต่อการเจริญเติบโตและสุขภาพของต้นกัญชา อาการเครียดจากความร้อนจัดเป็นหนึ่งในความเครียดจากปัจจัยสิ่งแวดล้อม (abiotic stress) เช่นเดียวกับภัยแล้งหรือสภาพอากาศที่ไม่เอื้ออำนวยอื่น ๆ แล้วคุณจะป้องกันอาการเครียดจากความร้อนเหล่านี้ได้อย่างไร? มีเทคนิคหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นการจัดตำแหน่งไฟให้เหมาะสม การใช้พัดลม หรือเครื่องปรับอากาศ อ่านข้อมูลทุกอย่างเกี่ยวกับเครียดจากความร้อนได้ที่นี่

1. อะไรคืออาการเครียดจากความร้อน?

อาการเครียดจากความร้อนสามารถเกิดขึ้นได้ทั้งในร่มและกลางแจ้ง โดยจะเกิดขึ้นเมื่อต้นออโต้ของคุณสัมผัสกับอุณหภูมิสูงต่อเนื่องเป็นเวลานาน ส่งผลให้เกิดปัญหาหลากหลาย ตั้งแต่การยับยั้งการเจริญเติบโต กระทบกับผลผลิต จนถึงทำให้ต้นไม้ตาย

นี่คือเหตุผลที่คุณควรควบคุมสภาพแวดล้อมในการปลูกโดยเฉพาะเมื่อใช้ไฟเข้มข้นสูง หากควบคุมไม่ได้ ต้นกัญชาอาจระเหยน้ำได้ไม่ดีพอ ส่งผลให้เกิดอาการเครียดจากความร้อนในหลายรูปแบบ

อาการเครียดจากความร้อนสร้างปัญหาให้กัญชาหลายอย่าง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่ออุณหภูมิสูงต่อเนื่อง จะเร่งการระเหยน้ำ ส่งผลให้ต้นกัญชาต้องการน้ำมากขึ้น ผู้ปลูกจึงต้องคอยให้น้ำมากกว่าเดิม เนื่องจากพืชต้องใช้น้ำในกระบวนการสำคัญอย่างการสังเคราะห์แสง ความร้อนจัดและการขาดน้ำอาจทำให้ใบเหี่ยวแห้ง หากเสียหายมากเกินไป ใบจะสูญเสียความสามารถในการสังเคราะห์แสงและต้นไม้จะผลิตพลังงานได้น้อยลง 

2. สาเหตุของอาการเครียดจากความร้อน

อาการเครียดจากความร้อนในร่มมักเกิดจากการควบคุมอุณหภูมิและสภาพแวดล้อมไม่เหมาะสม กลางแจ้งเป็นเรื่องยากที่จะควบคุม แต่ทั้งสองกรณีอาการเครียดจากความร้อนเกิดจากปัจจัยเดียวกัน ได้แก่ ความชื้นต่ำ อุณหภูมิสูง และ ความเข้มแสงสูง มาดูปัจจัยของปัญหาและแนวทางแก้ไขกันทีละข้อ     

ความชื้นต่ำ   

ความชื้นที่เหมาะสมสำหรับออโต้ควรอยู่ที่ 60-70% ในช่วงพัฒนาการเติบโต และประมาณ 45-55% ในช่วงออกดอก เมื่อความชื้นต่ำมาก ต้นไม้มีแนวโน้มที่จะเครียดจากความร้อนมากขึ้น แม้บางครั้งอาจมีอาการคล้ายเครียดจากความร้อนทั้งที่อุณหภูมิไม่ได้สูงมาก และอาจจะแย่กว่าด้วยซ้ำเพราะความชื้นต่ำจัด 

อาการ

ความชื้นต่ำโดยลำพังอาจไม่ทำให้ต้นไม้เครียดโดยตรง แต่อาจส่งผลต่อการเจริญเติบโตและผลผลิตโดยที่ไม่มีอาการชัดเจน ยกเว้นร่วมกับความเข้มแสงสูงและ/หรืออุณหภูมิสูง

แนวทางแก้ไข

หากคุณปลูกในร่ม มีวิธีแก้อยู่หลายอย่าง เช่น ใช้เครื่องเพิ่มความชื้นในระยะยาว หรือวางถังน้ำไว้ภายในหรือรอบเต็นท์ปลูก คอยตรวจสอบเครื่องวัดความชื้นให้รักษาระดับความชื้นให้อยู่ในเกณฑ์เหมาะสม

กลางแจ้งแทบจะควบคุมอะไรไม่ได้ ให้พยายามย้ายต้นไปไว้ในร่มบางช่วงของวัน หรือแนะนำให้รดน้ำหลายครั้งในปริมาณน้อย ๆ ตลอดทั้งวัน วิธีนี้จะช่วยให้ระบบรากเย็นลง

อุณหภูมิสูง 

อุณหภูมิที่เหมาะกับการปลูกออโต้คือราว 25 องศาเซลเซียส (77 ฟาเรนไฮต์) อาการเครียดจากความร้อนส่วนใหญ่เกิดจากอุณหภูมิสูง ต้นไม้จะแสดงอาการเมื่อไม่พอใจ ดังนั้นควรรักษาบรรยากาศที่เหมาะสมให้กับออโต้ไว้ตลอด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงออกดอก ต้นไม้ยิ่งไวต่อความร้อนมากขึ้น

อาการ

ต้นไม้ในช่วงพัฒนาการเติบโต มักเริ่มม้วนใบเข้าด้านในคล้ายรูปทาโก้หรือถ้วย และใบอาจเริ่มเสียหายได้แม้อุณหภูมิจะไม่สูงมาก หากร่วมกับความชื้นต่ำ จะทำให้เสียหายหนักขึ้น ส่วนต้นในช่วงออกดอก จะไวเป็นพิเศษ หากใบเสียหายมาก จะตอบสนองต่อความร้อนด้วยการออกดอกที่ความแรงลดลง หรืองอกดอกผิดรูป

ผลคืออาจเห็นสิ่งที่เรียกว่า foxtail แต่ไม่เสมอไป บางครั้งแค่ดอกงอกผิดปกติ ต้นกำลังพยายามทิ้งดอกเดิมที่เสียหายจากความร้อนแล้วสร้างใหม่ ช่วงนี้จะเห็นเส้นเกสรขาวจำนวนมากงอกออกมา

แนวทางแก้ไข

การแก้ไขหลักคือเพิ่มการหมุนเวียนอากาศในพื้นที่ปลูก เช่นแค่เปิดพัดลมส่ายที่พัดผ่านยอดต้น หรือในบางกรณีอาจต้องใช้มาตรการขั้นกว่า ผู้ปลูกในร่มสามารถควบคุมสิ่งแวดล้อมได้มากกว่ากลางแจ้ง ซึ่งเป็นข้อได้เปรียบทั้งตัวผู้ปลูกและต้นไม้ 

ทุกห้องปลูกในร่ม ควรติดตั้งเครื่องวัดอุณหภูมิและความชื้น ไม่ว่าจะเล็กหรือใหญ่ ถ้าไม่มี (หรือติดหลายตัวในห้องใหญ่) ก็เหมือนปลูกแบบมืดบอด การถ่ายเทอากาศเข้า-ออกและรอบเรือนยอดเป็นเรื่องสำคัญสูงสุด นอกจากควบคุมความร้อนแล้วยังช่วยเรื่องระดับออกซิเจนด้วย ควรตั้งระบบระบายอากาศโดยให้ช่องรับอากาศ (อาจแค่รูเปิด) อยู่ช่วงล่าง ห้องหรือเต็นท์ ส่วนช่องระบายอากาศควรอยู่ส่วนบน เนื่องจากอากาศร้อนจะลอยขึ้น ทำให้มีอากาศเย็นหมุนเวียนเข้าไปแทน 

ถ้าเกิดความเสียหายไปแล้ว ให้ใช้ปุ๋ยสาหร่ายทะเลเพื่อช่วยให้ต้นกัญชาฟื้นตัว เพราะมีไซโตไคนินช่วยลดความเครียด

ถ้าใช้ไฟ HID จำเป็นอย่างยิ่งต้องหาวิธีระบายอากาศร้อนออกให้พ้นไฟและต้นไม้ ใช้ cool tube ที่ต่อกับระบบดูดอากาศจะเหมาะมาก เมื่อดึงอากาศผ่าน cool tube อากาศร้อนจะถูกระบายออกทันที ไม่สะสมใกล้ต้นไม้ 

อาจต้องใช้พัดลมหลายตัวเป่าเรือนยอด โดยเฉพาะหากเป็นแปลงใหญ่ หรือช่วงที่ต้นเริ่มออกดอกและแตกยอดมากขึ้น เพราะมักมีแอ่งอากาศอุ่นชื้นตกค้างในต้นไม้ได้ ซึ่งนอกจากจะทำให้เครียดจากความร้อนแล้ว ยังทำให้เกิดโรคหรือเชื้อราขึ้นด้วย 

ถ้าปลูกกลางแจ้งควรพยายามลดอุณหภูมิที่ราก เช่น แทนที่จะรดน้ำวันละครั้ง ให้รดน้ำหลายครั้งในปริมาณน้อย จะช่วยรักษาความชื้นและทำให้รากเย็นลง ราก

ความเข้มแสงสูง   

อาการใบไหม้หรือเครียดจากแสงแรงจะเกิดเฉพาะในร่ม เช่น ย้ายต้นจากแสงอ่อนสู่แสงแรงเกินไป หรือวางไฟใกล้ต้นออโต้มิวิส หรือเกิดกับใบแก่ที่โดนแสงนาน (แต่ไม่ค่อยพบบ่อย) ไฟปลูกส่วนใหญ่จะมีข้อแนะนำความสูงสำหรับทั้งระยะเจริญเติบโตและออกดอก ควรทดลองและทดสอบให้เหมาะ แต่อย่าเริ่มต้นด้วยการวางไฟใกล้เกินไป

อาการ

อาการที่พบบ่อยคือใบเหลือง ใบไหม้ และดอกซีด (เมื่อดอกเริ่มเปลี่ยนเป็นสีขาว) สัญญาณแรกคือใบชี้ขึ้น (บางทีก็ยังไม่เห็นอาการอะไรจนกว่าใบเหลืองจะเริ่ม) ปกติใบจะเริ่มเหลืองแต่เส้นกลางใบยังเขียวและซีด หากเป็นนานเข้า ใบจะม้วนเป็นทาโก้ ปลายใบไหม้กรอบและเปราะจนขาด

อาการดอกซีด (Bud bleach) มักเกิดกับหลอดไฟ LED ดอกจะโดนแสงมากเกินจนขาวโดยเฉพาะส่วนยอด ส่วนนี้จะสูญเสียความแรงและกลิ่น

อาการไหม้แสงไม่ควรสับสนกับอาการขาดไนโตรเจน ให้สังเกตความแตกต่างเล็กน้อย อาการขาดไนโตรเจนจะเริ่มจากล่างขึ้นบน ใบที่ขาดไนโตรเจนจะร่วงเอง ส่วนใบที่โดนแสงจะแข็งและเหลืองที่ส่วนยอดเป็นหลัก

แนวทางแก้ไข

หากต้นกัญชาได้รับแสงมากเกินไป ให้ลองขยับไฟให้ห่างขึ้น ถอดหลอดไฟบางอัน หรือใช้ดิมเมอร์ปรับความเข้มแสงของไฟปลูก ป้องกันอาการดอกซีดควรมองหาการฝึกหักกิ่งแบบ Low-stress เพื่อป้องกันไม่ให้ต้นยืดเกินไป เสียดายว่าวิธีเดียวที่จะฟื้นคืนต้นให้ปกติคือปล่อยให้ต้นฟื้นเองหรือเก็บเกี่ยวก่อนตายในกรณีแย่สุด ทางที่ดีที่สุดคือป้องกันตั้งแต่แรก

อาจพิจารณาเปลี่ยนโคมไฟอื่นๆ ปัจจุบัน LED นิยมมากกว่า HID เพราะเรื่องความร้อน LED ไม่ค่อยปล่อยความร้อนเลย สามารถวางเข้าใกล้หลังคาต้นไม้ หรือแขวนแนวตั้งก็ได้ 

ควรตั้งไฟให้อยู่ระยะห่างที่พอดีจากยอดต้น โดยไม่ปล่อยให้เสียหายโดยการกะเอา (ซึ่งเสี่ยงทำลายต้น) ใช้เครื่องมือเช่น lux meter วัดค่าลูเมนบนพื้นที่นั้น ๆ แม้เครื่องนี้จะวัดแค่แสงที่ตามองเห็น แต่ก็ยังดีกว่าไม่มีเลย ถ้ามี PAR meter จะดีที่สุดเพราะวัดค่าการสังเคราะห์แสงแต่ละช่วงในรอบชีวิตต้น ให้ได้ความเข้มแสงเหมาะสม

3. สรุป

เมื่อเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมของต้นกัญชา แนะนำให้เปลี่ยนแบบค่อยเป็นค่อยไป เพื่อรักษาสภาพแวดล้อมที่ดีสำหรับต้นออโต้ ต้องป้องกันการเปลี่ยนแปลงฉับพลันของความชื้น อุณหภูมิ และแสง ปัจจัยทั้งสามนี้เกี่ยวเนื่องกันในเรื่องการควบคุมบรรยากาศ เทอร์โมไฮโกรมิเตอร์คือเครื่องมือวัดอุณหภูมิและความชื้น ควรมีติดไว้เสมอเวลาปลูกในร่ม ราคาประมาณ 15 ดอลลาร์แต่ช่วยรักษาผลผลิตจากปัญหาข้างต้นได้ ไม่จำเป็นต้องลงทุนอุปกรณ์แพง ๆ เสมอไป ใช้แค่พัดลมส่ายราคาถูกกับเปิดหน้าต่างคุณก็ได้ดอกสวย ๆ โดยไม่ต้องเสียเยอะ จำไว้ว่าอยู่ที่วิธีใช้สิ่งที่มีในมือให้คุ้มค่าสูงสุด!

หากคุณมีเทคนิคหรือเคล็ดลับสำหรับรับมือกับอุณหภูมิสูง อย่าลืมแบ่งปันในคอมเมนท์ด้านล่างนี้!