กัญชาสามารถฆ่าคุณได้หรือไม่?

• 1. ภาวะโอเวอร์โดสคืออะไร?
• 2. อะไรเกิดขึ้นเมื่อคุณโอเวอร์โดส?
• 3. คุณสามารถโอเวอร์โดสจากกัญชาได้ไหม?
• 4. อะไรเกิดขึ้นถ้าคุณพยายามโอเวอร์โดสด้วยกัญชา?
• 5. เคยมีคนตายจากกัญชาหรือไม่?
• 6. สรุป

ภาวะโอเวอร์โดสจากยา หมายถึง การรับหรือใช้สารบางชนิดในปริมาณมากกว่าที่แนะนำ ซึ่งไม่ได้หมายความว่าต้องเป็นยาเสพติดผิดกฎหมายเท่านั้นถึงจะก่ออันตรายได้ ไม่ว่าจะเป็นสารพิษอย่างปรอท หรือสิ่งที่พบในชีวิตประจำวันอย่างกาแฟ ทุกสารสามารถฆ่าคุณได้หากคุณรับเข้าสู่ร่างกายมากเกินไป และกัญชาก็เช่นเดียวกัน คุณสามารถประสบภาวะโอเวอร์โดสถึงตายจากกัญชาได้ถ้าบริโภคในปริมาณมากพอ แต่จะต้องรับเข้าสู่ร่างกายถึง 680 กิโลกรัมในเวลา 15 นาที ซึ่งเป็นไปไม่ได้ในชีวิตจริง

1. ภาวะโอเวอร์โดสคืออะไร?

โอเวอร์โดสหมายถึง การรับหรือใช้สารใด ๆ เกินปริมาณที่แนะนำ ซึ่งส่งผลสู่สภาวะเป็นพิษหรือเสียชีวิต โดยปกติแล้วเรามักจะเชื่อมโยงภาวะโอเวอร์โดสกับยาเสพติดผิดกฎหมายหรือสารอันตราย แต่ในความเป็นจริงแล้ว สารทุกชนิดสามารถเป็นพิษต่อร่างกายได้หากรับมากเกินไป ซึ่งไม่ได้มีแค่สารพิษ แต่สารในชีวิตประจำวันก็อาจคร่าชีวิตคุณได้เช่นกัน อย่างไรก็ตาม ปริมาณที่ทำให้เกิดความตายจะขึ้นอยู่กับความเป็นพิษของแต่ละสาร

ตัวอย่างเช่น โพโลเนียมปริมาณเพียง 1 กรัม (ที่ใช้เป็นแหล่งความร้อนเชิงนิวเคลียร์ในเครื่องกำเนิดไฟฟ้ากัมมันตรังสี) สามารถฆ่าคนได้มากกว่า 50 ล้านคนเมื่ออยู่ในรูปไอ ขณะที่ สารที่ดูเป็นมิตรอย่างกาแฟก็สามารถฆ่าคุณได้ หากดื่มพร้อมกันถึง 80 ถ้วย. 

สารในชีวิตประจำวันซึ่งเมื่อได้รับมากเกินไปอาจทำให้เกิดโอเวอร์โดส

ดังนั้น ไม่สำคัญว่าคุณบริโภคสารอะไร ถ้าคุณบริโภคเกินกว่าปริมาณที่แนะนำ ก็แทบจะแน่ใจได้ว่าจะเกิดผลเสียต่อร่างกาย แล้ว อะไรจะเกิดขึ้นเมื่อคุณโอเวอร์โดส?

2. อะไรเกิดขึ้นเมื่อคุณโอเวอร์โดส?

ขึ้นอยู่กับสารที่คุณรับมากเกินไป อาการเริ่มต้นจะแตกต่างกัน แต่ ถ้าเป็นปริมาณร้ายแรงถึงตาย สารนั้นจะมีผลต่อส่วนในสมองที่ควบคุมระบบหายใจและการเต้นของหัวใจ ซึ่งจะค่อย ๆ หยุดทำงานและนำไปสู่การเสียชีวิต

ตัวอย่างเช่น ในปริมาณปานกลาง คาเฟอีนช่วยลดความอ่อนล้าและป้องกันการง่วงนอน แต่ถ้าคุณดื่มคาเฟอีนเทียบเท่ากาแฟ 80 ถ้วย (ประมาณ 7,500 มก. คาเฟอีน) อาการเหล่านั้นจะรุนแรงขึ้น (เรียกว่า caffeinism) และทำให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์ที่เรียกว่า “caffeine jitters” ในภาวะนี้ คุณจะรู้สึกหงุดหงิด กระสับกระส่าย นอนไม่หลับ และปวดศีรษะ ซึ่งอาจนำไปสู่อาการใจสั่นหรือหัวใจวายได้ 

หมายความว่าคาเฟอีนในปริมาณสูงจะไม่ทำให้เสียชีวิตทุกกรณี แต่หากได้รับปริมาณที่เกินขีดจำกัดเฉลี่ย (median lethal dose) ในมนุษย์ (ซึ่งขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล) ก็อาจทำให้เสียชีวิตได้ ขนาดคาเฟอีนที่เป็นอันตรายถึงชีวิตโดยเฉลี่ยประเมินอยู่ที่ประมาณ 150-200 มก. ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม แต่ก็อาจได้รับอิทธิพลจากพันธุกรรมหรือโรคเรื้อรังเช่นโรคตับ มีรายงานผู้เสียชีวิตซึ่งมีภาวะตับแข็งจากการโอเวอร์โดสอมมิ้นต์ผสมคาเฟอีน ส่งผลให้เกิดเลือดออกในสมองและสมองถูกทำลายอย่างรุนแรง

เช่นเดียวกับคาเฟอีน การดื่มน้ำน้ำมากเกินไปสามารถทำให้เกิดภาวะเป็นพิษได้ ถ้าคุณดื่มน้ำประมาณ 6 ลิตร คุณอาจประสบภาวะน้ำเกิน (overhydration หรือภาวะน้ำเป็นพิษ) ซึ่งทำให้เซลล์สมองบวมน้ำ ส่งผลให้ปวดศีรษะ ชัก โคม่า และถึงแก่ชีวิตได้ในกรณีรุนแรง สาเหตุเพราะเกิดการสะสมของของเหลวในสมอง (cerebral edema) กระทบต่อก้านสมองและทำให้ระบบประสาทส่วนกลางผิดปกติ ในกรณีรุนแรงอาจเกิดชัก สมองเสียหาย โคม่า และเสียชีวิต

อย่างไรก็ตาม สถานการณ์ดังกล่าวไม่ได้เกิดขึ้นเสมอเมื่อบริโภคเกิน คงสามารถเกิดขึ้นได้หากคุณหยุดบริโภคสารที่ร่างกายต้องการ ตัวอย่างเช่น ถ้าคุณหยุดดื่มน้ำ หรือบริโภคเกลือมากเกินไป จะทำให้ร่างกายขาดน้ำ และเมื่อเกิดขึ้น เซลล์ในร่างกายจะหดตัวและนำไปสู่ภาวะโซเดียมในเลือดต่ำ (hyponatremia) อาการของ hyponatremia ขึ้นอยู่กับปริมาณโซเดียมที่เหลืออยู่ หากน้อยจะมีอาการเช่น คิดช้า ทรงตัวแย่ ปวดหัว และคลื่นไส้ ในกรณีรุนแรงจะรวมอาการเหล่านั้น และอาจถึงขั้นสับสน ชัก และโคม่า

แล้วเรื่องนี้เกี่ยวอะไรกับกัญชา? อย่างที่กล่าว กัญชาเป็นสารที่ค่อนข้างปลอดภัย แต่ก็สามารถทำให้เกิดโอเวอร์โดสได้หากใช้ในปริมาณมหาศาล

3. คุณสามารถโอเวอร์โดสจากกัญชาได้ไหม?

เช่นเดียวกับสารอื่น ๆ มีจุดที่เรารับกัญชามากเกินไป แต่ส่วนใหญ่มักแค่จะเมาหนักมาก เพราะไม่มีทางถึงขนาดเป็นพิษถึงตาย โดยต้องได้รับ THC ถึง 10,200,000 มิลลิกรัมภายใน 15 นาที จึงจะเป็นพิษต่อชีวิต

ปริมาณดังกล่าวเทียบเท่ากับ การสูบบ้อง 1 กรัมถึง 65,000-68,000 มวน แต่ด้วยควันจำนวนมหาศาลนี้ คุณจะเสียชีวิตจากควันก่อนที่ THC ทั้งหมดจะเข้าสู่ร่างกาย หรือถ้าบริโภคของกินผสมกัญชา จะต้องกิน edible ที่มี THC 1000 มก. ถึง 12,000 ชิ้นในคราวเดียวถึงจะเกิดโอเวอร์โดสถึงตาย ซึ่งจริง ๆ แล้วก็น่าจะเสียชีวิตเพราะน้ำตาลหรือเกลือมากกว่า THC

4. อะไรเกิดขึ้นถ้าคุณพยายามโอเวอร์โดสด้วยกัญชา?

สรุปคือ ไม่ คุณจะเมาหนักมากและคงมีประสบการณ์ไม่ดี แต่ไม่มีทางตายจากการสูบกัญชา ไม่ว่าจะสูบหรือกินของผสมกัญชา ก่อนที่คุณจะกิน THC ถึง 10,200,000 มิลลิกรัมได้ คุณจะเมาเกินไปที่จะจุดบ้องหรือกินต่อได้แน่นอน ถ้าคุณเคยลองกัญชามาก่อน คงพอรู้ว่าอาการจะเป็นยังไง หนึ่งในอาการแรก ๆ คืออาการ “couch-lock” อย่างรุนแรง ถ้ายังฝืนจะถึงกับหลับคาอยู่ตรงนั้นเลย

ถ้าคุณเป็นสายบริโภคหนักและฝืนอาการเหล่านั้น ต่อไปที่คุณจะรู้สึกคือการเคลื่อนไหวที่ผิดปกติ เดินเซ ลืมง่าย แม้แต่ทำสิ่งพื้นฐานอย่างการเดินก็กลายเป็นเรื่องยาก รวมถึงเมื่อหัวใจเต้นเร็วขึ้น คุณจะเริ่มมีอาการไม่พึงประสงค์อย่างความหวาดระแวง และ ความวิตกกังวล อาการเหล่านี้อาจยาวนานเกิน 12 ชั่วโมง แล้วแต่ปริมาณที่ใช้ และส่วนมากก็จบลงด้วยการนอนหลับยาว ๆ แน่นอนว่า แต่ละคนมีอาการแตกต่างกัน

5. เคยมีคนตายจากกัญชาหรือไม่?

จนถึงทุกวันนี้ ยังไม่เคยมีรายงานการเสียชีวิตจาก THC โดยตรง แต่ก็มีกรณีเสียชีวิตจากการบริโภคกัญชาโดยประมาทเพราะ กัญชาเป็นสารที่ส่งผลต่ออารมณ์และจิตใจและอาจกระตุ้นผลกระทบที่แตกต่างไปในแต่ละบุคคล นั่นหมายความว่า ไม่ใช่แค่บริโภค THC แล้วจะถึงตาย แต่ต้องระวังเพราะกัญชาอาจกระตุ้นภาวะหรือโรคที่มีอยู่แต่เดิม เช่น:

• ปัญหาเกี่ยวกับภูมิคุ้มกัน
• โรคระบบทางเดินหายใจ
• ภาวะสุขภาพจิต สมอง และความจำ

ตัวอย่างเช่น ปี 2014 นักศึกษามหาวิทยาลัยคนหนึ่งที่ไปเยือนโคโลราโด กระโดดจากโรงแรมหลังจากกินคุกกี้ที่มีส่วนผสมกัญชา เขาไม่เคยใช้กัญชามาก่อน หลังจากกินโดสที่แนะนำและไม่รู้สึกอะไร ก็เลยกินที่เหลือจนหมด เมื่อยาออกฤทธิ์ เพื่อน ๆ รายงานว่าเขากลายเป็นคนกระสับกระส่าย สับสน ก่อนจะกระโดดลงมาจากตึก เมื่อสืบสวน ตำรวจให้ข้อมูลว่า:

"นักศึกษามี THC ในเลือด 7.2 นาโนกรัม ซึ่งสูงกว่าปกติที่อยู่ระหว่าง 2.7-4.5 นาโนกรัม/มล."

ระดับ THC ในเลือดของเขาค่อนข้างสูง จึงสรุปได้ว่าเกิดอาการจิตหลอนเฉียบพลันจากกัญชา แม้จะไม่ใช่การโอเวอร์โดสโดยตรง แต่ THC ก็มีบทบาทสำคัญต่อการเสียชีวิต

ดังนั้น อย่าลืมว่าแม้กัญชาจะค่อนข้างปลอดภัยและนำไปใช้ทางการแพทย์บ้าง แต่อาจกระตุ้นภาวะบางอย่างที่เป็นอันตรายได้ จึงควรรับในปริมาณที่แนะนำ หากคุณใช้ยาควบคุมหรือมีโรคประจำตัว ควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับกัญชาหรือ CBD

6. สรุป

โดยตัวของมันเอง กัญชาแทบจะไม่ก่อให้เกิดอันตรายถึงชีวิต ใช่ คุณอาจมีประสบการณ์แย่ ๆ ได้ แต่จะไม่มีผลรุนแรงต่อสุขภาพหรือชีวิต อย่างไรก็ดี ต้องระวังเพราะฤทธิ์ทางจิตประสาทอาจกระตุ้นภาวะหรืออาการที่มีอยู่เดิมและนำไปสู่ปัญหาได้เสมอ ดังนั้นควรเคารพขีดจำกัดของตนเองและอย่ารับมากกว่าปริมาณที่แนะนำโดยเฉพาะหากคุณไม่เคยใช้กัญชามาก่อน

หากคุณมีเคล็ดลับหรือเทคนิคในการช่วยมือใหม่ไม่ให้เจอประสบการณ์แย่ ๆ (หรือหนักกว่านั้น) สามารถคอมเมนต์ใต้บทความได้เลย!

แหล่งข้อมูลภายนอก

1. ความเข้มข้นของ cannabinoids ในเลือดและปัสสาวะหลังสูบกัญชาสายพันธุ์ที่มี cannabidiol. - Ulf Meier Franz Dussy, Eva Scheurer, Katja Mercer-Chalmers-Bender, Sarah Hangartner (2018)
2. ผลของระบบประสาทซิมพาเทติกต่อการทำงานของไตในภาวะอุณหภูมิต่ำ - Broman, Lars Mikael & Kallskog, Ö & Kopp, Ulla & Wolgast, Mats. (1998). 
3. การวินิจฉัยและจัดการความผิดปกติของโซเดียม: ภาวะโซเดียมต่ำและโซเดียมสูง - Michael M. Braun, Craig H. Barstow, Natasha J. Pyzocha (2015)