Lollipopping: เทคนิคการตัดแต่งต้นกัญชาเพื่อสร้างดอกขนาดใหญ่

• 1. ความหมายของ lollipopping
• 2. ทำไมต้องทำ lollipopping?
• 2. a. Sog (sea of green) และ scrog
• 2. b. Lollipopping ออโต้ฟลาวเวอร์: ข้อดีและข้อควรระวัง
• 2. c. ทำไม lollipopping กับต้นกลางแจ้งจึงไม่จำเป็น
• 3. วิธีทำ lollipopping
• 3. a. ตัดแต่งส่วนเกินอย่างไร
• 3. b. ควรเริ่มก่อนดอกจะออก
• 3. c. ควรทำทีเดียวหรือแบ่งทำดี?
• 4. ทำไมพันธุกรรมถึงสำคัญกับ lollipopping?
• 5. สรุป

หากคุณไม่อยากเห็นดอกแบบ 'popcorn' ในขณะที่ปลูกเมล็ดกัญชา คุณควรเรียนรู้วิธีการ lollipopping (หรือการตัดกิ่งด้านล่าง) อย่างแน่นอน Lollipopping คือการตัดกิ่งและจุดสร้างดอกที่ส่วนล่างของต้นกัญชาออก เพราะบริเวณนั้นได้รับแสงไม่เพียงพอและพัฒนาไม่เต็มที่ คุณจะได้ผลลัพธ์ที่ดีกว่าหากต้นกำกับพลังงานไปยังยอดบนสุด ทำให้ยอดเหล่านั้นใหญ่และแน่นขึ้น Lollipopping กับต้นกัญชาที่ไม่ใช่ออโต้ ควรทำก่อนปรับไฟ 12/12 เสมอ แต่ถ้าเป็นออโต้ฟลาวเวอร์ เทคนิคนี้จะยากขึ้นและอาจมีผลให้ผลผลิตลดลง อย่างไรก็ตามคุณวางใจได้ว่าคุณภาพของดอกที่เหลือจะยอดเยี่ยมแน่นอน อ่านต่อเพื่อเรียนรู้ข้อดีของ lollipopping เทียบกับการไม่ทำ lollipopping, ช่วงเวลาที่เหมาะสม วิธีช่วยให้ดอกได้รับแสงอย่างเพียงพอ และจุดสร้างดอกส่วนใดที่ควรตัดแต่ง

ความหมายของ Lollipopping

Lollipopping คือการแต่งให้ช่วงล่างของต้นกัญชานั้นโล่งเตียน มีเพียงไม่กี่โหนดที่อยู่ด้านบน ลักษณะจะคล้ายลูกอม lollypop จึงเป็นที่มาของชื่อเรียกนี้

ทำไมต้องทำ Lollipopping?

เมื่อปลูกต้นกัญชาในร่ม ระยะของไฟนั้นมีขีดจำกัด ดอกด้านบนจะได้รับพลังงานมากพอที่จะขยายใหญ่และแน่น แต่ดอกและกิ่งส่วนล่างจะถูกบังแสง หรือ อยู่นอกระยะของไฟ

หมายเหตุ: ถึงแม้จะมีไฟเสริมด้านข้าง ความแตกต่างระหว่างกิ่งบนและกิ่งล่างก็ยังคงอยู่ ไม่ใช่แค่ความใกล้กับแหล่งไฟเท่านั้นที่มีผล แต่ยังรวมถึงตำแหน่งของดอกบนกิ่งด้วย ปรากฏการณ์ที่เรียกว่า ‘apex dominance’ จะทำให้ สิ่งที่ดีที่สุดส่งไปที่ด้านบน

จึงทำให้ดอกส่วนล่างมีขนาดเล็ก นิ่ม และมีไตรโคมจำนวนน้อยหรือแทบไม่มีเลย เมื่อคุณเก็บเกี่ยวและทำให้แห้ง ดอกเหล่านี้มักไม่มีความน่าดึงดูด อานุภาพต่ำ และรสชาติด้อยกว่า ควรกำจัดดอกส่วนล่างเพื่อให้ต้นมุ่งพลังงานไปยังส่วนอื่นโดยใช้เทคนิค lollipopping เทคนิคนี้ควรทำร่วมกับการตัดแต่งที่เรียกว่า pruning ด้วย ซึ่งทั้งสองมีหลักการคล้ายกัน แต่ pruning คือการตัดกิ่งยาวที่โดนบังแสงหรือทำให้พุ่มแน่นเกินไป

การปล่อยให้กัญชาเติบโตตามธรรมชาติดีอยู่แล้ว แต่โดยมากคนปลูกต้องการผลลัพธ์ที่ดีกว่าเดิม! ต้นกัญชาจะโตเป็นพุ่ม กิ่งก้านแยกออกจากลำต้นตั้งแต่โคนถึงปลาย แม้จะมีใบและดอกเยอะ แต่โครงสร้างที่แน่นเช่นนี้อาจทำให้ผลผลิตลดลงและไม่คุ้มค่า หลายกิ่งล่างถูกเงาบังจากพุ่มด้านบน ใบล่างจะเหลืองเฉา และดอกที่อยู่ต่ำจะไม่ใหญ่และแน่นเท่าดอกที่ได้รับแสงมากกว่า Lollipopping เข้ามาช่วยแก้ปัญหานี้โดยการตัดแต่งส่วนล่างที่เจริญไม่ดีออก

แรกเริ่มฟังดูเหมือนไม่สมเหตุสมผล โดยเฉพาะสำหรับมือใหม่ ว่าจะตัดต้นไม้ออกอย่างไรให้ได้ผลผลิตมากขึ้น? ลองคิดดูว่า ส่วนล่างเหล่านั้นก็ต้องใช้ทรัพยากรไม่ต่างกัน เช่น ธาตุอาหาร น้ำ ฯลฯ แต่เนื่องจากไม่ได้รับแสงจึงไม่พัฒนา เมื่อรักษาไว้ ต้นต้องกระจายไนโตรเจน ฟอสฟอรัส โพแทสเซียม น้ำตาล น้ำ และโปรตีนไปยังจุดเหล่านั้น หากตัดแต่งกิ่งและใบล่างออก จะปล่อยทรัพยากรเหล่านี้ให้ต้นกระจายไปยังส่วนที่ได้รับแสงมากขึ้น ส่งผลให้เติบโตดีขึ้นและได้ดอกที่ใหญ่แน่นกว่าเดิมในพุ่มบน

SOG (Sea Of Green) และ ScrOG

Lollipopping เหมาะกับทุกเทคนิคฝึกทรง เช่น LST หรือ super cropping แต่จำเป็นมากกับการปลูกแบบ ScrOG เพราะเทคนิค ScrOG จะสร้างพุ่มราบให้ดอกทุกยอดอยู่ในระยะเดียวกันกับไฟ อย่างไรก็ตามพุ่มจะหนาแน่นมากจนทุกสิ่งใต้ตะแกรงถูกบังแสงทั้งหมดและจำเป็นต้องตัดทิ้ง

แต่ถ้าคุณปลูกกัญชาแบบSOG (sea-of-green) ขึ้นกับความสูงของต้น หากต้นเตี้ยพอ ไฟจะส่องถึงโคนจึงอาจไม่จำเป็นต้อง lollipopping

Lollipopping ออโต้ฟลาวเวอร์: ข้อดีและข้อควรระวัง

สำหรับสายพันธุ์ photoperiod ที่ปลูกในร่ม การทำ lollipopping มักไม่มีข้อถกเถียง เพราะต้นมีเวลาฟื้นตัวจากความเครียด แต่ถ้าเป็นออโต้ฟลาวเวอร์ ให้ระวังมากขึ้น หากคุณสนใจแค่ปริมาณผลผลิตโดยไม่สนใจคุณภาพดอก เทคนิคนี้อาจไม่เหมาะกับคุณ Lollipopping ออโต้ฟลาวเวอร์อาจเครียดพอจนผลผลิตลดลง แต่ก็ไม่แน่เสมอไป 

เพื่อหาคำตอบนี้ควรปลูกแบบเปรียบเทียบโดยใช้เมล็ดเดียวกันและสภาพแวดล้อมเดียวกัน ความต่างเดียวคือจะตัดดอกล่างหรือไม่ แม้จะได้ผลผลิตลดลง แต่คุณภาพของดอกจะสม่ำเสมอกว่า ไม่มีดอกกรอบ มีแต่ดอกแน่นสมบูรณ์แทน

ดังนั้นกับออโต้ฟลาวเวอร์ lollipopping อาจให้ผลลัพธ์ดังนี้:

• ผลผลิตน้อยลงเล็กน้อย (แทบสังเกตไม่เห็น),
• คุณภาพโดยรวมของดอกดีขึ้นชัดเจน

ทำไม Lollipopping กับต้นกลางแจ้งจึงไม่จำเป็น

ต้นกัญชากลางแจ้งได้รับแสงแตกต่างกับต้นในร่มอย่างสิ้นเชิง เพราะดวงอาทิตย์เคลื่อนที่บนท้องฟ้า ทำให้ดอกส่วนใหญ่ได้รับแสงในแต่ละวัน แม้จะยังมีความต่างระหว่างดอกบนสุดกับดอกล่างเพราะ apex dominance (ดูด้านบน) แต่ไม่มากพอจะต้อง lollipopping สวนกลางแจ้ง อย่างไรก็ตามควรตัดแต่งเพื่อป้องกันอากาศค้างสะสมใกล้พื้นดินหรือด้วยเหตุผลอื่น

วิธีทำ Lollipopping

ผู้ปลูกที่เคยทำมาอย่างน้อย 1-2 รอบมักรู้ว่าตัดลงมาถึงจุดไหนจึงจะได้ดอกคุณภาพดี ทั้งนี้ขึ้นกับกำลังไฟของคุณ ให้ตัดดอกที่รู้อยู่แล้วว่าจะไม่ดีออก หากไม่มีประสบการณ์ กฎง่ายๆ คือตัดต่ำสุด 1/3 ของต้น บางคนตัดถึง 50% แต่ผลผลิตจะลดลง เหมาะกับการใช้ไฟที่ทะลุทะลวงน้อยเช่น CFLs, T5s หรือหลอด LED เล็ก ส่วนอื่นไม่ควรตัดเกินไป

หรือจะคิดกลับกันก็ได้ คือแทนที่จะคิดจำนวนที่ต้องตัด ให้ตัดสินใจว่าจะเหลือกี่โหนดบนยอด โดยมากเหลือไว้ 4-5 โหนด กับไฟอ่อนก็อาจเหลือแค่ 3-4 โหนด

Lollipopping เทคนิค: One-nodding

Lollipopping โดยพื้นฐานคือตัดใบและกิ่งล่างออก ซึ่งมีหลายวิธี ก่อนจะไปที่พื้นฐาน มาดูเทคนิคขั้นสูงคือ One-nodding วิธีนี้ตัดแต่งในวันที่เปลี่ยนรอบแสงเป็น 12/12 โดยตัดใบทุกใบจนถึงโหนดแรก คือ ตัดจนถึงโหนดสุดท้ายบนแต่ละกิ่ง เทคนิคนี้ไม่ได้ดีกว่าทุกวิธีเสมอไป แต่จะแสดงให้เห็นว่าคุณสามารถทำได้หลายแบบตราบใดที่ยึดแนวคิดหลักคือการตัดสิ่งเจริญต่ำออก

ตัดแต่งส่วนเกินอย่างไร

คุณสามารถ lollipopping ด้วยมือ หรือใช้เครื่องมือเช่น กรรไกร หรือกรรไกรตัดแต่งก็ได้ ควรตัดจุดสร้างดอกตั้งแต่ยังเล็กคือก่อนต้นจะสละพลังงานกับมันไปมาก ใช้เล็บหยิบออกเป็นวิธีง่ายที่สุด ถ้ากิ่งหรือก้านแข็งใช้กรรไกร กรรไกรควรสะอาดและควรล้างฆ่าเชื้อด้วยแอลกอฮอล์ถ้าจะตัดหลายจุด

เริ่มตัดจากใบพัด ให้ชิดกับลำต้นหรือกิ่งมากที่สุด จากนั้นตัดก้านที่งอกจากโหนดซึ่งจะเป็นจุดสร้างดอกในอนาคต

ควรเริ่มก่อนดอกจะออก

ผู้ปลูกส่วนใหญ่เห็นด้วยว่า lollipopping เป็นเทคนิค ที่เครียด สามารถชะลอการโตได้สองสามวัน และถ้าทำผิดอาจลดผลผลิต จึงควรเลือกเวลาที่เหมาะสม เพื่อลดความเสียหาย โดยทั่วไปแนะนำให้ทำช่วงปลายเฟสเจริญเติบโต กับสาย photoperiod ให้ทำก่อนเปลี่ยนไฟเป็น 12/12 2-3 วัน สำหรับออโต้ฟลาวเวอร์ทำเมื่อเห็นขนเพศเมีย (pistils) ที่โหนด แต่ต้องเร็วกว่าช่วงดอกพัฒนาที่ปลายยอด หากพบจุดที่พลาดใน 1/3 ด้านล่างหลังจากนั้น สามารถตัดแต่งเพิ่มเติมได้

ความเป็นจริง ผู้ปลูกหลายคนจะตัดแต่งตอนต้นออกดอกแล้วเพราะจะเห็นชัดว่าดอกไหนควรเก็บหรือเอาออก บางคนทำในสัปดาห์แรกของช่อดอก หรือสัปดาห์ที่สองหรือช้ากว่านั้น ถือเป็นเรื่องปกติ

ถ้าคุณอ่านฟอรัมกัญชาจะพบ หลากหลายความคิดเห็น บางคนบอกว่าสองสัปดาห์แรกของออกดอกคือช่วงเปราะบางที่สุด ควรทำหลังจากนั้นคือสัปดาห์ที่ 3 หรือ 4 หรือหลังต้นหยุดยืดยาวคือสัปดาห์ 5 หรือ 6 บ้างก็ว่าทำเร็วที่สุดหลังกระทบเครียดจะดีกว่า

อย่าทายดีกว่า! ควรทำ lollipopping ก่อนระยะดอกจะเริ่ม ให้ต้นโฟกัสที่การออกดอกไม่ใช่ฟื้นตัวจากความเครียด เทคนิคนี้ในระยะเจริญเติบโตต้องวางแผนและใช้ทักษะแต่ก็คุ้มค่า

ควรทำทีเดียวหรือแบ่งทำดี?

อะไรก็ได้ที่ทำให้ต้นเครียดน้อยที่สุด ถ้าเป็นออโต้ฟลาวเวอร์แนะนำให้ค่อยๆ ตัดดูปฏิกิริยาก่อน ถ้าไม่กระทบการเจริญเติบโตค่อยตัดต่อแบบรวดเดียว หรือจะเลือกตัดทีละใบพัด ทีละจุดสร้างดอกแต่ละจุดก็ได้ แต่ต้องมั่นใจว่าหัวดอกได้รับแสงเพียงพอ อย่างไรก็ตามกรณีนี้ lollipopping จะลากยาวไปถึงช่วงดอก อาจเพิ่มความเครียดมากขึ้น ไม่ว่าคุณจะเลือกแบบไหน จำไว้ว่าเทคนิคที่สร้างความเครียดสูงเหมาะสำหรับต้นที่แข็งแรงเท่านั้น ถ้าต้นกำลังช็อกหรือไม่โต ให้หยุดไว้ก่อนจนกว่าจะฟื้นตัว

4. ทำไมพันธุกรรมถึงสำคัญกับ Lollipopping?

โครงสร้างพันธุกรรมของต้นจะมีผลโดยตรงต่อการตอบสนองต่อความเครียดและปัจจัยแวดล้อมต่างๆ รวมถึง lollipopping และ pruning ตามที่กล่าวไว้ เทคนิคนี้ค่อนข้างเครียดโดยเฉพาะกับออโต้ฟลาวเวอร์ สิ่งสุดท้ายที่คุณควรทำคือสร้างความเครียดให้ต้นออโต้เพราะมีโอกาสที่มันจะออกดอกเร็วกว่าที่คาด ลดปริมาณผลผลิตมาก แม้ต้นจะได้รับแสงเพียงพอ เจเนติกที่ไม่เสถียรมักเป็นสาเหตุของการตอบสนองทางลบจากการฝึกที่เครียด ดังนั้นควรจ่ายเพิ่มและเลือกเมล็ดจากผู้เพาะพันธุ์มืออาชีพที่เชื่อถือได้ เช่นสายพันธุ์ของเราเอง หลายกรณีที่ออโต้จากบางผู้เพาะพันธุ์ทนไม่ได้แค่ pruning เล็กๆ ดอกออกมาได้แค่ 7 กรัม ทั้งเปลืองพื้นที่และไฟฟ้า

ไม่ได้หมายถึงออโต้เท่านั้น สายพันธุ์ photoperiod บางสายก็เจอได้ หากตัดแต่งหลังสองสัปดาห์แรกของดอก อาจเปลี่ยนเพศจนเสียผลผลิตหมด ดังนั้น ควรศึกษาสายพันธุ์และผู้เพาะพันธุ์ก่อนจะซื้อและปลูกจริง เวลาใช้เทคนิคนี้ ควรมีมากกว่า 1 ต้นเพื่อเปรียบเทียบ แต่ละต้นไม่เหมือนกัน วิธีทดสอบว่า lollipopping หรือ pruning เหมาะกับสวนคุณหรือไม่ ให้ทดลองตัดต้นหนึ่งหนักๆ อีกต้นปล่อยไว้ แล้วสังเกตการเจริญเติบโตว่าต้นที่ lollipopped สะดุดหรือไม่

5. สรุป

แม้เทคนิค lollipopping สำหรับออโต้ฟลาวเวอร์และ photoperiod จะไม่ใช่เรื่องถกเถียง แต่ก็มีตัวแปรและสิ่งที่ยังไม่รู้มากมาย อย่าเลือกสายพันธุ์แค่เพราะชื่อ ดูที่ต้นสายพันธุ์ว่าจะเข้ากับเป้าหมายของคุณหรือไม่! หากคุณมีประสบการณ์กับ pruning หรือ lollipopping และมีคำแนะนำดีๆ เพื่อช่วยให้ดอกได้รับแสงเพียงพอ ฝากคอมเม้นท์ข้างล่างได้เลย!

แหล่งอ้างอิงภายนอก

1. Photosynthetic response of Cannabis sativa L. to variations in photosynthetic photon flux densities, temperature and CO2 conditions, Physiology and molecular biology of plants: an international journal of functional plant biology. Oct 2008.
2. An Update on Plant Photobiology and Implications for Cannabis Production, Frontiers in Plant Science. March 2019.