• 1. Önlemler: elektriksel acil durumlardan kaçınma
• 1. a. Devre amperajını nasıl belirlersiniz
• 1. b. Devre kapasitesi nasıl hesaplanır
• 1. c. Güç tüketiminizi nasıl hesaplarsınız
• 2. Elektrik kesintisi olduğunda ne yapılır?
• 2. a. Işıklar gidince ne yapmalı
• 2. b. Elektrik kesintisinde işık eksikliğini gidermek İçin basit İpuçları
• 2. c. Nem düşmeye başladığında
• 2. d. Elektrik kesintisinde düşük nemle başa Çıkmak İçin basit İpuçları
• 3. Hidroponik veya aero yetiştiriyorsam ne olur?
• 3. a. Besin Çözeltisini oksijenli tutmak
• 3. b. Besin Çözeltisini doğru sıcaklıkta tutmak
• 3. c. Hidroda elektrik kesintisinde dayanmak İçin pratik İpuçları
• 4. Ekin kirlenirse ne olur?
• 5. Sonuç

Dış mekanda yetiştiricilikten farklı olarak, kenevir tohumlarını iç mekanda yetiştirirken, ekipmanın düzgün çalışmasını sağlamak tamamen sizin sorumluluğunuzdadır. Yani ışıklar, fan, aspiratör ve tüm ekipmanları kontrol etmek, ayarlamak ve gözden geçirmek size aittir. Bu durum, ekipmanın iyi bir yetiştirme ortamını korumaktan sorumlu olması nedeniyle oluşur ve bu ortam ürün kalitesi ile verimini doğrudan etkiler. Bu yüzden elektrik kesintisine karşı hazırlıklı olmanız gerekir.

Pek çoğumuz kenevir yetiştiriciliğine bir hobi olarak başlarız çünkü idealist hayallerle motive oluruz. Bu güzel hayallerde kendimize ait temiz yetiştirme odaları ve sağlıklı bitkiler canlandırırız. Kendi botanik cennetinize günlük bakım moralinizle heyecanlanırsınız. Böyle bir alan yaratmak kesinlikle mümkün olsa da, yolculuk sırasında karşınıza çıkacak kaçınılmaz zorlukları görmezden gelemezsiniz. Deneyimli her kenevir yetiştiricisi, bu işi yapmanın en az eğlence kadar hata giderme, tamir etme ve problem çözmeyi de içerdiğini söyler. Ancak uzun vadede yapılan hatalar kıymetlidir; öğrenmenizi, uyum sağlamanızı ve nihayetinde daha iyi yetiştirici olmanızı sağlarlar. Aşağıda iç mekanlarda en sık yapılan hataları ve bunlarla karşılaşırsanız nasıl başa çıkacağınızı bulacaksınız.

1. Önlemler: Elektriksel Acil Durumlardan Kaçınma

Kenevir yetiştiriciliğinde veya daha önce dış mekanda yetiştirdiyseniz ve şimdi yeni bir yetiştirme çadırı kuruyorsanız temel elektrik bilgisine sahip değilseniz, her şeyi fişe takmadan önce dikkat etmeniz gereken birkaç önemli nokta olduğunu bilmelisiniz.

Yetiştirme çadırınızın içindeki her şeyin uygun olduğundan emin olmanın yanı sıra, kullanacağınız prizlerin ihtiyacınız olan gücü kaldırıp kaldıramayacağını da kontrol etmelisiniz. Kaç adet priz kullanacağınızı bildiğinizde, ekipmanınızın ne kadar güce ihtiyaç duyduğunu bilmek gerekir. Evde, ofiste ya da başka bir yerde tüm prizler bir devreye bağlıdır; yani yetiştirme odasındaki prizler bir devreye bağlı. Hesaplamalara başlamadan önce hangi prizlerin hangi devreye ait olduğunu bilmelisiniz.

Devre Amperajını Nasıl Belirlersiniz

Bu genellikle kolayca öğrenilir çünkü sigorta kutusunda etiketler bulunur; eğer yoksa kendiniz tespit etmeniz veya bir elektrikçi çağırmanız gerekecek.

Kullanacağınız prizlerin bağlı olduğu devreleri tespit ettikten sonra amperajına bakmalısınız. Daha önce sözü edilen etikette 10A, 15A, 20A gibi amperajlar yazar.

Devre Kapasitesi Nasıl Hesaplanır

Artık hangi devreyi kullanacağınızı ve amperajını biliyorsunuz. Sadece basit bir matematik işlemi yapmanız lazım; örneğin 220V priz ve 15A bir devre kullanıyorsanız, devre 3300W'a kadar kaldırabilir. Daha iyi anlamanız için basit formül şöyle:

Priz Voltajı x Amperaj = Maksimum Watt

220V x 15A = 3300W

Matematikle uğraşmak istemezseniz, işinizi kolaylaştıracak hızlı bir tablo:

Bunun TEK BİR PRİZİN kaldırabileceği maksimum watt değeri OLMADIĞINI unutmayın; bu rakam tüm devre içindir. Daha fazla güce ihtiyacınız varsa, uzatma kablosu kullanarak başka bir odadaki prizleri kullanabilirsiniz; bunlar genellikle başka bir devreye bağlı olur. 

Güç Tüketiminizi Nasıl Hesaplarsınız

Artık devrenizin yaklaşık ne kadar kaldırabileceğini biliyorsunuz; şimdi yetiştiricilik ekipmanınızın ne kadar güç tüketeceğini hesaplamanız çok önemli. Bunu LED ışığınızın etiketine bakarak kolayca hesaplayabilirsiniz.

Bilmeniz gerekenler: voltaj (120V veya 220V) ve watt değeri (güç tüketimi). Örneğin 120V’da 100W tüketen bir LED ışık kullanalım. Bu bilgiyi aldıktan sonra şöyle hesaplanır:

Watt ÷ Voltaj = Amperaj 

100W ÷ 120V = 0.83A

Yani bu özel LED ışığı yalnızca yaklaşık 0.83A tüketir, yani devreniz halen (15A’lik devre örneğinden) 14.17A’yi kaldırabilir ve sadece tek bir ışık kullanıyorsanız sorun yaşamazsınız. Fakat en iyi koşullar için birkaç fan ve egzoz fanı da olmalıdır, yani bunları da eklemeniz gerekir.

Bu adım çok önemlidir çünkü devrenizdeki toplam watt değeri devrenin kaldırabileceğinden fazlaysa devreniz kendini kapatabilir ve daha kötü problemleri önlemek ister. Ayrıca ekipmanınız 3 saatten uzun süre açık kalıyorsa (sürekli yük), devrenizde kaldırılabilecek watt %20 daha düşük olur, bu yüzden sorun yaşamamak için bunu mutlaka hesaba katın. Devreyi aşırı yüklemek elektrik kesintisine sebep olur; daha önce de belirtildiği gibi, ekipmanınız temel olarak bitkilerinizi yaşatan şeydir. Peki elektrik kesintisi olursa ne yapacaksınız?

2. Elektrik Kesintisi Olduğunda Ne Yapılır?

Elektrik kesintisi devre aşırı yüklenmesi ya da başka bir sebepten olursa, yetiştirme odanızdaki koşullar değişmeye başlar, bitkiniz ışık alamaz ve hidroponik yetiştiriyorsanız birkaç saat sonra yeterince oksijen de alamaz. Tabii ki en iyi çözüm alternatif bir güç kaynağına (jeneratör, güneş paneli vs.) sahip olmaktır; fakat yoksa, bitki stresini en aza indirmek için neler yapabilirsiniz?

Işıklar Gidince Ne Yapmalı

Elektrik kesintisinde en önemli şey, bitkinizin ışık döneminde (ışıklar açık olmalı) bir şekilde ışık almasını sağlamaktır. Tamamen karanlıkta kalan bitki bozulup ölebilir, fakat az da olsa ışık vermek bu süreci yavaşlatır.

Amaç, ışık döngülerini korumak, bu yüzden zayıf bir ışık (el feneri gibi) bile kullanabilirsiniz; çünkü bu noktada hedefiniz fazla stresten veya ölümden korumaktır. Mümkünse, çadıra bir el feneri veya başka bir ışık kaynağı asın. Elektrik kesilince zamanlayıcınız çalışmaz, bu yüzden ışığı bitkinizin ışık döngüsüne uygun açıp kapatmayı unutmamalısınız.

Elektrik Kesintisinde Işık Eksikliğini Gidermek İçin Basit İpuçları 

Böyle bir acil durumda çok para harcamanız gerekmez; elektrik kesintisinde ürününüzü kurtarabilecek birkaç şey:

• Güçlü bir el feneri ve birkaç yedek pil;
• Pille çalışan ışıklar (fener, yılbaşı ışıkları vb.);
• Güneş enerjili jeneratör.

Nem Düşmeye Başladığında

Kuru bir yerde yaşıyorsanız ve elektrikler giderse nemlendiriciniz çalışmayı durdurur, nem düşmeye başlar bu da çok kötü sonuçlar doğurabilir; Kenevir bitkileri vejetatif dönemde %60-70, çiçeklenme döneminde %40-50 bağıl neme ihtiyaç duyar; bitkiniz hangi evredeyse ona göre müdahale etmelisiniz. Ortamdaki nem seviyesini korumak önemlidir çünkü bu değişken bitkinin susuz kalmasını önler. Etrafındaki hava kuruduğunda, yaprakların içindeki su, terleme yoluyla havaya daha çabuk geçer. 

Bu durum, osmoz nedeniyle oluşur—yani bir maddenin yüksek yoğunluktan düşük yoğunluğa hareketi. Burada yaprak su ile dolu, ancak hava kuru olduğundan, su yapraktan dış ortama hareket eder ve uzun vadede yaprakları fazla kurutarak solmaya yol açar.

Sıcaklıkta olduğu gibi burada da yapacak fazla bir şey yok. Birkaç kova su doldurup çadırınıza yerleştirebilir, bitkilerinize ve çadırınızın içine su püskürtebilir veya ikisini birden yapabilirsiniz ancak bu sadece geçici bir çözümdür. Bu yöntem bitkilerinizi birkaç saat daha hayatta tutabilir fakat elektrikler uzun süre gelmezse ya da ortam çok kurursa yeterli olmayabilir. Maalesef bu konuda yapacak fazla bir şey yok, sürekli tekrar etmeniz veya taşınabilir jeneratör edinmeniz dışında.

Elektrik Kesintisinde Düşük Nemle Başa Çıkmak İçin Basit İpuçları

Nemle ilgili konularda basit çözümler yok; pilli nemlendirici edinirseniz çözebilirsiniz ama yoksa maalesef fazla bir şey yapılamaz.

3. Hidroponik veya Aero Yetiştiriyorsam Ne Olur?

Eğer hidroponik yetiştiriciyseniz, yukarıda bahsi geçen sorunlarla karşılaşırsınız fakat asıl sorun oksijen eksikliği olur; kökler yaşayabilmek için oksijene ihtiyaç duyar.

Besin Çözeltisini Oksijenli Tutmak

Normalde bir-iki havataşı suyu oksijenlendirir, ancak elektrik kesilince havataşları da çalışmaz ve kökler sudaki oksijeni tüketir. Rezervuarda kaç bitkiniz olduğuna bağlı olarak oksijen birkaç saat dayanır ama kesinti 1-2 saati geçer ve bitkiler sarkmaya başlarsa, radikal önlemler almanız gerekir.

İlk olarak, rezervuardaki tüm suyu boşaltın ve ardından yavaşça tekrar doldurun; bu, suya fazladan oksijen kazandırır ve yaklaşık bir saatlik süre kazandırır. Elektrik gelmezse tekrar boşaltıp suyu değiştirin; pH, PPM ve diğer rutin kontrollerinizi yineleyin çünkü bu aslında standart besin solüsyonu değişimidir.

Bu iki adımı elektrik gelene kadar tekrarlayabilirsiniz. Epey yorucu olacak ama bitkilerinizi kurtarmanın başka yolu yok. Ayrıca ortam çok soğuksa suyu da biraz ısıtmanız gerekebilir.

Besin Çözeltisini Doğru Sıcaklıkta Tutmak

Bildiğiniz gibi, hidroponik yetiştirmede besin çözeltisinin sıcaklığını ayarlamalısınız ve bu genellikle 20°C civarıdır. Elektrik kesilince bunu korumak zorlaşır. Örneğin kış mevsimindeyseniz ve musluk suyunuz soğuksa, bir miktar suyu ısıtıp besin çözeltisine karıştırmanız gerekir; çünkü çözelti 13°C'nin altına düşerse bitkileriniz ciddi şekilde etkilenir.

Bunu çözmek için, bir miktar suyu (mümkünse şöminenizde veya gaz ocağında) ısıtıp soğuk suyu olan rezervuara yavaşça dökün, termometre ile sıcaklığı kontrol edin; yaklaşık 20°C'ye ulaştığında işlem tamam. Besin çözeltisini uygun sıcaklıkta sağlayınca bitkileriniz soğukta bile daha uzun dayanabilir, ancak hiçbir zaman çok sıcak su kullanmayın!

Hidroda Elektrik Kesintisinde Dayanmak İçin Pratik İpuçları

Hidroponik/Aeroponik yetiştiricilikte, çok fazla ekipman gerektiğinden elektrik kesintileriyle ucuza baş etmek zordur. Ama bitkilerinizi kurtarabilecek birkaç pratik çözüm şunlar olabilir:

Pille çalışan hava pompası

Pille çalışan hava pompası ve havataşı ile, iki pil ile besin çözeltinizi 24 saate kadar oksijenli tutabilirsiniz; böylece sürekli su değiştirmenize gerek kalmaz.

İnvertör 

Bir invertörü aracınızın aküsüne bağlayarak 300W'a kadar güç elde edebilirsiniz; temel ekipmanlar için yeterli olmalı ama uzun uzatma kablosu gerekir.

Benzinli jeneratör

Benzinli jeneratör ideal seçim olurdu fakat pahalıdır ve çok ses çıkarır; tam istediğiniz şey olmayabilir fakat elektrikler gelene kadar tüm sistemi çalıştırmaya devam etmenizi sağlar.

4. Ekin Kirlenirse Ne Olur?

Ekinin kirlenmesi iç mekan yetiştiricileri için büyük sorun. Dış mekan ekinler doğal olarak bazı savunmalara sahipken, iç mekan ekinler tüm yaşam döngüsünü steril bir ortamda geçirdiği için savunmasız olabilir. Bu sıkı kontrol edilen ortam kenevir yetiştiriciliği için mükemmeldir, ama birçok zararlının ve patojenin de ideal ortamı olur. Kenevir ekininde karşılaşılabilecek tüm sorunlar için tek bir mucizevi çözüm yoktur, fakat en yaygın olanlara ve bunlarla mücadele yollarına hızlıca değinelim.

ZARARLI BÖCEKLER

Kenevirde en sık rastlanan zararlılar kırmızı örümcek, sinek larvaları, yaprak bitleri, beyaz sinekler, tırtıllar ve thripslerdir. Her birinin kendine özgü temizlik protokolü vardır, ama bu sorunları hiç yaşamamak için uygulayabileceğiniz bazı kolay önlemler mevcut. Neem yağı burada en iyi dostunuzdur. Bir yemek kaşığı (5-15ml) neem yağı, bir litre ılık su ve birkaç damla böcek ilacı sabunu karışımını oluşturun. Bu karışımı bitkilerin yaşam döngüsü boyunca, çiçeklenme döneminin son iki haftasına kadar yapraktan püskürtme için kullanabilirsiniz. Sadece bir günlük hazırlayın; çünkü karışım 24 saat sonra kullanılmaz.

Ekin vejetatif büyümedeyse, tüm bitkiye bu spreyi sıkabilirsiniz. Yaprakların hem üstüne hem altına uygulayın; çünkü zararlılar yumurtalarını genelde alt tarafa bırakır. Çiçeklenme evresinde ise tomurcuk bölgelerine püskürtmekten kaçının, çünkü çiçeklerin aromasını değiştirebilir. Faydalı böcekleri de alana salabilirsiniz. Uğur böceği, yeşil dantel kanat, avcı çiçek böceği, Delphastus Catalinae, rove böcekleri ve peygamberdevesi gibi böcekler zararlıları yer ve neem yağı bu dost böceklere zarar vermez. Zararlıları önleme ve neem yağı kullanımı için daha fazla bilgi almak isterseniz kapsamlı rehberimize göz atabilirsiniz.

MANTARSAL SORUNLAR

İç mekan kenevirde görülebilecek birçok mantar sorunu vardır, ancak en yaygın üçü tomurcuk çürüklüğü, kök çürüklüğü ve beyaz külleme'dir. Bu üç sorun erkenden çözülmezse ekinin sonunu hızlıca getirebilir. Yetiştiricilik tarzınıza göre erken fark edilmesi zor olabilir. Hidroponik yapmıyorsanız kök çürüklüğü çok geç olana kadar fark edilmeyebilir. Tomurcuk çürüklüğü birkaç günde tüm ekini mahvedebilir; külleme ise başa bela bir mantardır ve yerleştiği zaman kurtulması çok zordur.

Kötü hava sirkülasyonu, özellikle gölgelik bölgede ve yetersiz aydınlatmada, mantar ve küf problemlerine neden olur. Patojenler kontamine toprak veya suda da yıllarca uyuyup uygun koşullarda aktifleşebilir. Önleyici hareket her zaman mantar mücadelede en iyi seçenektir.

Bitkilerinizi her gün küf ya da mantar saldırısının ilk belirtileri açısından kontrol edin. Sıcaklık ve nem aralığını kontrol altında tutmak bu sorunlardan uzak durmakta çok etkilidir. Yetiştirme alanına iyi hava giriş-çıkışı sağlamak, gölgede birkaç salınımlı fan kullanmak çok önemlidir. Orta nemini, EC’yi, pH aralığını takip etmek ve her bitkinin sıkışık kalmamasına dikkat etmek de önleyici başarı için anahtardır. Mantar ve küf mücadelede bilmeniz gereken her şeyi bu tam rehberde bulabilirsiniz.

5. Sonuç

Artık bitkilerinizi bir felaketten nasıl kurtaracağınızı biliyorsunuz, böylece aynı odada birden çok ekipmanı takarken ekstra dikkatli davranabilirsiniz. Her şeyi hesaplamak biraz karmaşık olsa da kesinlikle değecektir. Temel elektrik bilginiz varsa, diğer üreticilere yardımcı olmak için ipuçlarınızı aşağıdaki yorum kısmında paylaşmayı unutmayın!