İrlanda'da Ot: Kenevirin Yasal Durumu Rehberi

• 1. İrlanda'da kenevir yasaları
• 1. a. Bulundurma
• 1. b. Satış
• 1. c. Yetiştirme
• 2. İrlanda’da cbd yasal mı?
• 3. Kenevir tohumlarını İrlanda’ya göndermek yasal mı?
• 4. İrlanda’da tıbbi kenevir
• 5. İrlanda'da endüstriyel kenevir
• 6. Tarih ve siyaset
• 6. a. Siyaset
• 7. Faydalı İpuçları

1. İrlanda'da kenevir yasaları

Yedi milyondan biraz fazla insanın yaşadığı muhteşem bir ada olan İrlanda Cumhuriyeti, nefes kesici manzaraları ve misafirperverliğiyle ünlüdür. Avrupa'nın en popüler turistik destinasyonlarından biri olan ve meşhur Zümrüt Ada’yı ziyaret etmeyi planlayanlar, İrlanda'daki Kenevir yasalarını öğrenmek isteyecektir. Bugünkü yazımızda İrlanda'da Kenevir konusuna derinlemesine dalıyoruz, İrlanda’daki kenevir yasaları, tıbbi marihuana ve diğer tüm ilgili bilgileri sizlerle paylaşıyoruz. O halde, basit ama hayati bir soruya cevap vererek başlayalım - İrlanda'da ot yasal mı?

Bulundurma

Ne yazık ki, marihuana kullanımı İrlanda'da hâlâ yasa dışı; ancak 2014’ten beri tıbbi kenevire sınırlı erişim mümkün. Şu anda İrlanda'da kenevir bulundurmak, Uyuşturucu Maddelerin Kötüye Kullanılması Yasası (1977-2016) kapsamında yasaklanmıştır. Suçun türü, faillerin ne kadar kenevir bulundurduğuna bağlı olarak farklılık gösterebilir. Örneğin, marihuana kişisel kullanım için mi, yoksa başkalarına sağlama amacıyla mı bulunduruluyor. Küçük miktarlarda kenevirle yakalananlar, ilk veya ikinci seferlikte, €1.000’a kadar para cezası alabilirler. Ancak eğer marihuana “aşırı” sayılacak düzeydeyse, ilk suçta bu ceza €1.270’a, ikinci suçta ise €2.540’a çıkabiliyor.

Kenevir bulundurma suçunu üçüncü kez işleyenler genellikle bir ile üç yıl arası hapis cezası ile karşılaşabilir. Fakat mevcut yasaya göre, kenevir bulundurmanın azami cezası, €2.500'a kadar para cezası ile birlikte beş yıl hapis cezasıdır. Ne yazık ki, tıbbi erişim yasal olsa da, İrlanda’nın eğlence amaçlı kenevir yasaları hâlâ sert ve çağ dışı durumunda, Avrupa’daki daha ilerici ülkelerle kıyaslandığında geridedir. Bu nedenle, İrlanda’da yakın zamanda otun yasallaşması beklenmiyor.

Satış

Kenevirin bulundurulması gibi, İrlanda Cumhuriyeti'nde kenevir satmak, dağıtmak veya tedarik etmek de yasadışıdır ve cezalar, suçlunun durumu ve ele geçirilen kenevir miktarına göre değişir. Genellikle, İrlanda’da ot satarken yakalananlar €2.500'a kadar para cezası bekleyebilir. Buna ek olarak, genellikle bir yıla kadar hapis cezası uygulanır.

Ele geçirilen kenevir miktarına bağlı olarak cezalar ağırlaşabilir ve azami 14 yıla kadar hapis cezası verilebilir. Piyasa değeri €13.000 veya daha fazla olan marihuana söz konusuysa asgari ceza 10 yıldır.

Yetiştirme

Tahmin edilebileceği gibi, kenevir yetiştiriciliği de İrlanda’da yasa dışıdır ve bitki bulunduranlar yukarıda bahsedilen cezalarla karşılaşabilirler. Ayrıca, kenevir yetiştiriciliği amacıyla ekipman kullanmak da (Psychoactive Substances Act uyarınca) yasa dışıdır.

2. İrlanda’da CBD Yasal mı?

Evet, CBD İrlanda’da yasaldır. AB'deki diğer ülkelerde olduğu gibi, CBD yağının THC limiti %0,2'yi geçmemelidir ve CBD yağı başta Dublin olmak üzere ülke çapında çeşitli sağlık dükkanlarında yasal olarak satın alınabilir. Yasallığına rağmen, İrlanda’daki Sağlık Ürünleri Düzenleme Kurumu (HPRA) CBD'yi geçerli bir tıbbi ürün olarak görmemektedir. Bu nedenle, tıp uzmanları hastalara CBD reçete edemez. Ülkeye giriş yapan turistlerin kendi CBD ürünlerini getirmemeleri gerekir, zira bu hâlen yasa dışıdır.

3. Kenevir Tohumlarını İrlanda’ya Göndermek Yasal mı?

Evet, ancak yurtdışından gelen kenevir tohumlarını kargo yoluyla almak yasal olsa da, onları yetiştirmek yasaktır. Yani, İrlanda’dan alınan kenevir tohumları sadece “koleksiyonculuk amacıyla” kullanılabilir. Daha önce belirttiğimiz gibi, marihuana tohumları yasal olsa da, kenevir yetiştirmek hala İrlanda’da yasaktır. Ancak son yıllarda yasa dışı yetiştiricilikle ilgili artış olduğu, çok sayıda marijuana çiftliğine polis baskını yapıldığı bildiriliyor. 2020'de ele geçirilen kenevirin sokak değeri 60 milyon €'dan fazla olduğu belirtildi.

4. İrlanda’da Tıbbi Kenevir

İrlanda, 2014 yılında tıbbi kenevir kullanımını yasallaştırdı; ancak, ülkenin diğer ülkeler gibi yasal bir tıbbi kenevir endüstrisi olduğu söylenemez. Gerçekten de, 2014'te yasa sadece bir ürünün kullanımına izin verecek şekilde değiştirildi - Sativex, şimdiki adıyla Nabiximols - MS hastalarının tedavinse ağız spreyi olarak kullanılan bir marihuana ekstresi.

Bugün, sekiz yıl sonra, İrlanda’da tıbbi marihuana kullanımı sadece dört kenevir bazlı ürünle sınırlıdır. Tıbbi Kenevir Erişim Programı kapsamında, bir tıp danışmanı ancak hastanın geleneksel tedavilere yanıt vermemesi durumunda kenevir bazlı bir tedavi reçete edebilir. Hükümetin yasalarına göre aşağıdaki rahatsızlıklara sahip olanlar potansiyel olarak uygundur:

• Multipl skleroz ile ilişkili spastisite 
• Kemoterapi ile ilişkili dirençli bulantı ve kusma 
• Şiddetli, tedaviye dirençli epilepsi

Tıbbi Kenevir Programı kapsamında, hükümet aşağıdaki tedavilere kullanım izni verir:

• Aurora Yüksek CBD damla yağ
• CannEpil (%0,5 THC, %10 CBD)
• Tilray Oral Solüsyon (%1 THC ve %1 CBD)
• Aurora Sedamen Yumuşak Kapsüller (kapsül başına 5mg THC)
  

Son yıllarda kesinlikle ilerleme kaydedilmiş olsa da, İrlanda tıbbi kenevir programı hem tedavilere erişimin zorluğu hem de sınırlı çeşitlilik nedeniyle sık sık eleştiriliyor. Fakat İrlandalı hastalar için 2021 Nisan’ında yaşanan büyük bir gelişmeyle, Sağlık Bakanlığı’nın reçete masraflarını doğrudan üstlenmesi açıklandı.

Ancak mevcut tedaviler arasında, hiçbirinde kenevir çiçeği veya yüksek THC içeren bir ürün yer almıyor. Bu, muhtemelen hükümetin kronik ağrıyı tıbbi kenevir erişimine uygun rahatsızlıklar listesine eklemeyi reddetmesinin bir yansımasıdır. Finansal analizciler, Parkinson ve Fibromiyalji gibi rahatsızlıklara sahip hastalara kenevir tedavisi sunulmasının İrlanda pazarının değerini 2028’e kadar €1,1 milyar seviyesine yükseltebileceğini tahmin ediyor.

5. İrlanda'da Endüstriyel Kenevir

İrlanda kenevirinin bilinen tarihi büyük ölçüde Britanya yönetimi döneminde (1100’lerin sonları - 1900’lerin başı) geçerlidir. Çiftçilere, 16. yüzyıldaki Munster ve Ulster plantasyonlarında arazilerinin bir kısmını kenevir için ayırmaları teşvik edilmiştir. 20. yüzyıla gelindiğinde, artan kenevir karşıtı damgalama sonucu kamuoyu algısı değişmiş ve hükümet kenevir yetiştiriciliğini yasaklamış, onlarca yıl adada artık kenevir yetiştirilmemiştir. Ancak, yüzyılın sonuna gelindiğinde yasa değişmiş ve İrlanda’da tekrar kenevir yetiştirmek mümkün olmuştur. 

İrlanda’da kenevir yetiştirmenin yasal olması için Sağlık Bakanlığı'ndan her yıl yenilenen bir ruhsat almak gerekir. Ayrıca tüm çiftlik ve plantasyonlar halka açık şekilde görünmeyecek şekilde düzenlenmelidir; üretilen tüm bitkiler ise azami %0,2 THC içeriğine sahip olmalıdır. Yasallığına ve Avrupa’da CBD ve diğer kenevir türevli ürünlerin popülerliğinin artmasına rağmen, İrlanda endüstriyel kenevir sektörü istenilen seviyeye ulaşamamıştır.

İrlanda Kenevir Kooperatifi’nden Robert Johnson'a göre, çiftçiler arasında kenevir yetiştirme fırsatlarının artması yönünde bir istek var. Ancak, tesislerdeki istikrarsızlık ve gelişen bir pazarın yokluğu ülkeyi adeta bir 'catch-22' durumuna sokmuş durumda. Yine de, Avrupa tıbbi kenevir sektörünün önümüzdeki yıllarda hızla büyümesiyle, İrlanda kenevir endüstrisinin yakın zamanda gelişmesi olası görünüyor.

6. Tarih ve Siyaset

Kenevir, İrlanda tarihinde ilk kez kenevir yetiştiriciliğiyle anılır. 17. yüzyılda Kraliçe I. Elizabeth, İrlanda üzerinde hakimiyeti ele geçirdiğinde, çiftçilerin daha fazla kenevir yetiştirmesini teşvik ettiği söylenir. O dönemde İrlanda tekstil endüstrisi, yün ihracatının yanı sıra kenevir lifi de üretiyordu. Ancak, daha fazla kenevir üretimini zorlamak için İngilizler İrlandalıların yün tedariklerine el koydu. Kenevir üretimindeki bu artış, İngiliz gemilerinin yelkenlerini yapmak için kullanılmıştır. Hatta, biraz trajik bir ironiyle, İrlanda isyancılarını asmak için kullanılan halatların bile İrlanda kenevir lifinden yapıldığı söylenir. Ancak, 19. yüzyılda artık kenevir, İrlanda halkını ezmek için değil, ülke ekonomisinin büyümesini sağlamak için savunulmaya başlanmıştır. 1866’da, İrlandalı akademisyen George Sigerson “İrlanda’da Cannabis Yetiştiriciliği; kârı ve olasılığı” başlıklı bir broşür yazarak kenevirin ekonomik büyüme potansiyelini anlatmıştır.

Ayrıca, ünlü bir İrlandalı doktor olan William O’Shaughnessy, kenevirin tıbbi potansiyelini araştırmaya başlamıştır. Londra’da saygın bir cerrah ve daha sonra Calcutta Tıp Fakültesi'nin ilk kimya profesörü olan O’Shaughnessy, Hintlilerin keneviri çeşitli tıbbi rahatsızlıkların tedavisinde nasıl kullandığını gözlemlemiştir. Marihuananın tıbbi değerine dair bilgisini ülkesine taşıyarak, bitkinin toplumda daha yaygın kullanılmasına önayak olmuştur. Ancak 1934’te, Dangerous Drug Act ile ot suç sayılmış, 1937’de ise hem kenevir hem de kenevir reçinesi yasaklanmıştır.

Bugün hâlâ kenevir yasa dışı, fakat kullanımı özellikle genç nüfus arasında oldukça yaygındır. 2016’da yapılan araştırmalar, 15-18 yaş grubundaki gençlerin %39,3’ünün hayatında en az bir kez kenevir kullandığını göstermiştir. Ülke, kullanım oranlarında Avrupa’da ilk 10’dadır. Yine de, İrlanda’da kenevir henüz üzerindeki toplumsal damgadan kurtulamamış olsa da, tıbbi marihuananın büyük ölçüde kabul görmesi perspektiflerin değiştiğini göstermektedir.

Siyaset

Tıbbi marihuananın kullanımı İrlanda’da, yalnızca 10 yıl öncesine kıyasla bile, çok daha az tartışmalı hale gelmiş olsa da, İrlanda siyasetinde kenevir konusu hâlâ bölücü bir mesele. 2018’de The Journal’a göre Yeşiller Partisi, mevcut yasa yüzünden “saygın insanları suçluya çevirdiği” gerekçesiyle kenevirin suç olmaktan çıkarılması gerektiğini vurgulamıştır. Hatta bu yılın Nisan ayında, People Before Profit (PPP) adlı İrlandalı siyasi parti, kenevirin suç olmaktan çıkarılmasını amaçlayan bir yasa tasarısı sunacağını açıkladı ve Dublin Mid-West milletvekili Gino Kenny şunları söyledi:

“...Kenevirin yasa dışı olmasının, alkolden daha fazla bir nedeni yok...Kenevir yasallaştırılmalı, araştırılmalı ve düzgün şekilde denetlenmeli...” dedi ve diğer ülkelerde bitkinin başarıyla yasallaştırıldığını, İrlanda’nın da benzer bir yolu takip etmesi gerektiğini ekledi.

Yine de kenevirin yasallaştırılması İrlanda’da hâlen oldukça tartışmalı bir konu ve siyasal görüşler partiler arasında gidip geliyor. Örneğin, Yeşiller Partisi’nin lideri Eamon Ryan, önceden Amsterdam tarzı “kahve dükkanları” açılarak kenevirin güvenli ve denetimli ortamlarda satılıp tüketilmesini savunuyordu.

Ancak şu an Ulaştırma Bakanı olan Ryan, Yeşiller Partisi'nin, PPP’nin keneviri suç olmaktan çıkaran yasa tasarısına destek vermeyeceğini açıkladı – yüksek potentli çeşitler ve genç kullanıcılar konusundaki endişeleri gerekçe göstererek. Kısacası, siyasi düzeyde ciddi tartışmalar olsa da, İrlanda’da otun yasal hale gelmesi yakın zamanda olası görünmüyor.

7. Faydalı İpuçları

Yazın Zümrüt Ada’ya mı gidiyorsunuz? İrlanda olağanüstü bir ülke. Sıcak ve misafirperver, İrlandalılar eğlenmeyi sever. Ancak kenevir kullanımı geçmişe göre daha yaygın olsa da hâlen biraz yeraltında kalmıştır. Yerli halk için alkol çok daha sosyal açıdan kabul görürken, marihuana kullanıcıları hâlâ uzun yıllardır süregelen stigmanın etkisini yaşar. 

Yine de, çoğu Avrupa ülkesi gibi, İrlanda da kenevir konusundaki tutumunu yavaş yavaş değiştiriyor ve genç yetişkinlerin %20’si son bir yılda en az bir kez kenevir kullandığını belirtiyor. Genel olarak ülke, Almanya ve İngiltere ile birlikte Avrupa’da düzenli kullanıcılarda 7. sırada yer alıyor.

Ancak belirtmek gerekir ki, 2019’da İrlanda’daki uyuşturucuya bağlı tutuklamaların %75’i sadece kenevir bulundurmakla ilgiliydi. Yani, burnu yeşil olanların İrlanda’da, özellikle başkent Dublin’de ya da Cork gibi öğrenci şehirlerinde kenevir bulmakta zorluk çekmeyeceğini düşünüyoruz. Yine de oldukça sert yasalar ile, Hollanda usulü yöntemi atlayıp, birinci sınıf bir viski veya bol köpüklü bir Guinness içmenizi tavsiye ederiz. Dünyanın dört bir yanında kenevir yasaları hakkında daha fazla bilgi almak isterseniz, kapsamlı Fast Buds blog bölümümüze göz atın; burada tüm güncel kenevir haberleri, yetiştirme ipuçları ve çok daha fazlasını bulabilirsiniz.