Πώς να Προλάβετε και να Αντιμετωπίσετε το Κλείδωμα Θρεπτικών Στοιχείων στην Κάνναβη

• 1. Τι είναι το κλείδωμα θρεπτικών στοιχείων;
• 2. Τι προκαλεί το κλείδωμα θρεπτικών;
• 2. a. Ακατάλληλα επίπεδα ph
• 2. b. Συσσώρευση θρεπτικών στο υπόστρωμα
• 3. Πώς να αναγνωρίσετε το κλείδωμα θρεπτικών και τα συμπτώματα;
• 4. Πώς να αποτρέψετε το κλείδωμα θρεπτικών;
• 5. Άλλα Θρεπτικά Προβλήματα που Μπορούν να Επηρεάσουν την Κάνναβη
• 6. Πώς να αντιμετωπίσετε το κλείδωμα θρεπτικών;
• 7. Συμπεράσματα

Το κλείδωμα θρεπτικών στοιχείων (ή αλλιώς nutrient lock) προκαλείται από τα επίπεδα pH όταν δεν τα μετράμε σωστά, από υπερβολικό τάισμα όταν ποτίζετε τους αυτοφυείς ή τις θηλυκοποιημένους σπόρους σας με μεγαλύτερη δόση θρεπτικών στοιχείων, αν δεν δώσετε τη σωστή φροντίδα τα φυτά σας θα αρχίσουν να αναπτύσσονται αργά, να εμφανίζουν ελλείψεις στα φύλλα και τελικά να πεθαίνουν. Αυτό είναι ένα πολύ συνηθισμένο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι αρχάριοι καλλιεργητές, καθώς είναι εύκολο να πιστέψει κανείς ότι αν προσθέσει λίγο παραπάνω θρεπτικά απ’ό,τι προτείνει η συσκευασία, τα φυτά θα μεγαλώσουν πιο γρήγορα και υγιή. Η αλήθεια όμως είναι το αντίθετο. Γενικά, σας προτείνουμε να χρησιμοποιείτε λίγο χαμηλότερες ποσότητες απ’ό,τι προτείνει το μπουκάλι, και να χρησιμοποιείτε ένα TDS ή EC μετρητή για να ελέγχετε τα επίπεδα των θρεπτικών στο νερό πριν ποτίσετε τα κορίτσια σας.

1. Τι είναι το κλείδωμα θρεπτικών στοιχείων;

Το κλείδωμα θρεπτικών στοιχείων συμβαίνει όταν τα απαραίτητα μακροθρεπτικά και μικροθρεπτικά στοιχεία υπάρχουν στο υπόστρωμα αλλά το φυτό δεν μπορεί να τα απορροφήσει, είτε επειδή το υπόστρωμα είναι κορεσμένο ή λόγω υψηλότερων (ή χαμηλότερων) επιπέδων pH. Αυτό μπορεί να συμβεί σε όλους τους τύπους υποστρωμάτων και το φυτό σας θα αρχίσει να παρουσιάζει συμπτώματα έλλειψης.

Αυτό είναι ένα πολύ συχνό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι καλλιεργητές όταν χρησιμοποιούν καινούρια θρεπτικά σκευάσματα και ειδικά τα συνθετικά, καθώς το κλείδωμα θρεπτικών εμποδίζει το φυτό από το να απορροφήσει τα απαραίτητα στοιχεία για την ανάπτυξή του, και μπορεί να το οδηγήσει τελικά στον θάνατο αν δεν μάθετε τι φταίει. Τα συνθετικά θρεπτικά έχουν ταχεία αποδέσμευση, που σημαίνει ότι τα θρεπτικά συστατικά στο διάλυμα είναι σχεδόν αμέσως διαθέσιμα για απορρόφηση από τις ρίζες.

Αυτό έχει μερικά μεγάλα πλεονεκτήματα - όπως το ότι μπορείτε να αντιμετωπίσετε ελλείψεις σχεδόν άμεσα, αλλά μπορεί επίσης να προκαλέσει συσσώρευση θρεπτικών και να καλυφθούν οι ρίζες. 

Έτσι δημιουργείται ένα φραγμός-ασπίδα που μπορεί να μπλοκάρει τα πόρους και να προκαλέσει και διακυμάνσεις του pH στο υπόστρωμα. Όταν συμβεί αυτό, το φυτό δυσκολεύεται να απορροφήσει τα απαραίτητα θρεπτικά, καταλήγοντας σε κλείδωμα. Αυτή είναι μια σπάνια διαδικασία για όσους χρησιμοποιούν οργανικά λιπάσματα, καθώς οι οργανικές ενώσεις διασπώνται πιο αργά και απελευθερώνουν τα θρεπτικά σταδιακά.

2. Τι προκαλεί το κλείδωμα θρεπτικών;

Το κλείδωμα θρεπτικών μπορεί να προκληθεί από δύο αιτίες:

Ακατάλληλα επίπεδα pH

Το επίπεδο pH είναι αυτό που καθορίζει ποια θρεπτικά το φυτό σας μπορεί να απορροφήσει, γι’ αυτό είναι τόσο σημαντικό να ελέγχετε όχι μόνο το pH του θρεπτικού διαλύματος αλλά και του υποστρώματος στο οποίο καλλιεργείτε. Το pH διαφέρει ανάλογα με το υπόστρωμα και ο μόνος τρόπος να το μετρήσετε είναι με pH μέτρο, οπότε είναι απαραίτητο αν θέλετε να αποφύγετε προβλήματα, αν και μπορείτε να καλλιεργήσετε και χωρίς, αλλά θα είναι πιο δύσκολο να καταλάβετε τι φταίει. Ένα από τα πιο σημαντικά εργαλεία για κάθε καλλιεργητή είναι ένα αξιόπιστο pH μέτρο.

Υπάρχουν σε διάφορα σχήματα και ποιότητες, αλλά αν επιλέξετε ένα καλό θα γλιτώσετε πολλούς μπελάδες. Ένας καλός γενικός κανόνας είναι να επενδύετε λίγο παραπάνω σε εργαλεία σχετιζόμενα με την καλλιέργεια κάνναβης. Η αγορά είναι γεμάτη από φθηνές απομιμήσεις, αλλά αν αγοράσετε ποιοτικά εργαλεία δίνετε στον εαυτό σας τις καλύτερες πιθανότητες για τεράστιους, συμπαγείς, νόστιμους και κολλώδεις ανθούς.

Συσσώρευση θρεπτικών στο υπόστρωμα

Επειδή τα θρεπτικά στοιχεία είναι ανόργανα άλατα, η υπερβολική τους συγκέντρωση στο υπόστρωμα μπορεί να αυξήσει το pH και έτσι να εμποδίσει την απορρόφηση. Για να το αποφύγετε, είναι καλύτερο να χρησιμοποιείτε οργανικά λιπάσματα ή να ελέγχετε αυστηρά ποσότητα και συχνότητα ταΐσματος, θυμηθείτε ότι τα φυτά κάνναβης χρειάζονται συγκεκριμένη ποσότητα θρεπτικών και αν δώσετε περισσότερα ή λιγότερα, θα έχετε ελλείψεις. Οι ποιοτικοί EC μετρητές ίσως κοστίζουν λίγο παραπάνω από τις φθηνές απομιμήσεις του internet, αλλά όπως είπαμε παραπάνω, αξίζει να προτιμήσετε ποιοτικό εξοπλισμό για καλλιέργεια κάνναβης. 

3. Πώς να αναγνωρίσετε το κλείδωμα θρεπτικών και τα συμπτώματα;

Η αναγνώριση του κλειδώματος θρεπτικών μπορεί να είναι δύσκολη γιατί τα συμπτώματα θα είναι τα ίδια όπως όταν κάνετε υπερλίπανση ή όταν υπάρχουν ελλείψεις θρεπτικών, όπως:

• Αδύναμα φυτά
• Καθυστέρηση στην ανάπτυξη
• Κίτρινα φύλλα
• Καμμένα/στριφτά φύλλα

 Για να σιγουρευτείτε ότι τα φυτά σας υποφέρουν από κλείδωμα θρεπτικών και όχι κάτι άλλο, πρέπει πρώτα να ελέγξετε το pH του θρεπτικού διαλύματος που δίνετε στα φυτά σας και το υπόστρωμα όπου βρίσκονται.

Χρειάζεται να τα ελέγξετε και τα δύο γιατί καμιά φορά το θρεπτικό διάλυμα έχει το σωστό pH αλλά στο υπόστρωμα υπάρχουν συσσωρευμένα θρεπτικά, οπότε ακόμα κι αν ταΐζετε τα φυτά σας με σωστό pH, δεν θα μπορέσουν να τα απορροφήσουν.

Υπάρχουν δύο τρόποι να το κάνετε και εξαρτάται από τα εργαλεία που έχετε, φυσικά χρειάζεστε ένα pH μέτρο, αλλά μερικά μπορούν να μετρήσουν απευθείας το χώμα, άλλα όχι, οπότε είτε μετράτε το pH του χώματος απευθείας είτε το τρεχούμενο νερό μετά το πότισμα (run-off).

Όταν μετράτε το run-off, το pH του νερού που βγαίνει από τη γλάστρα είναι το pH του εδάφους, οπότε αν είναι πολύ υψηλό σημαίνει ότι υπάρχουν συσσωρευμένα θρεπτικά.

4. Πώς να αποτρέψετε το κλείδωμα θρεπτικών;

Δεν υπάρχει κάτι επιπλέον να κάνετε για να το αποτρέψετε εκτός από το να καλλιεργήσετε με προσοχή. Με αυτές τις τρεις συμβουλές και παρατηρώντας τα σημάδια που σας δίνουν τα φυτά, θα γλιτώσετε τα περισσότερα προβλήματα. 

Ελέγχετε το pH καθημερινά

Ανάλογα με το υπόστρωμα, θα πρέπει να ελέγχετε το pH καθημερινά ή ακόμα και αρκετές φορές τη μέρα. Σε υδροπονία οι ρίζες είναι συνεχώς βυθισμένες στο διάλυμα, οπότε το ελέγχετε αρκετές φορές τη μέρα, ενώ στο χώμα αρκεί μια φορά στο χώμα κι άλλη μια στο διάλυμα.

Αν χρειάζεται να ρυθμίσετε το pH, μπορείτε να αγοράσετε ειδικά προϊόντα pH Up ή Down από το τοπικό growshop ή να το ρυθμίσετε φυσικά με χυμό λεμονιού (για μείωση pH) ή μαγειρική σόδα (για αύξηση pH).

Χρησιμοποιήστε οργανικά θρεπτικά

Άλλος ένας καλός τρόπος πρόληψης είναι να χρησιμοποιείτε οργανικά θρεπτικά· σε αντίθεση με τα συνθετικά, τα οργανικά κάνουν τα ανόργανα διαθέσιμα στο υπόστρωμα για να τα απορροφά το φυτό όταν τα χρειάζεται, αντί να τροφοδοτούν κατευθείαν τις ρίζες.

Αν θέλετε να συνεχίσετε με συνθετικά, βεβαιωθείτε ότι επιλέγετε ποιοτικά θρεπτικά και πάντα ελέγχετε pH και ποσότητες κάθε φορά που ποτίζετε. Έχετε στο μυαλό σας ότι τις περισσότερες φορές οι προτεινόμενες δόσεις από τον κατασκευαστή είναι υπερβολικά υψηλές, οπότε αν δεν έχετε TDS μέτρο θα χρειαστεί να μειώσετε τη δόση χειροκίνητα.

Μπορείτε να ακολουθήσετε τον παραπάνω πίνακα για να αποφύγετε την υπερλίπανση, απλά θυμηθείτε ότι είναι κατά προσέγγιση και θα πρέπει να βλέπετε πώς αναπτύσσεται το φυτό για να ρυθμίζετε τη δοσολογία.

Ξεπλύνετε τα φυτά σας

Αν θέλετε να είστε σίγουροι, μπορείτε πάντα να κάνετε ξέπλυμα ανάμεσα στη βλαστική και ανθοφορίας φάση, αν και δεν είναι υποχρεωτικό, θα μειώσει τις πιθανότητες δημιουργίας υπερβολής θρεπτικών και κλειδώματος όταν αλλάζει η φάση.

5. Άλλα Θρεπτικά Προβλήματα που Μπορούν να Επηρεάσουν την Κάνναβη

Λοιπόν, καλύψαμε τα πάντα σχετικά με το κλείδωμα θρεπτικών, τι γίνεται όμως με άλλα προβλήματα με τα θρεπτικά που μπορούν να εμφανιστούν στην καλλιέργεια;

Υπάρχουν δύο ακόμα κύρια προβλήματα που συναντούν συχνά οι νέοι καλλιεργητές, ειδικά όταν καλλιεργούν με μη οργανικές μεθόδους - υδροπονικά ή σε κοκοφοίνικα (coco-coir). Σίγουρα μπορείτε να τρέξετε και τα δύο συστήματα με οργανικά θρεπτικά αλλά η συντριπτική πλειοψηφία των καλλιεργειών χωρίς έδαφος χρησιμοποιεί γρήγορα δραστικά συνθετικά θρεπτικά. Μην μας παρεξηγείτε, αυτά τα στυλ καλλιέργειας είναι πραγματικά εντυπωσιακά, αλλά έχουν και κάποια προβλήματα που, ως καλλιεργητής, πρέπει να γνωρίζετε πλήρως.

Γιατί είναι τόσο συχνά αυτά τα προβλήματα στους αρχάριους;

Είναι απλό. Τα συνθετικά θρεπτικά είναι υπερβολικά ισχυρά και αν δεν πάρετε τα σωστά μέτρα, εύκολα μπορεί να κάνετε λάθος. Πολλοί αρχάριοι νομίζουν πως δεν χρειάζεται να ελέγχουν pH και EC στο νερό. Αυτό ίσως οφείλεται στη λανθασμένη συνήθεια που έχουν διαβάσει ή ακούσει ότι σε οργανικές καλλιέργειες στο χώμα ίσως δεν χρειάζεται τόσο. Αλλά σε συστήματα χωρίς χώμα, αυτές οι μετρήσεις είναι απολύτως ζωτικής σημασίας και δεν γίνεται να παραλειφθούν.

Και μετά υπάρχει το γνωστό θέμα με τις συνιστώμενες δοσολογίες των εταιρειών. Μην ξεχνάτε ότι οι εταιρείες θρεπτικών είναι επιχειρήσεις. Και πώς βγάζουν χρήματα; Πουλώντας περισσότερα λιπάσματα... Οπότε, δεν πρέπει να σας εκπλήσσει αν οι δόσεις στη συσκευασία είναι μερικές φορές φουσκωμένες. Πριν στραφείτε στα συνθετικά, είναι σημαντικό να διαβάσετε λεπτομερή άρθρα και grow diaries σχετικά με τη συγκεκριμένη σειρά λιπασμάτων που σκέφτεστε. Έτσι θα αποκτήσετε αντικειμενική εικόνα για τη σωστή δοσιολογία.

Πως σχετίζεται αυτό με την υπερλίπανση ή υπολίπανση;

Απλά, αν δεν ξέρετε πόσο να ταΐσετε την καλλιέργειά σας, πώς θα το κάνετε σωστά; Και αν δεν το κάνετε σωστά, θα αντιμετωπίσετε προβλήματα υπερλίπανσης ή υπολίπανσης αργά ή γρήγορα. Γι' αυτό τόσο σημαντικό είναι να κάνετε έρευνα, να προμηθευτείτε αξιόπιστα pH και EC μέτρα και να ξέρετε τις πραγματικές δόσεις των θρεπτικών που χρησιμοποιείτε. Αυτή η γνώση θα κάνει τα φυτά σας να παίρνουν όλα τα θρεπτικά που χρειάζονται με τη σωστή δοσιλογία.

Ποια brands θρεπτικών να διαλέξετε;

Κάντε μια βόλτα στο internet κι αμέσως θα δείτε δεκάδες επιλογές. Οι εταιρείες είναι πάρα πολλές και κάθε χρόνο προστίθενται καινούριες. Αν θέλετε μια αξιόπιστη επιλογή, Advanced Nutrients, CANNA, Fox Farms, GHE, House & Garden ή Cyco είναι κορυφαίες εταιρείες με αποδεδειγμένα αποτελέσματα στη διατροφή της κάνναβης. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν και άλλες εξαιρετικές επιλογές.

Τι γίνεται με τα πρόσθετα;

Αφού διαλέξετε το βασικό πρόγραμμα θρεπτικών, μπορείτε να αποφασίσετε αν θα προσθέσετε και κάποια πρόσθετα. Φυσικά δεν είναι υποχρεωτικά, αλλά αν θέλετε το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα αξίζει να εξετάσετε μερικές επιλογές.

• Ένα πρόσθετο για την υγεία των ριζών, κατά προτίμηση με ωφέλιμα βακτήρια και μύκητες. Προτιμάμε τη σειρά της GHE, αλλά υπάρχουν πολλές επιλογές.
• Ένα γλυκαντικό (sweetener) μπορεί να βοηθήσει με άρωμα και γεύση, ειδικά στη συγκομιδή. Συχνά οι καλλιεργητές χρησιμοποιούν σκέτη μελάσα, αλλά υπάρχουν και προϊόντα ειδικά γι’ αυτό.
• Ένας ενισχυτής ανθοφορίας (flowering booster) είναι επίσης καλή ιδέα.

6. Πώς να αντιμετωπίσετε το κλείδωμα θρεπτικών;

Το πρώτο που πρέπει να κάνετε αφού εντοπίσετε το κλείδωμα είναι να σταματήσετε αμέσως την προσθήκη λιπασμάτων στο νερό και να κάνετε ξέπλυμα στα φυτά σας. Πόσες φορές πρέπει να ξεπλύνετε; Εξαρτάται από το υπόστρωμα. Στα υδροπονικά συστήματα το ξέπλυμα γίνεται εύκολα και γρήγορα, ενώ στο έδαφος μπορεί να χρειαστούν αρκετά ξεπλύματα μέχρι να καθαρίσει τελείως το υπόστρωμα. 

Ο αριθμός των ξεπλυμάτων εξαρτάται επίσης από το επίπεδο των θρεπτικών στο υπόστρωμα — μπορεί να χρειαστούν μερικά γερά ξεπλύματα για να αποβληθούν εντελώς, οπότε χρειάζεται να μετράτε το υπόστρωμα μέχρι το run-off ή το χώμα να έχει το σωστό pH. Είναι ο μόνος σίγουρος τρόπος να αντιμετωπίσετε το πρόβλημα, κι αν δεν έχετε pH μέτρο θα το κάνετε μέχρι το φυτό να επιστρέψει στις φυσιολογικές του λειτουργίες. 

Η καλύτερη τιμή pH στην περίπτωσή σας εξαρτάται από τα χρησιμοποιούμενα θρεπτικά, το περιβάλλον και τις ποικιλίες που καλλιεργείτε, αλλά ο παρακάτω πίνακας αποτελεί καλό γενικό οδηγό.

Όταν κάνετε αυτή τη διαδικασία, καλό είναι (αν είστε εσωτερικού χώρου) να μειώσετε την υγρασία στο grow room, γιατί η υγρασία μπορεί να ανέβει και να στρεσάρει ακόμα περισσότερο τα φυτά. Το νερό για το ξέπλυμα πρέπει να έχει ρυθμιστεί σωστά σε pH και το σωστό pH εξαρτάται από το υπόστρωμα. Να κάνετε αρκετά ξεπλύματα με τα φώτα ανοιχτά, και περιμένετε τον νυχτερινό κύκλο πριν δώσετε άλλο ένα καλό ξέπλυμα. Ελέγχετε το pH του υποστρώματος ή του νερού του run-off μετά από κάθε ξέπλυμα για να έχετε εικόνα του pH. Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιείτε TDS ή EC μετρητή για να βλέπετε τα θρεπτικά στο run-off.

7. Συμπεράσματα

Το κλείδωμα θρεπτικών μπορεί να προκληθεί από υπερλίπανση αλλά ο βασικός λόγος είναι το pH του διαλύματος και του υποστρώματος. Είναι πολύ συνηθισμένο στους νέους καλλιεργητές, γι’ αυτό βεβαιωθείτε ότι ποτίζετε σωστά τα φυτά σας. Αν αντιμετωπίζετε τέτοιο πρόβλημα και χρειάζεστε συμβουλή ή θέλετε να βοηθήσετε με tips, αφήστε σχόλιο παρακάτω!

Η τελευταία ενημέρωση του άρθρου ήταν στις 22 Απριλίου 2022.