Kenevir Bitkilerindeki En Yaygın Zararlılar

• 1. Kenevirde zararlılar
• 2. Yaprak bitleri
• 3. Fungus sivrisinekleri
• 4. Yaprak madencileri
• 5. Unlu bitler
• 6. Kırmızı Örümcek akarları
• 7. Thrips
• 8. Beyaz sinekler
• 9. Karıncalar
• 10. Geniş akarlar
• 11. Kenevirde organik zararlı mücadele yöntemleri
• 11. a. Kenevir yetiştiriciliğinde kullanılabilecek güvenli, organik böcek İlaçları
• 12. Sonuç

Kenevir yetiştirmek her zaman kolay ve sorunsuz değildir. İlk kez feminized tohumlar ekmeden önce, birçok yetiştirici güneş altında bitkileriyle ilgilendiği, çok az çabayla gelişen rüya gibi sahneler hayal eder. Ancak gerçekte, fide aşamasından hasada kadar pek çok farklı engel çıkabilir—bunların başında da zararlılar gelir. Doğada olduğu gibi, kenevir bitkinize saldırabilecek çok sayıda zararlı vardır. Bu zararlılarla başa çıkmak miktarına ve durumun ciddiyetine göre kolay ya da imkansız olabilir. Birçok böcek türü kenevirin yapraklarına, dallarına, tomurcuklarına ve hatta köklerine iştah duyar. Ve neden duymasınlar ki? Sonuçta, bitkinin bu kısımları besin, şeker ve önemli proteinlerle doludur. "Zararlı" dediğimiz canlılar aslında çoğu bahçenin doğal bir parçasıdır. Ancak, bu küçük canlıların kenevir bitkilerinizi talan etmemesi için gerekli önlemleri almalısınız. İşte onlarla başa çıkmanıza yardımcı olabilecek bazı bilgiler.

1. Kenevirde Zararlılar

Kenevirin benzersiz tadından sadece insanlar hoşlanmaz. Ne yazık ki, ona ilgi duyan birçok böcek de kenevir bitkinizi çok kısa sürede harap edebilir. Önleyici tedbir almak, onlarla başa çıkarken en önemli şeydir. Saldırılarını önleyemediysek, hızlıca tespit edip, kontrol altına alıp yok etmemiz gerekir. Sonuçları önlemek için çok hızlı müdahale etmek çok önemlidir çünkü bazen sonuçlar geri döndürülemez olabilir. Hem iç mekânda hem de dış mekânda en sık karşılaşılan zararlılar şunlardır. Hepsi, erken dönemde az ya da sıfır hasarla tespit edilip tedavi edilebilir ancak uzun süre müdahale edilmezse kenevir bitkileriniz için ölümcül olabilir.

2. Yaprak Bitleri

Yaprak bitleri, görebileceğiniz en sinir bozucu zararlılardan biridir ve küçücük beyaz böceklerdir. En büyük sorunları küçüklükleridir, fark edilmeleri kolay değildir. Yaprakların altına saklanırlar, besinleri emerler ve çok hızlı çoğalırlar. Kapalı, kontrollü ortamlarda yaprak bitleri koca bir hasadı çok hızlı yok edebilir. 

Keneviri seven zararlılar arasında yaprak bitleri en korkulanlardandır—hatta deneyimli yetiştiriciler için bile. İlk bakışta zararsız gibi görünseler de, bu minik organizmalar hızla bir bitkinin tamamını istila edebilir. Hem birincil hem de ikincil olarak zarar verirler. Öncelikle, keskin ağız organlarıyla bitki dokusunu delerek, besince zengin özsuyunu emerler. Ziyafetten sonra, özsu akmaya devam eder ve “ballı madde” adı verilen kabarcık şeklinde bir çıkıntı oluşturur. Bu madde ise, kenevir bitkisi sağlığına hiç de faydası olmayan, kurum tozu gibi küfü çekebilir.

Nasıl Başa Çıkılır?

En iyi yol önlem almak. Eğer istilayı yeterince erken fark ederseniz, yaprak bitlerini elle alıp temizleyebilirsiniz. Ancak, sayıları arttıkça daha yoğun önlemler almak gerekir. Düzenli olarak yaprak bitlerini kontrol edin; iki tane bile görürseniz çıkarın ve Neem Yağı gibi doğal böcek ilaçları veya başka organik ve güvenli böcek ilaçları ile spreyleyin. Saksıda yetiştiriyorsanız, yaprak bitleriyle dolu bitkileri ayırmak, diğer bitkilere yayılmasını önlemede akıllıca olacaktır.

3. Fungus Sivrisinekleri

Fungus sivrisinekleri, kanatlı kara karıncalara benzerler. Yetişkinleri kenevir bitkisinin etrafında dolaşmayı sever, larvaları ise bitkinizin köklerine ciddi zarar verebilir. Önce bitkinin tabanında yemeye başlarlar, ardından kök sistemine girerek, gelişimi yavaşlatır ve ortamın drenajını etkilerler.

Ancak unutmayın, yetişkin fungus sivrisinekleri kenevir bitkilerine doğrudan zarar vermez—daha çok bir sıkıntıdan ibarettirler. Oysa fungus sivrisineği larvaları, sayıları yüksek olduğunda ciddi hasara neden olabilir. Bu böcek türü toprakta yaşar ve bitki kökleriyle beslenir. Bitkiler, su, hava ve besin alımını kök sistemi sayesinde yaptığı için, yeterli zarar büyük sorunlara yol açabilir. Durumla iyi başa çıkamazsanız, bitkiniz cüce kalabilir ve yetiştirme döngüsü sonunda verim düşer.

Nasıl Başa Çıkılır?

Bilmeniz gereken en önemli şey, fungus sivrisineklerinin gelişmek için ıslak topraklara ihtiyaç duyduğudur. En yaygın ortaya çıkma sebebi aşırı sulamadır. Kurtulmanın yolları olsa da, toprak yüzeyinin kurumasına izin verirseniz kendiliğinden giderler. Ama şimdiden varsa, sarı yapışkan tuzaklar, neem yağı veya diyatomlu toprak (kieselguhr) kullanabilirsiniz.

4. Yaprak Madencileri

Yaprak madencileri, kenevir yapraklarının içinde yaşayan böcek larvalarıdır (sinek, böcek, güve gibi). Kenevir yapraklarının üstünden tüneller kazarak hücrelere ve besinlere zarar verirler.

Belirtiler genellikle çok kolay fark edilir: Yaprak üstünde beyaz, kahverengi veya sarı izler. Yetişkin yaprak madencisi sineğe veya kanatlı karıncaya benzer, larvalarını yaprağın altına bırakır ve yumurtadan çıkanlar içeride tünel açar.

Nasıl Başa Çıkılır?

Yaprak madencileriyle başa çıkmak oldukça zordur, çünkü yaprakların içinde yaşarlar, böcek ilaçları onları öldürmez. Bunu etkili tedavi etmenin tek yolu, etkilenen yaprakları tamamen çıkarmaktır.  Tüm yaprağı almak istemiyorsanız, iz gördüğünüz yerlerde larvaları parmağınızla ezebilirsiniz.

5. Unlu Bitler

Unlu bitler, kenevir bitkinizin köşe ve boşluklarında yaşayan yumuşak, beyaz böceklerdir. Genellikle sayıları azsa sorun çıkmaz. Ancak popülasyon kontrolden çıkarsa ciddi olabilir. 

Unlu bitlerin nüfus artışı bir sorun olmaya başladığında, yapraklarda beyaz toplar görünmeye başlar.

Nasıl Başa Çıkılır?

Kurtulmak için basit yöntemler mevcut. Eğer sayıları azsa elle alıp temizleyebilirsiniz. Ancak ciddi bir istila varsa, Neem Yağı veya biraz suyla karıştırılmış limon suyu kullanabilirsiniz.

6. Kırmızı Örümcek Akarları

Kırmızı örümcek akarları, kenevir yetiştiricilerinin en çok karşılaştığı sorunlardan biridir, kenevirde kene gibi görünen küçük böceklerdir ve son derece hızlı çoğalır, bir haftadan daha kısa sürede olgunlaşırlar. Hızlıca çoğalmaları ve olgunlaşmaları, bu küçük canlılar tarafından kısa sürede tamamen istila edilmeye yol açar. Bitkilerinizdeki değerli besinleri ve klorofili emerek bitkinizin ölümüne neden olabilir ve hızlı müdahale edilmezse tüm hasadı mahvedebilirler.

Nasıl Başa Çıkılır?

Kırmızı örümcek akarları rüzgarı ve sıcaklığı sevmez. En iyisi, sıcaklığı ayarlayıp, fanı doğrudan bitki üzerine üfletmek ve görebildiğiniz tüm akarları öldürmektir. Çoğunu (veya olabildiğince fazlasını) çıkardıktan sonra akarlar için böcek ilacı (tercihen organik ve insanlar ve bitkilere zararsız) ile tedaviye başlayın.

7. Thrips

Thripsler çok küçük böcekler olsalar da ciddi bir soruna dönüşebilir. Kurt biçimli böceklerdir; bacakları vardır ve yaşlarına bağlı olarak kanatları olabilir.

Besin kaynağının çoğu çiçeklerdir, yani bitki tam olgunlaşmaz ve açık yaralar hastalıklara neden olabilir.

Nasıl Başa Çıkılır?

Çoğu zararlı gibi thripslerle mücadelede en iyi yol önleyici olmaktır, her birkaç günde bir kontrol edin ve belirtisi olmadığından emin olun. Yine de thrips varsa, su ve neem yağı karışımı ile bitkinizi spreyleyebilirsiniz.

8. Beyaz Sinekler

Beyaz sinekler çok küçük ve uçabilen böceklerdir, bu yüzden yakındaki bitkileri kolayca enfekte edebilirler.

Kenevir yapraklarının altında yaşar ve bitki dokusuyla beslenirler. Bu yüzden bitkinizde hastalık oluşmasına neden olabilirler ve açık yaraları mantar enfeksiyonuna yol açabilir.

Nasıl Başa Çıkılır?

Diğer zararlılarda olduğu gibi, beyaz sineklerden korunmanın en iyi yolu temiz bir yetiştirme ortamı sağlamaktır ve böcekler için her zaman tetikte olmaktır. Eğer bitkileriniz şimdiden beyaz sineklerden zarar görmüşse, su ve sarımsak karışımı ile sprey hazırlayabilirsiniz. Bu karışım, beyaz sineklerin bitkiden uzak durmasını sağlar. Yine de işe yaramazsa, Neem Yağı ya da doğal/organik böcek ilaçlarına başvurmalısınız.

9. Karıncalar

Karıncalar doğrudan kenevirinize zarar vermez ancak diğer zararlılarla beslenerek bir sorun olduğunu gösterir. Bitkinizde karınca görürseniz, kenevirinize zarar veren diğer zararlıları araştırın.

Ayrıca karıncalar ortamda tünel açmak isteyebilir, bu da kök sistemine zarar vererek kökler arasında su dolaşımını zorlaştırabilir.

Nasıl Başa Çıkılır?

Karıncalarla mücadele şaşırtıcı derecede kolay olabilir. Bitkinize zarar veren diğer zararlıları yok ederek karıncalar kendiliğinden gider. Yine de gitmezlerse, Neem Yağı veya diğer doğal böcek ilaçları ile spreyleyebilirsiniz.

10. Geniş Akarlar

Geniş akarlar o kadar küçüktür ki çıplak gözle neredeyse görülmez, mikroskopla görmek bile zor olabilir. Geniş akarlar bitkilerinize saldırdığında, yeni büyüyen uçlar bükülmüş ve "ıslak" görünebilir. Eğer çiçeklenme sırasında saldırıya uğrarsa, tomurcuklar kahverengiye dönebilir ve ölebilir. Geniş akarların kendileri çok küçük olduğu için ana belirti verdikleri hasardır. Belirtileri aşırı sulama, besin eksikliği veya ısı zararı ile karıştırılabilir.

Nasıl Başa Çıkılır?

Geniş akarlarla en etkili yol, tüm bitkiyi atıp yenilemektir. Yine de denemek isterseniz, Her birkaç günde bir 5 haftadan fazla süreyle Neem Yağı uygulayabilirsiniz. Yoğun böcek ilacı uygulansa bile, bu zararlıları öldürmek gerçekten zordur. En iyi yol etkilenen bitkileri imha etmektir.

11. Kenevirde Organik Zararlı Mücadele Yöntemleri

Zararlıların istila etmesini önlemek için baştan alabileceğiniz birçok önlem ve istila başladığında uygulayabileceğiniz tedavi yöntemleri mevcut. Organik seçenekler tercih edilir çünkü bitkilere daha az zarar verir ve organik olmayan ürünlere göre hasatın kalitesini ve verimini olumsuz etkileme riski daha düşüktür. Toprak (veya şu anda kenevir yetiştiriciliğinde kullanılan diğer yetiştirme ortamları) kalitesi, hastalıklara ve zararlılara karşı bitkinin duyarlılığını ve direncini doğrudan etkiler. Yani mümkün olan en sağlıklı ortamı sağlayarak olası sorunları büyük oranda önlemiş ve bitkinizin doğal bağışıklığını güçlendirmiş olursunuz.

Bir de ek besinler, katkılar ve faydalı böcekler var. Bunların hepsi, herhangi bir zararlı sorununu engellemekte ve tedavi etmekte size yardımcı olabilir! Unutmayın, bir istila ile karşılaştığınızda, böcek ilacı kullanmadan önce mümkün olduğunca fazla böceği temizlemelisiniz. Sadece mahsulü dışarı taşımak ve hortumla güzelce yıkamak bile böcek sayısını ciddi şekilde azaltacaktır. Ayrıca ağır şekilde istila edilen yaprak ve tomurcukları kopartmalısınız.

Faydalı Böcekler

Şimdiye kadar değerli kadınlarınıza zarar vermemesi gereken böcekleri sıraladık, ama aslında bazı böcekler ciddi derecede olumlu faydalar sağlayabilir. Faydalı olanlar hem toprağın kalitesini artırır hem de güvenli, doğal ve tamamen kimyasalsız olarak zararlı böcekleri bertaraf etmek için küçük haşereleri yerler! Bahçenize katmak için doğru böcekleri seçerken seçenek oldukça fazladır. Elbette dış mekanda yetiştiriyorsanız, faydalı böcek salımı büyük ihtimalle zaman ve para kaybı olur; çünkü bir iki gün içinde kaybolurlar. Kapalı ortama böcek saldığınızda, önce birkaç saat buzdolabında tutmak, ışıklar kapalıyken salmak, bitkileri önceden ıslatmak ve onları bir besin kaynağına (örn. yemelerini istediğiniz zararlılar) yakın bırakmak en iyisidir.

Uğur Böcekleri

Hippodamia convergens, yani bilinen adıyla uğur böceği, böcek dünyasının en sevilenlerinden biridir. Gerçekte ise, yetiştiricilerin baş etmekte en çok zorlandığı zararlıları yemekten büyük keyif alan yırtıcılar! Örümcek akarları, unlu bitler, beyaz sinekler, yaprak bitleri, thrips ve karıncaları (ve daha fazlasını) yerler. Yumuşak vücutlu haşerelerle baş etmek istiyorsanız, yerel bahçe satıcısından uğur böcekleri alıp bahçenize salmayı düşünebilirsiniz.

Yeşil Dantel Böcekleri

Yeşil dantel böcekleri, uğur böcekleriyle benzer avantajlara sahiptir fakat genellikle larva halinde satılır ve doğrudan adresinize kargoyla kolayca gelir. Karıncalar bu larvaları yemeyi çok sevdiğinden, karınca olan bahçelere veya yere yakın noktalara eklemeyin.

Avcı Peygamber Devesi

Orius insidiosus, yani yaygın peygamber devesi. Yine bir önceki iki böcek ile benzer avantajlar sunar, fakat belirgin bir üstünlüğü vardır. Dışardaki zararlılar tamamen yendikten sonra, saklananları bulmak için tomurcuklara girip gezer. Evet, bu çiçeklerde hafif hasara yol açabilir ama hangisini istersiniz? İstila edilmiş tomurcuklar mı, hafif ezilmişler mi? Bizim tercihimiz belli!

Nematodlar

Nematodlar, görmek için mikroskop ya da en azından büyüteç gerektiren parazitik solucanlardır (neyse ki çoğumuzun bir tane vardır!). Çok sayıda tür vardır ve bazıları kenevir için zararlı olabileceğinden, doğru türü seçmek önemlidir. Otu yetiştiricileri için en faydalı türlerden biri Steinernema feltiae'dir. İstenmeyen misafirleri enfekte ederek öldürürler, yumurtalarını zararlının içine bırakır ve çıkan larvalar konağı içeriden yer. Listemizdeki en etkili faydalı canlılardandır. Nematodlar genellikle yumurta halinde satılır ve yetiştirme ortamınıza doğrudan eklenebilir. Kullanana kadar dondurucuda saklayabilirsiniz. Diğer faydalı böcekler olarak toprak solucanı, hypoaspis miles, kısa kanatlı böcek, avcı çiçek böceği ve delphastus catalinae de incelenebilir.

Kenevir Yetiştiriciliğinde Kullanılabilecek Güvenli, Organik Böcek İlaçları

Neem Yağı

Neem yağı, tüm bitki türlerinde en çok kullanılan organik böcek ilaçlarından biridir, kenevir için de uygundur. Sadece böcek istilalarını önlemez ve tedavi etmez, aynı zamanda küf ve mantar sorunlarıyla da mücadele eder. Neem ağacının (Hindistan alt kıtasında ve Sri Lanka adasında yetişir) meyvesinden elde edilir. Neem yağının en iyi yanlarından biri, bahçemizde kalmasını istediğimiz faydalı böceklerin çoğunu etkilememesidir ve çok düşük toksisite seviyesine sahip, insanlar ve diğer canlılar için tamamen güvenlidir (yeter ki içilmesin). Neem yağı en iyi yapraktan sprey olarak kullanılır fakat doğrudan saf uygulanmamalı, çok kuvvetli olur. Şu şekilde karıştırın:

• 500 ml su (musluk suyu olur)
• 1 tatlı kaşığı neem yağı (5 ml)
• 3-4 damla böcek ilacı sabunu
• Elde taşınabilir bir sprey şişesi (herhangi bir bahçe marketinde bulunabilir)

Bunu büyümenin ikinci haftasından, hasattan bir süre öncesine kadar kullanabilirsiniz. Tüm bitkiyi spreyleyin ( vejetatif büyüme aşamasında), özellikle yaprakların altına dikkat edin çünkü böcekler ve yumurtalarının çoğu orada olur. Çiçeklenme döneminde ise, tomurcuk bölgelerine sprey sıkmamaya çalışın çünkü final ürünün kalitesini etkileyebilir. Neem yağı kullanılmış tomurcukların içimi tehlikeli değildir ama tadı azalır.

Böcek İlacı Sabun

Böcek ilacı sabunları tamamen organik, bitkisel yağlardan ve yağ asitlerinin potasyum tuzlarından elde edilir. Kontak böcek ilacıdır, yani önleyici amaçlı pek işe yaramaz ve kuruyunca etkisi çabuk azalır. Çalışma şekli:

• Mahsulden temizlemeye çalıştığımız böceklerin çoğunun dışındaki koruyucu, mumsu katmanı eriterek. Bu, böceklerde daha fazla su kaybına yol açar.
• Hücre zarını zedeler ve geçerek hücre ölümüne sebep olur.
• Böceklerin çoğu vücutlarında gözeneklerle solur. Böcek ilacı sabunu bu gözenekleri tıkar.
• Bunun sonucunda, temas ettiği böcekler dakikalar içinde ölür. Genellikle sprey şişelerinde satılır ve doğrudan tüm bitkiye uygulanabilir.

Unutmayın, bu ürün tüm böcekleri öldürür—bahçemizde kalmasını istediğimiz faydalı olanları da dahil.

SPINOSAD

Spinosad, organik olmayan güçlü böcek ilaçlarına göre o kadar etkili olmayabilir ancak bu, kenevir yetiştiriciliğinde kullanmanın avantajlarını da beraberinde getirir. Fermente toprak bakterisi Actinomycete Saccharopolyspora Spinosa’dan elde edilen bu ürünler yine temasla etkili olur ve uygulamadan yaklaşık 3 saat sonra istilayı ortadan kaldırır. Spinosad ürünlerinin etkin yarı ömrü 24 saattir, bu yüzden bir kerelik kullanmak için yeteri kadar karıştırın, fazlası boşa gider. Çoğu şişede bir karışım oranı belirtilir, genel kural 1 galon (4,5 litre) suya 4 yemek kaşığı (60 ml) karıştırmaktır.

Bazı yetiştiriciler (özellikle dış mekanda), spinosad ürünlerini arı popülasyonlarına zarar verebildiği için kullanmaz. Dış mekanda spinosad kullanmayı seçerseniz, en iyisi gece yapmak; çünkü arılar güneş batınca çok daha az aktiftir. Bunlar, yetiştiricilerin kullandığı üç ana seçenektir, fakat başka yollar da vardır. 

• Bahçe Yağları, bitkilerin kendi doğal savunma yağlarının konsantre halidir
• Tırtıl “BT” Spreyi, tırtıl larvalarını hedef alan bakteri içerir ve yetişkin tırtılların bitkiyi yemesini engeller
• Diyatomlu toprak (kieselguhr), mikroskobik seviyede keskin olan fosilleşmiş kabuk kalıntılarından oluşur. Insanlara ve hayvanlara tamamen zararsızdır, etkili bir önleyici araçtır. Bitkinin tabanına ve ortam giriş noktalarına serpin. Temas eden böceklerin dış kabuğunu yırtar ve zamanla dehidratasyon ve ölüme yol açar.
• Alkol ve su karışımı güçlü bir böcek ilacı görevi görür. 9 birim suya, 1 birim izopropil alkol karıştırın ve bitkilerinize bolca sıkın. Karışım dakikalar içinde buharlaşır ve hasattan bir gün öncesine kadar kullanılabilir.

12. Sonuç

Zararlılar ve böcekler söz konusu olduğunda boyutun zarar ile hiçbir ilgisi yoktur. Onlarla başa çıkarken en iyi yol önleyici olmak, bitkilerinizi günlük kontrol etmek ve mümkün olan en kısa sürede zararlılarla mücadele etmektir. Sadece 5 gün kadar bir süre bitkilerinizde kalmaları bile aradaki farkı yaratır: bitkilerinizi kurtarmak ya da ölüm. Her zaman doğal ve/veya organik böcek ilaçları kullanmanızı öneririz ki bitkiniz olumsuz etkilenmesin.