• 1. Ph nasıl Ölçülür?
• 2. Ppm vs tds vs ph metre
• 3. Neden ph kalemi kullanmalıyım?
• 4. Ne zaman ph ölçülmeli?
• 5. Ph metresi nasıl kullanılır? adım adım
• 5. a. Adım 1: kalibrasyon
• 5. b. Adım 2: ph Ölçümü
• 5. c. Adım 3: temizleme ve saklama
• 6. Ph kaleminizi temizlemek ve kalibre etmek
• 6. a. Ph kalemi bakımı
• 6. b. Ph kalamini ne zaman kalibre etmeli?
• 7. Sonuç

Kenevir tohumları yetiştirmeye başlayan herkesin, rahat hissetmeden ve kaliteli çiçekler yetiştirmeye başlamadan önce bir öğrenme sürecinden geçmesi gerekir. Toprakta, coco’da veya hidroda yetiştiriyor olsanız da, pH ölçmek ve ayarlamak, yetiştiricilikte seviye atlamak isteyen herkes için kesinlikle gereklidir. Eğer kenevir yetiştiriciliğinde yeniyseniz ve üst düzey çiçekler elde etmek istiyorsanız, pH ölçmek bir gerekliliktir. Esrar yetiştirmeye ilk başladığınızda, bitkilerinizin hayatta kalması ve iyi gelişmesi için bazı değişkenlerle ilgilenmeniz gerektiğini bilirsiniz. Bunlar tabii ki ışıklandırma, sulama ve beslenmeyi içerir. Ancak, işinizi daha iyi yaptıkça, bitkilerinizin maksimum verimlilik ve güç için optimal bir ortamda büyüdüğünden emin olmak için başka pek çok yol olduğunu fark edeceksiniz.

Bunlar arasında, pH’ın toprakta (ve hidroda suyun içinde) önemli bir rol oynadığını keşfedeceksiniz. Yetiştirme ortamınızdaki pH seviyesi birçok sebepten ötürü önemlidir. Öncelikle, farklı bitkiler farklı pH aralıklarında daha iyi gelişir, bu nedenle kenevirde doğru pH’ı tutturmak daha iyi sonuçlar doğuracaktır. Ayrıca, pH’nin besin emiliminde önemli bir rolü vardır. Çok yüksek veya düşük olduğunda, besinlerin bitkiye ulaşmasını engelleyebilir ve bu da verimde büyük bir düşüşe neden olur.

1. pH Nasıl Ölçülür? 

pH’ı ölçmenin bir yolunu aradığınızda iki tip ekipman bulabilirsiniz; pH şeritleri ve pH kalemleri (pH metre veya pH test cihazı). pH şeritleri, çözeltinizin asitliğine ya da alkaliliğine göre renk değiştiren kağıtlardır; bu şeritler pH ölçmek için ucuz ve etkili bir yöntemdir, fakat kenevir yetiştirirken daha hassas olmanız gerekir.

pH kalemleri, pH şeritleriyle aynı işi yapar ama çok daha hassastır. pH şeritleri geniş bir pH aralığı (örneğin 6.0-7.0) sunarken, iyi bir pH kalemi (+/- 0.1 hassasiyetle) net bir ölçüm sağlar; yani pH kaleminiz 5.85 ölçtüğünde aslında 5.75 veya 5.95 olabilir, fakat neyse ki 0.1’lik fark kenevir yetiştirirken bir sorun teşkil etmeyecektir.

2. PPM vs TDS vs pH metre 

Su kaynağınızın kalitesini ölçmeye yeni başlıyorsanız tüm bu kısaltmalar sizi karıştırabilir. Kenevir yetiştirirken hepsi kullanılsa da, bunlar farklı şeylerdir.

• pH kalemi

Bir pH kalemi, bir sıvı çözeltinin asitliğini veya bazikliğini ölçmek için kullanılır.

• TDS metre

TDS metre, PPM metreyle aynıdır; bu araç, çözeltideki çözünmüş katıların milyonda bir birim miktarını ölçer.

• PPM metre 

PPM metre, TDS metreye verilen bir diğer isimdir ve çözeltinizdeki maddeleri PPM olarak ölçer.

• EC metre

EC metre, TDS ve PPM’yi başka şekilde ölçmeye yarar; metrik ve emperyal sistem gibi, aynı bilgiyi farklı yolla sunar. Yani sadeleştirirsek, pH bir çözeltinin ne kadar asidik veya bazik olduğunu, TDS ve PPM ise içerisinde ne kadar madde olduğunu ölçer; EC ise TDS ve PPM’yi ölçmenin diğer bir yolu olup, kenevir yetiştiriciliğinde çok yaygın kullanılmaz.

3. Neden pH kalemi kullanmalıyım? 

Bildiğiniz gibi, bitkilerin azot, fosfor ve potasyuma ihtiyacı vardır, bunlar makro besinler olup; mikro besinler (kalsiyum, magnezyum, demir ve bakır gibi) de sağlıklı büyümede gereklidir. Bitkiniz bunları ememezse, eksiklik belirtileri göstermeye başlar. pH ölçmenin önemi ise, besinler hazır olsa bile, kenevir bitkilerinin mineralleri ve diğer elementleri yeterince emebilmesi için belirli pH seviyelerine ihtiyaç duymasıdır.

4. Ne zaman pH ölçülmeli? 

pH kalemi kullanmak, hasadınızı bir üst seviyeye çıkarmanın güzel bir yoludur ancak her zaman gerekmeyebilir; kullandığınız ortama ve besin tipine göre bazen ihtiyaç duymazsınız.

Toprakta Yetiştirme

Organik toprakta yetiştiriyorsanız büyük ihtimalle pH kalemine ihtiyacınız olmaz; çünkü (doğru yapıldığında) mikroorganizmalar işinizi görür. Ancak sentetik besin kullanıyorsanız ya da tüm döngü boyunca organik besliyorsanız pH’ı bir kaç defa kontrol etmeniz gerekebilir, bu sayede topraktaki pH’ın mikroorganizmaların hayat bulmasına uygun olduğundan emin olursunuz.

Toprağınızın pH’ını ölçmek için farklı bir tip pH kalemine ihtiyacınız olacak; bu toprak test cihazı normal pH kalemleri gibi çalışır fakat sıvı çözeltide değil, toprağa saplanarak ölçüm yapılır.

Hidroponik

Hidroda yetiştirirken kökler doğrudan besin çözeltisine maruz kaldığı için pH ölçümü bu ortamda zorunludur.

Suyun pH’ı diğer ortamlara göre çok daha hızlı değişebileceği için bir pH metre size değişiklikleri önceden fark etme ve sorunları yaşanmadan önce önleme imkânı sunar.

Kokofiber/perlit karışımları

Coco’da yetiştirirken ortamın pH’ını ölçmek için pH metre kullanmak gerekli değildir, çünkü bu ortam sterildir. Yine de, çözeltiye giren sıvının pH’ını ölçmeniz gerekir.

Bu tip ortamda pH ölçümü sadece kullandığınız spesifik besinlere göre ideal noktayı bulmak isteyen veya pH ile ilgili sorun çözen yetiştiriciler için gereklidir.

5. pH Metresi Nasıl Kullanılır? Adım Adım

pH kalemi kullanımı temelde üç adımdan oluşur; kalibrasyon, ölçüm ve saklama. Kafa karıştırıcı gibi görünebilir, fakat aslında oldukça basittir, sadece işlemi doğru uyguladığınızdan emin olun.

Adım 1: Kalibrasyon 

pH metrenizi kalibre etmek, bir pH metre sahibi olmanın en önemli kısmıdır; doğru ölçüm yaptığından emin olmak için, çoğu yetiştirme mağazasında kolayca bulacağınız bir pH çözeltisine ihtiyacınız olacak.

pH çözeltileri genellikle pH 4.01 ve 7.01 olarak bulunur; eğer metre çözeltide farklı bir değer gösteriyorsa kalibre etmeniz gerekir ve pH kaleminize bağlı olarak iki yol vardır.

Manuel kalibrasyon 

• Kılavuzu kontrol edin

Öncelikle kılavuzu okuyun ve pH kaleminizi manuel mi otomatik mi kalibre etmeniz gerektiğini ve nasıl yapılacağını kontrol edin.

• pH çözeltisini dökün

Bir miktar 4.01 çözeltisini temiz bir kaba dökün, böylece kontaminasyon olmaz.

• Çözeltide test edin

pH metrenizi açıp ucunu çözeltiye koyun, eğer değer 4.01 dışında bir şeyse, manuel olarak düğmeyi çevirin veya butonlara basarak 4.01 değerine ayarlayın.

• Temizleyin ve tekrarlayın

Ucu dikkatlice kağıt havluyla temizleyin ve adım 2’yi 7.01 çözeltisiyle tekrarlayın.

• Her 7 günde kalibre edin

Bu işlemi haftada bir tekrarlayarak pH metrenizin doğru çalıştığından emin olun.

Otomatik kalibrasyon 

• Kılavuzu kontrol edin

Her markanın metre ayarları farklıdır, bu yüzden hangi tuşun hangi sırayla basılacağını kılavuzdan kontrol edin.

• pH çözeltisini ölçün

Manuel kalibrasyondaki gibi pH kaleminizi hem 4.01 hem 7.01 çözeltilerine daldıracaksınız; kontaminasyonu önlemek ve çözeltileri tekrar kullanabilmek için ayrı kaplar kullanın.

• Her 7 günde kalibre edin

Bu işlemi haftada bir tekrar edin, böylece pH metreniz düzgün çalışmaya devam eder.

Adım 2: pH Ölçümü 

İşte pH metrenizi gerçekten kullanmaya başladığınız yer. Tüm kalemler su geçirmez değildir, bu yüzden sadece ucunu ıslattığınızdan emin olun.

• Açın

Önce kapağını çıkarıp pH metrenizi açın.

• Çözeltiye daldırın

Metre ucunu ölçmek istediğiniz sıvı çözeltiye yerleştirin ve kesin bir okuma verene kadar bekleyin. Bazı test cihazları asla sabit bir sayıda durmaz, ancak rakam 0.02'den fazla dalgalanmıyorsa ölçüm tamamdır. Ölçüm işlemini hızlandırmak için kalemi hafifçe hareket ettirebilirsiniz. Yine de, tüm kalemler su geçirmez olmadığı için pH metrenizi ıslatmamaya dikkat edin.

Adım 3: Temizleme ve saklama 

Ölçüm işiniz bittikten sonra artık pH kaleminizi temizleyip saklama zamanı. Elektrodun (pH’ı ölçen kısım) asla kuru olmaması gerektiğini unutmayın!

• Temizleyin

Elektrodu durulamak için az miktarda temizlik solüsyonu kullanın, eğer yoksa saf su da kullanabilirsiniz.

• Elektrodu nemli tutun

Daha önce belirtildiği gibi, elektrot asla kuru kalmamalıdır çünkü kuruma onu bozar. pH kaleminizi az miktarda saklama çözeltisi bulunan bir bardakta veya kapağın içine biraz saklama çözeltisi koyarak saklayabilirsiniz. Sadece çözeltinin elektrodu tamamen örtmesine dikkat edin.

Temizleme ve saklama için saf su kullanabilirsiniz; fakat uygun solüsyonlar kalemin ömrünü uzatır ve daha iyi iş çıkarır.

• Kapatın

pH kaleminizi kapatmayı unutmayın, bu cihaz saat piliyle çalışır ve çok pahalı olmasalar da uzun ömürlü olması için açık bırakmamaya dikkat edin.

6. pH kaleminizi Temizlemek ve Kalibre Etmek

Blog boyunca bahsedildiği gibi, pH kaleminin sağlıklı çalışması için kalibre edilmeli ve uygun koşullarda saklanmalıdır. İşte pH kaleminizi en iyi şekilde korumak için bilmeniz gerekenler.

pH Kalemi Bakımı

pH kaleminize iyi bakarak ömrünü uzatır ve besin çözeltisinin pH’ını en hassas şekilde ölçmesini sağlarsınız. pH kaleminin ucundaki problar en önemli ve hassas kısımdır, işte pH kaleminizi korumanız için birkaç ipucu:

Problara dokunmayın

Problara çıplak elle dokunmayın. Bu, probu bozabilir, pH ölçümünü yanlış yapar. Gerekirse peçete ile tutun.

Kullandıktan sonra durulayın

Her kullanım sonrası probu demineralize su ile yıkayın. Bu, besin çözeltisinden kalan kalıntıyı temizleyerek pH kaleminizin zarar görmesini ciddi şekilde azaltır.

Doğru saklayın

 Her zaman pH kalemini kapağında doğru saklama çözeltisiyle birlikte saklayın, böylece probun üstünde kuruyan kalıntılar oluşmaz. Bunun için kesinlikle demineralize veya musluk suyu kullanmayın.

Probunu temiz tutun

 Probu her zaman temiz tutmalısınız. Bunun için üretici talimatlarına uyun ve birlikte verilen temizlik kitini kullanın. 

pH kaleminizi kalibre edin

Yukarıdakilere ek olarak, pH kaleminizin düzgün kalibre edildiğinden de emin olmanız gerekir. Her zaman kalibrasyon çözeltisinin pH’ını ölçün ve eğer pH farklı çıkarsa bu, kalibrasyon zamanının geldiği anlamına gelir. 

pH Kalamini Ne Zaman Kalibre Etmeli?

pH kaleminizi nasıl kalibre edeceğinizi öğrenmeden önce ne zaman kalibre etmeniz gerektiğini bilmek önemlidir. İşte pH kaleminizi kalibre etmeniz gereken birkaç durum:

• Son kalibrasyondan 30 gün sonra veya ekranda ‘calibrate’ simgesi çıktığında.
• pH ölçümü beklenen değerden farklı olduğunda.
• Bakım sonrası (temizlik gibi)
• Pilleri değiştirdikten sonra.

7. Sonuç

Zor veya pahalı gibi görünse de, pH kalemi hasatlarınızı üst seviyeye taşıyacak en önemli ekipmanlardan biridir. Yine de pH kalemi olmadan da iyi çiçek yetiştirebilirsiniz ancak pH ölçümü yapmak, sıradan ve harika kenevir yetiştirmek arasındaki farkı yaratabilir. Tecrübeli bir yetiştiriciyseniz ve pH kalemiyle daha iyi sonuçlar alıyorsanız, diğer yetiştiricilere yardımcı olabilirsiniz: aşağıya yorum bırakmayı unutmayın!

Dış Kaynaklar:

1. pH, Sıcaklık ve Işık. - Pomeroy, Kimball & Reed, Michael. (2020).
2. pH ve İyonlar.  - Welzel, Julia. (2020).
3. Topraklarda pH ve elektrolitlerin yük dağılımı, pH, CEC ve SAR ilişkisi. - Murtaza, Dr. Ghulam. (2020).