วิธีป้องกันและรักษาอาการล็อกธาตุอาหารในกัญชา

• 1. อาการล็อกธาตุอาหารคืออะไร?
• 2. อะไรเป็นสาเหตุของอาการล็อกธาตุอาหาร?
• 2. a. ระดับ ph ไม่เหมาะสม
• 2. b. การสะสมธาตุอาหารในวัสดุปลูก
• 3. วิธีสังเกตอาการล็อกธาตุอาหารและอาการที่เกิดขึ้น
• 4. วิธีป้องกันอาการล็อกธาตุอาหาร
• 5. ปัญหาธาตุอาหารอื่น ๆ ที่อาจเกิดกับต้นกัญชา
• 6. วิธีรักษาอาการล็อกธาตุอาหาร
• 7. สรุป

อาการล็อกธาตุอาหาร (หรือ nutrient lock) เกิดจากระดับ pH ที่ไม่เหมาะสมหากไม่ได้วัดอย่างแม่นยำ หรือเกิดจากการให้ปุ๋ยเกินขนาดขณะรดน้ำให้กับเมล็ดออโต้หรือ เมล็ดเฟมินไลซ์ หากคุณดูแลไม่ถูกต้อง ต้นกัญชาจะโตช้าลง ใบแสดงความขาดธาตุ และสุดท้ายอาจตายได้ นี่คือปัญหาที่พบได้บ่อยในมือใหม่ เนื่องจากหลายคนเข้าใจผิดว่าการเติมธาตุอาหารเพิ่มขึ้นจากที่ระบุในฉลากจะทำให้กัญชาโตเร็ว แข็งแรง และสมบูรณ์ยิ่งขึ้น แต่ในความจริงควรลดปริมาณลงเล็กน้อย และใช้เครื่องวัด TDS หรือ EC เพื่อตรวจสอบระดับธาตุอาหารในน้ำก่อนให้ต้นกัญชาของคุณดื่ม

1. อาการล็อกธาตุอาหารคืออะไร?

อาการล็อกธาตุอาหารคือสภาวะที่ ธาตุอาหารหลัก และ ธาตุอาหารรอง ตัวที่จำเป็นมีอยู่ในวัสดุปลูก แต่ต้นกัญชาไม่สามารถดูดซึมได้ เพราะวัสดุปลูกอิ่มตัวหรือมี pH สูงหรือต่ำเกินไป อาการนี้สามารถเกิดขึ้นได้ในทุกวัสดุปลูก และต้นจะเริ่มแสดงสัญญาณขาดธาตุอาหาร

นี่คือปัญหาที่พบได้บ่อยเมื่อใช้ปุ๋ยยี่ห้อใหม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากใช้ปุ๋ยสังเคราะห์ ซึ่งจะ ขัดขวาง การ ดูดซึม ธาตุอาหารที่จำเป็น และอาจทำให้ต้นกัญชาตายหากคุณไม่รู้ต้นเหตุ ปุ๋ยสังเคราะห์เป็นชนิดปลดปล่อยเร็ว หมายถึงธาตุในน้ำจะพร้อมให้รากดูดซึบทันที

ข้อดีคือสามารถแก้ปัญหาการขาดธาตุได้แทบทันที แต่ก็ทำให้ธาตุอาหารสะสมเกินจนเคลือบรากได้เช่นกัน 

เหตุนี้จึงเกิดสิ่งคล้ายกำแพงขวางรูรากและทำให้ระดับ pH ในวัสดุปลูกเปลี่ยนแปลง เมื่อเกิดขึ้น ต้นกัญชาจะดูดธาตุอาหารได้ยาก ซึ่งเป็นต้นเหตุของอาการล็อกธาตุอาหาร ปัญหานี้มักไม่เจอในการใช้ปุ๋ยอินทรีย์เพราะสารอินทรีย์ใช้เวลาย่อยและปลดปล่อยธาตุอาหารออกมาทีละน้อย

2. อะไรเป็นสาเหตุของอาการล็อกธาตุอาหาร?

อาการล็อกธาตุอาหารเกิดจากสองปัจจัยหลัก:

ระดับ pH ไม่เหมาะสม

ระดับ pH จะเป็นตัวกำหนดว่าต้นกัญชาสามารถ ดูดซึม ธาตุอาหาร ตัวไหนได้บ้าง จึงต้องตรวจเช็คทั้ง pH ของน้ำที่ผสมปุ๋ยและ pH ของวัสดุปลูก ระดับ pH จะแตกต่าง กันตามวัสดุปลูก วิธีเดียวที่จะวัดได้คือต้องใช้เครื่องวัด pH ซึ่งจำเป็นหากต้องการปลูกอย่างไร้ปัญหา แม้จะปลูกได้โดยไม่มีเครื่องวัดแต่หาสาเหตุแก้ไขจะยากขึ้น อุปกรณ์สำคัญอันดับต้น ๆ คือเครื่องวัด pH ที่แม่นยำ

เครื่องวัด pH มีหลายรูปแบบและคุณภาพต่างกัน การเลือกเครื่องที่ดีจะช่วยให้คุณปลูกกัญชาได้ผลลัพธ์ที่ดีกว่า กฎเหล็กสำหรับสายปลูกคือลงทุนเพิ่มกับอุปกรณ์ดี ๆ แม้จะมีสินค้าราคาถูกมากมายแต่ของมีคุณภาพย่อมให้ผลลัพธ์ที่เหนือกว่า เช่นเดียวกับหัวปุ๋ยซึ่งดีจริงย่อมให้ดอกแน่น หอม และเหนียว

การสะสมธาตุอาหารในวัสดุปลูก

ปุ๋ยส่วนใหญ่คือแร่ธาตุ การให้เกินจะ เพิ่ม pH ในวัสดุปลูกและขัดขวางการดูดซึม เพื่อป้องกัน ควรเลือกใช้ปุ๋ย อินทรีย์ หรือควบคุมปริมาณและความถี่ที่ให้กับต้นกัญชาให้ดี จำไว้ว่าต้นกัญชาต้องการธาตุจำนวนหนึ่ง การให้มากหรือน้อยเกินไปจะทำให้ขาดธาตุ เครื่องวัด EC คุณภาพสูงอาจแพงกว่าสินค้าราคาถูกทั่วไปบนอินเทอร์เน็ต แต่ควรเลือกของคุณภาพเพื่อปลูกกัญชาอย่างมั่นใจ 

3. วิธีสังเกตอาการล็อกธาตุอาหารและอาการที่เกิดขึ้น

การสังเกตอาการล็อกธาตุอาหารค่อนข้างยาก เพราะอาการคล้ายกับ การให้อาหารเกิน หรือ ขาดธาตุอาหาร ต่าง ๆ เช่น:

• ต้นอ่อนแอ
• การเจริญเติบโตชะงัก
• ใบเหลือง
• ใบม้วนงอ

 เพื่อให้แน่ใจว่าต้นกัญชาของคุณเจออาการล็อกธาตุอาหารจริง ๆ ต้องตรวจสอบ pH ของ น้ำปุ๋ย ที่ใช้รด และวัสดุ ปลูก ที่ใช้

ต้องตรวจทั้งสองจุดเพราะบางทีน้ำปุ๋ย pH ถูกต้องแต่มีธาตุอาหาร สะสม ในวัสดุปลูก แม้จะให้น้ำปุ๋ยถูกต้องต้นกัญชาก็ดูดซึมไม่ได้

มีสองวิธีขึ้นอยู่กับอุปกรณ์ที่มี บางเครื่องวัด pH ได้ในดินโดยตรง หรือวัด pH ของน้ำระบาย (run-off) หลังรดน้ำก็ได้

เวลาวัดน้ำระบาย ค่าพีเอชของน้ำที่ไหลออกจากกระถางคือ pH ของดิน หากค่าพีเอชสูงเกินแปลว่าวัสดุปลูกสะสมธาตุอาหารเกิน

4. วิธีป้องกันอาการล็อกธาตุอาหาร

ไม่มีอะไรพิเศษในการป้องกันอาการล็อกธาตุอาหาร นอกจากปลูกกัญชาอย่างระวัง ทำตาม 3 ข้อนี้และดูสัญญาณที่ต้นกัญชาคุณแสดงจะช่วยหลีกเลี่ยงปัญหาได้ 

ตรวจสอบ pH ทุกวัน

ขึ้นอยู่กับวัสดุปลูกที่ใช้ ต้องตรวจสอบ pH ทุกวัน หรือในระบบไฮโดรโปนิกส์อาจต้องเช็ควันละหลายครั้ง เพราะรากสัมผัสน้ำปุ๋ยโดยตรง ในดินเช็ควันละครั้งที่น้ำปุ๋ยและดินก็พอ

ถ้าจำเป็นต้องปรับ pH สามารถหาซื้อ pH Up หรือ pH Down ได้จากร้านขายอุปกรณ์หรือใช้มะนาวลด pH หรือผงฟูเพิ่ม pH ก็ได้

ใช้ปุ๋ยอินทรีย์

อีกทางเลือกที่ดีคือใช้ปุ๋ย อินทรีย์ ซึ่งต่างจากปุ๋ยสังเคราะห์ ตรงที่ปุ๋ยอินทรีย์จะปลดปล่อยแร่ธาตุในวัสดุปลูกเพื่อให้ต้นดูดซึมเมื่อจำเป็น แทนที่จะให้อาหารโดยตรงกับราก

หากต้องการใช้ปุ๋ยสังเคราะห์ต่อ ให้เลือกปุ๋ยคุณภาพดีและตรวจสอบ pH กับปริมาณธาตุอาหารทุกครั้งที่รดต้น จำไว้ว่าขนาดที่แนะนำในฉลากมักจะสูงเกิน หากไม่มีเครื่องวัด TDS ควรลดขนาดเอง

สามารถใช้ตารางนี้เพื่อไม่ให้ปุ๋ยเกินแต่ควรสังเกตการเจริญเติบโตจริงของต้นเพื่อปรับเพิ่มหรือลดธาตุอาหารตามความเหมาะสม

ล้างราก

หากอยากแน่ใจว่าไม่เกิดปัญหา สามารถล้างราก ระหว่าง ช่วงเจริญเติบโตทางใบ และ ช่วงออกดอก แม้ไม่จำเป็นแต่จะช่วยลดการสะสมธาตุอาหารเกินเมื่อต้นเปลี่ยนช่วงการเจริญเติบโต

5. ปัญหาธาตุอาหารอื่น ๆ ที่อาจเกิดกับต้นกัญชา

เราได้พูดถึงอาการล็อกธาตุอาหารอย่างละเอียดแล้ว แต่อย่าลืมว่ายังมีปัญหาอื่นเกี่ยวกับธาตุอาหารที่อาจเกิดกับแปลงกัญชาของคุณ

มีอีก 2 ปัญหาหลักที่มือใหม่มักเจอโดยเฉพาะเมื่อปลูกแบบ nonorganic เช่น hydroponic หรือใน coco-coir แม้จะใช้ปุ๋ยอินทรีย์ได้ แต่วิธีปลูกแบบไร้ดินส่วนใหญ่ยังนิยมใช้ปุ๋ยสังเคราะห์แบบออกฤทธิ์เร็ว วิธีปลูกเหล่านี้ดีเยี่ยมและสะท้อนความก้าวหน้าของคน แต่ก็มีจุดที่ต้องระวังสำหรับผู้ปลูก

ทำไมมือใหม่ถึงเจอปัญหาเหล่านี้บ่อย?

คำตอบง่ายมาก ปุ๋ยสังเคราะห์ออกฤทธิ์แรงมาก ถ้าไม่ระวังจะผิดพลาดได้ง่าย มือใหม่จำนวนมากเข้าใจผิดว่าการไม่ต้องวัด pH และ EC ในน้ำปุ๋ยนั้นไม่เป็นไร เพราะเคยอ่านหรือได้ยินมาว่าถ้าปลูกอินทรีย์ในดินอาจไม่จำเป็น แต่กับระบบไร้ดินหรือ non-organic การวัดเหล่านี้สำคัญมากต่อสุขภาพพืช ข้ามขั้นตอนไม่ได้

อีกเรื่องคือขนาดปุ๋ยที่แนะนำหน้าแกลลอน คุณต้องจำไว้ว่า บริษัทย่อมอยากขายปุ๋ยให้ได้มากที่สุด ดังนั้นขนาดบนขวดมักจะสูงกว่าที่ควร ก่อนตัดสินใจใช้ปุ๋ยสังเคราะห์ควรอ่านข้อมูลรีวิว บทความ หรือไดอารี่สายปลูกที่เปรียบเทียบอัตราส่วนปุ๋ยจริงกับที่ระบุบนขวด เพื่อให้เห็นภาพความเป็นจริงของปริมาณที่ควรใช้

เกี่ยวข้องอะไรกับการให้อาหารเกินหรือน้อยเกิน?

ถ้าคุณไม่รู้ว่าจะให้ต้นเท่าไหร่ จะรู้ได้ยังไงว่าเพียงพอ? ถ้ากะผิด คุณจะเจอปัญหาให้อาหารเกินหรือน้อยแน่นอน ดังนั้นศึกษาข้อมูลให้เข้าใจ มีเครื่องวัด pH กับ EC และรู้ว่าปริมาณธาตุอาหารจริง ๆ ต้องใช้เท่าไร ข้อมูลนี้จะทำให้มั่นใจว่าต้นกัญชาของคุณได้รับสิ่งที่ต้องการในปริมาณถูกต้อง

ควรใช้ปุ๋ยยี่ห้อไหน?

ลองค้นออนไลน์ดูตัวเลือก คุณจะพบว่ามีเยอะมากจนลายตา รายชื่อบริษัทปุ๋ยยาวขึ้นทุกปี แต่ถ้าจะเลือกแบรนด์ที่ไว้ใจได้ แนะนำ Advanced Nutrients, CANNA, Fox Farms, GHE, House & Garden หรือ Cyco แม้ว่าจะมีตัวเลือกดี ๆ อีกมากมาย แต่แบรนด์เหล่านี้พิสูจน์แล้วว่าให้โภชนาการกัญชาที่ดีที่สุด

แล้วสารเสริม (additives) ล่ะ?

เมื่อเลือกโปรแกรมปุ๋ยหลักแล้ว ตัดสินใจว่าต้องการเติมสารเสริมด้วยไหม แม้ไม่จำเป็น แต่ถ้าอยากได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุด ก็ควรพิจารณา

• สารเสริมเพื่อสุขภาพรากแนะนำให้เลือกที่มีแบคทีเรียและเชื้อราดี ๆ เช่นของ GHE ก็ใช้ดี หรือเลือกแบรนด์อื่นตามชอบ
• น้ำตาลเสริมก็เป็นอีกทางเลือกเพราะจะช่วยเพิ่มกลิ่นและรสตอนเก็บเกี่ยว หลายคนใช้น้ำอ้อย แต่บางยี่ห้อก็มีปุ๋ยน้ำตาลเฉพาะทาง
• ตัวกระตุ้นช่วงออกดอกก็น่าสนใจ

6. วิธีรักษาอาการล็อกธาตุอาหาร

สิ่งแรกหลังพบอาการล็อกธาตุอาหารคือหยุดเติมปุ๋ยในน้ำทันที และล้างราก ควรล้างรากกี่ครั้ง? คำถามนี้ตอบยากเพราะขึ้นกับวัสดุปลูก ระบบไฮโดรล้างง่ายและไว ส่วนปลูกในดินอาจต้องรอบล้างหลายครั้งเพื่อกำจัดปุ๋ยที่สะสมออกให้หมด 

จำนวนครั้งที่ต้องล้างขึ้นกับปริมาณปุ๋ยที่สะสม อาจต้องล้างสองสามรอบจนกว่า pH ของน้ำระบายหรือดินถูกต้อง นี่คือวิธีเดียวในการแก้ไขอาการล็อกธาตุอาหาร ถ้าไม่มีเครื่องวัด pH ให้ล้างจนต้นกลับมาแข็งแรง 

ระดับ pH ที่เหมาะสมจะ ขึ้นอยู่ กับปุ๋ยที่ใช้ สภาพแวดล้อม และสายพันธุ์กัญชาที่ปลูก สามารถใช้ตารางนี้เป็นแนวทางได้

ขณะล้างราก หากปลูกในร่ม แนะนำให้ ลด ความชื้นในห้องปลูก เพราะความชื้นสูงจะเพิ่มความเครียดแก่ต้น น้ำที่ใช้ล้างต้องปรับ pH ให้เหมาะสมด้วย ระดับ pH ที่ควรใช้งานขึ้นกับวัสดุปลูก ควรล้างตอนเปิดไฟ 2-3 รอบ รอให้ถึงช่วงมืดแล้วจึงล้างซ้ำอีกรอบ ตรวจ pH ของวัสดุปลูกหรือน้ำระบายหลังล้างทุกครั้ง เพื่อตรวจสอบแนวโน้มค่า pH หรือใช้เครื่องวัด TDS/EC วัดธาตุอาหารในน้ำระบายก็ได้

7. สรุป

อาการล็อกธาตุอาหารเกิดจากการให้ปุ๋ยเกินก็จริง แต่สาเหตุหลักคือ pH ในปุ๋ยและวัสดุปลูก ซึ่งเป็นปัญหาพบบ่อยโดยเฉพาะมือใหม่ ดังนั้นควรให้ปุ๋ยอย่างถูกต้อง หากคุณเจอปัญหานี้และต้องการคำแนะนำหรืออยากแบ่งปันเคล็ดลับ สามารถคอมเมนต์ด้านล่างได้เลย!

ข้อมูลในบทความนี้อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 22 เมษายน 2022