ความสำคัญของความบริสุทธิ์ของน้ำในการปลูกกัญชา

• 1. ทำไมน้ำถึงมีความสำคัญ?
• 2. สารละลายแขวนลอยทั้งหมด (tds) คืออะไร?
• 2. a. แล้วสารแขวนลอยเหล่านี้มาจากไหน?
• 3. ทำไมต้องวัดค่า tds ในน้ำ?
• 4. เช็กลิสต์คุณภาพน้ำสำหรับปลูกกัญชา
• 5. น้ำกระด้างคืออะไร?
• 6. น้ำอ่อนคืออะไร?
• 7. วิธีการกำจัดหรือ ลด tds?
• 7. a. รีเวอร์สออสโมซิส
• 7. b. น้ำกลั่น
• 7. c. การกำจัดไอออน
• 8. วิธีขจัดแบคทีเรียออกจากน้ำ
• 9. ใช้น้ำฝนรดต้นกัญชาได้ไหม?
• 10. วิธีรดน้ำต้นกัญชา
• 11. เคล็ดลับเพิ่มเติมในการทำน้ำให้บริสุทธิ์
• 12. ปัจจัยอื่นที่ควรพิจารณา
• 13. สรุป

น้ำไม่ใช่แค่เพียงน้ำธรรมดา ขึ้นอยู่กับแหล่งที่มา อาจมีแร่ธาตุ โลหะ และสิ่งเจือปนอื่นๆ ปะปนอยู่ ซึ่งสิ่งเหล่านี้อาจส่งผลกระทบต่อการเจริญเติบโตของ เมล็ดกัญชา ของคุณได้

1. ทำไมน้ำถึงมีความสำคัญ?

อย่างที่คุณอาจทราบแล้วว่าน้ำเป็นสารประกอบที่มีอยู่มากที่สุดและเป็นหนึ่งใน สารที่สำคัญที่สุดบนโลก ทุกสิ่งมีชีวิตต้องการน้ำเพื่อความอยู่รอด หากไม่มีน้ำ โลกนี้ก็คงไม่มีชีวิตอยู่ได้

มนุษย์ต้องการน้ำฉันใด พืชทุกชนิดรวมถึงต้นกัญชาก็ต้องการน้ำเช่นกัน น้ำคิดเป็น85-95%ของน้ำหนักพืช ไม่เพียงแต่พืชประกอบไปด้วยน้ำ แต่ยังใช้น้ำในการทำงานหลักของชีวิตด้วย

การกระจายสารอาหาร

มีธาตุอาหารหลายชนิดให้เลือกใช้ ไม่ว่าจะเป็น ปุ๋ยสังเคราะห์ หรือปุ๋ยอินทรีย์ ปุ๋ยสังเคราะห์จะส่งสารอาหารไปยังรากโดยตรง ส่วนปุ๋ยอินทรีย์จะปล่อยแร่ธาตุให้อยู่ในดิน เมื่อนำสารละลายธาตุอาหารรดพืช รากจะดูดซึมแล้วลำเลียงเข้าสู่เซลล์พืช กระบวนการนี้ช่วยผลิต น้ำตาล ซึ่งนำไปใช้ในการเจริญเติบโตของลำต้น ใบ ดอก และเมล็ด

ถึงแม้กระบวนการนี้จะสามารถใช้กับน้ำประเภทใดก็ได้ แต่ขึ้นอยู่กับแหล่งน้ำ อาจมีสารแขวนลอยมากจนรบกวนประสิทธิภาพของกระบวนการเหล่านี้

การคายน้ำ

การคายน้ำ คือกระบวนการที่น้ำในพืชระเหยออกจากใบและลำต้น น้ำเป็นสิ่งสำคัญต่อพืช แต่มีเพียงเล็กน้อยที่ใช้ในการเจริญเติบโตและกระบวนการสำคัญ ส่วนราว 97% ถูกใช้ในการคายน้ำ

เมื่อเกิดการระเหย น้ำจะกลายเป็นไอและถูกปล่อยผ่านปากใบออกสู่บรรยากาศ ทำให้บริเวณรอบๆ พืช เย็นลง ซึ่งช่วยควบคุมอุณหภูมิภายในและจำเป็นอย่างยิ่ง เพราะหากร้อนหรือเย็นเกินไป พืชจะเจริญเติบโตได้ไม่สมบูรณ์

กระบวนการสังเคราะห์แสง

สังเคราะห์แสงเป็นกระบวนการที่พืชเปลี่ยนพลังงานแสงให้เป็นพลังงานที่นำไปใช้ได้ โดยพลังงานแสงจะถูกดูดซับและใช้ในการเปลี่ยนคาร์บอน และธาตุอาหารในน้ำ ให้กลายเป็นสารอินทรีย์ เช่น น้ำตาล เพื่อการเจริญเติบโต

2. สารละลายแขวนลอยทั้งหมด (TDS) คืออะไร?

สารละลายแขวนลอย หมายถึงองค์ประกอบในน้ำ เช่น แร่ธาตุ เกลือ โลหะ และสิ่งละลายใดๆ ที่ไม่ใช่น้ำเอง ขึ้นอยู่กับองค์ประกอบในน้ำที่ละลายอยู่ น้ำอาจมีประจุบวก (cation) หรือประจุลบ (anion) ซึ่งสามารถวัดได้โดย เครื่องวัด TDS ผ่านค่าการนำไฟฟ้า (EC) ของน้ำ

โปรดทราบว่า EC และ TDS ไม่เหมือนกัน แต่สามารถคำนวณหากทราบค่าใดค่าหนึ่ง หากต้องการแปลงค่า EC เป็น TDS ให้คูณด้วย 1000 แล้วหารด้วย 2 ในทางกลับกันให้คูณด้วย 2 แล้วหารด้วย 1000 นอกจากนี้ยังไม่มีความสัมพันธ์โดยตรงระหว่าง pH กับ TDS แต่หากมีองค์ประกอบที่เป็น กรด หรือ ด่าง ในน้ำ ก็จะทำให้ pH สูงหรือต่ำได้เช่นกัน

แล้วสารแขวนลอยเหล่านี้มาจากไหน?

สารละลายแขวนลอยสามารถมาจากทุกสิ่งที่น้ำสัมผัสระหว่างเดินทางมายังก๊อก เช่น วัตถุอินทรีย์ อย่างใบไม้ หรือโคลนตม และจากน้ำปนเปื้อนที่ไหลจากพื้นที่การเกษตรหรือสนามหญ้าที่มีปุ๋ยหรือยาฆ่าแมลง

อาจมาจาก วัตถุอนินทรีย์ เช่น หิน หรือแม้กระทั่งอากาศที่มีแคลเซียม ไนโตรเจน เหล็ก หรือฟอสฟอรัส น้ำยังสามารถดูดซับโลหะจากท่อที่ไหลผ่าน ซึ่งโดยมากคือสารตะกั่วและทองแดงที่เป็นวัสดุท่อที่พบได้บ่อย

แม้ว่าโลหะและแร่ธาตุบางส่วนจะจำเป็นต่อพืชกัญชา แต่อาจมีปัญหาได้หากใช้สารอาหารหรือปริมาณที่ไม่เหมาะสม ดังนั้นจึงควรวัดค่า TDS จากแหล่งน้ำเสมอ

3. ทำไมต้องวัดค่า TDS ในน้ำ?

สำนักงานปกป้องสิ่งแวดล้อมแห่งสหรัฐฯ (US EPA) แนะนำว่าสารแขวนลอยทั้งหมดไม่ควรเกิน 500mg/L ในการบริโภค ถ้าเกินนี้อาจมีผลเสียทั้งกับคนและพืช

ขึ้นอยู่กับองค์ประกอบ หากมี TDS มากกว่า 1000mg/L จะทำให้พืชดูดซึมสารอาหารได้ยาก การเจริญเติบโตช้าและให้ผลผลิตน้อยลง

การจัดชั้นน้ำ

องค์ประกอบอย่างโพแทสเซียม คลอไรด์ และโซเดียมมีผลเล็กน้อยต่อคนและไม่ได้เป็นอันตราย แต่ธาตุตะกั่ว ไนเตรต และแคดเมียมเป็นพิษ ดังนั้นควรทราบว่าสิ่งใดผสมอยู่ในน้ำ แม้จะไม่พบบ่อยในน้ำประปา

4. เช็กลิสต์คุณภาพน้ำสำหรับปลูกกัญชา

คุณภาพน้ำแต่ละสถานที่แตกต่างกัน การสมมติว่าน้ำที่ใช้นั้นเหมาะกับการปลูกกัญชาโดยไม่ตรวจสอบอาจเสี่ยงต่อผลผลิตต่ำ ต้นไม้ไม่แข็งแรง หรือแม้แต่ตาย ดังนั้นควรมีการตรวจสอบอะไรบ้างก่อนนำไปใช้รดต้นกัญชาของคุณ?

ตรวจสอบระดับ pH ก่อนรดน้ำทุกครั้ง

ควรเป็นขั้นตอนสุดท้ายก่อนให้น้ำ หลังเติมสารอาหารและส่วนผสมอื่นๆ ให้กับน้ำแล้ว เมื่อตรวจสอบค่า pH ให้ปรับ pH meter ด้วยค่ามาตรฐานที่รู้ไว้ก่อน มั่นใจว่าเครื่องทำงานปกติ น้ำบริสุทธิ์ส่วนใหญ่จะมี pH 7.0 และระบุค่า pH บนฉลาก ต้นกัญชาชอบค่าพีเอช 5.8⁠-⁠6.2 (แต่บางคนชอบช่วง 6.0⁠-⁠6.5) ซึ่งจะพูดถึงรายละเอียดในตอนถัดไป

ตรวจสอบค่า TDS หรือ EC ในน้ำทุกครั้งก่อนและหลังเติมสารอาหาร

ทุกวันนี้เครื่องวัด EC เป็นที่นิยม และแม้จะใช้ไฟฟ้าในการวัด แต่ไม่ได้วัดกระแสไฟฟ้า EC pen วัดจำนวนเกลือและแร่ธาตุในน้ำ หากมีสารอาหารและปุ๋ยสูงจะได้ค่าสูงขึ้น น้ำที่ค่า EC สูงเกินไปจะหนาแน่นจน น้ำผ่านรากและเข้าสู่ระบบลำเลียงพืชได้ยาก ในทางตรงกันข้าม น้ำที่ค่า EC ต่ำเกินไปจะทำให้พืชดูดน้ำมากเกินควรเพื่อหาสารอาหารที่จำเป็น จะมีอธิบายเพิ่มเติมในส่วนถัดไป

หากทำได้ ควรสั่งตรวจสอบคุณภาพน้ำ

แม้คุณจะใช้เครื่องวัดตามปกติ แต่สามารถซื้อชุดทดสอบจากร้านอุปกรณ์การเกษตรหรืองานช่างใกล้บ้าน เพื่อวิเคราะห์ รายละเอียดของน้ำ หากต้องการปลูกในขนาดใหญ่ ควรติดต่อมหาวิทยาลัยหรือศูนย์การเกษตรในท้องถิ่นเพื่อทดสอบ จะได้รายงานละเอียดว่ามีน้ำอะไรปนบ้าง

5. น้ำกระด้างคืออะไร?

น้ำกระด้างคือ น้ำที่มีองค์ประกอบสูง เช่น แคลเซียมและแมกนีเซียม สิ่งเหล่านี้แม้ไม่อันตรายต่อพืช แต่ส่งผลต่างกันขึ้นกับวัสดุปลูกและธาตุอาหารที่ใช้

เวลาใช้น้ำกระด้างรดพืช แร่ธาตุจะไปเกาะรากและดิน ทำให้น้ำไม่ซึมเข้าสู่ราก พืชจึงเสี่ยงเกิดสารอาหารสะสม นำไปสู่ปัญหา overfeeding หรือ nutrient lockout ซึ่งแม้จะแก้ด้วยการฟลัชชิ่งได้ แต่ก็ทำได้ยาก

6. น้ำอ่อนคืออะไร?

น้ำอ่อน คือ น้ำที่มีสิ่งเจือปนสูงเช่นกัน แต่ต่างจากน้ำกระด้างเพราะมีโลหะอ่อน ได้แก่ เกลือ โซเดียม ปนอยู่

ตรงข้ามกับน้ำกระด้างที่เคลือบรากและป้องกันการดูดซึมน้ำ น้ำอ่อนจะทำให้พืชดูดซึมน้ำมากเกินควร แต่จริงๆ แล้ว พืชเข้าใจผิดว่าดูดสารอาหาร ทั้งที่จริงกำลังขาดน้ำจนเหี่ยวเฉา

7. วิธีการกำจัดหรือ ลด TDS?

มีหลายวิธีในการกำจัดหรืออย่างน้อยลดค่า TDS ในน้ำ เช่น การกรอง ผ่านอุปกรณ์พิเศษ ซึ่งไม่ได้มีราคาแพงเสมอไป

การทำให้น้ำบริสุทธิ์ หรือการกรองนี้ สามารถกำจัดแบคทีเรีย ปรสิต เชื้อไวรัส สารอินทรีย์ อนินทรีย์ โลหะหนัก ก๊าซ และสารปนเปื้อนอื่นๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

รีเวอร์สออสโมซิส

รีเวอร์สออสโมซิส คือวิธีการกำจัดสิ่งปนเปื้อนในน้ำ ด้วยการอาศัยแรงดันให้น้ำผ่าน เยื่อเมมเบรน ที่จะกรองสิ่งสกปรกออกจากน้ำโดยเหลือน้ำบริสุทธิ์ไว้

โดยปกติระบบนี้มี 3, 4 หรือ 5 ขั้นตอน สำหรับกรองสิ่งเจือปนต่างกัน

แต่ละระบบจะมีไส้กรองชนิดดังนี้:

• ไส้กรองตะกอน: กำจัดฝุ่น ดิน และสนิม
• ไส้กรองคาร์บอน: ลดสารอินทรีย์ เช่น คลอรีน และสารที่ทำให้รสชาติหรือกลิ่นไม่ดี
• เมมเบรนกึ่งซึมผ่าน: กรองของแข็งที่เหลือสูงสุด 98% เช่น แร่ธาตุและโลหะ

น้ำกลั่น

น้ำกลั่นเป็นหนึ่งในวิธีการทำให้น้ำบริสุทธิ์ โดยการต้มน้ำให้เดือด เก็บไอน้ำในภาชนะกระจก แล้วปล่อยให้เย็นจนกลายเป็นน้ำอีกครั้ง

สิ่งเจือปนในน้ำเดือดไม่พร้อมกัน จึงถูกทิ้งไว้ในภาชนะเดิม แม้ว่าวิธีนี้จะไม่สามารถเอาสารละลายออกได้หมด แต่ใช้งานแพร่หลายและได้ผลดีมาตลอด

การกำจัดไอออน

การกำจัดไอออน (หรือน้ำไร้แร่ธาตุ) คือการใช้น้ำที่เอาสิ่งเจือปนออกแล้ว กระบวนการนี้จะใช้เรซินแลกเปลี่ยนไอออนจับกับสิ่งปนเปื้อนแล้วกรองออก

การทำให้บริสุทธิ์แบบนี้ได้น้ำความบริสุทธิ์สูงและเร็ว แต่ไม่ได้กำจัดแบคทีเรียหรือไวรัสได้ดีนัก 

8. วิธีขจัดแบคทีเรียออกจากน้ำ

แม้แต่น้ำประปาก็อาจมีแบคทีเรียไม่เหมาะกับพืช แม้คนจะไม่เป็นอันตราย แต่พืชกัญชาต้องการน้ำสะอาดไร้เชื้อแบคทีเรียจึงให้ ผลผลิตดีขึ้นเฉลี่ย 35-40% หากไม่วิเคราะห์น้ำอย่างละเอียด ยากที่จะทราบว่าน้ำปลอดเชื้อหรือไม่ โดยเฉพาะผู้เริ่มต้นคงไม่ตรวจละเอียดนี้ แต่หากต้องการปลูกขนาดใหญ่ก็ควรทดสอบ โดยวิธีทั่วไปคือ ฆ่าเชื้อด้วยแสงอัลตราไวโอเลต (UV) ที่ทำลาย DNA ของแบคทีเรีย หรือ Quantum Disinfection ที่ดึงอิเล็กตรอนของแบคทีเรียจนมันสลายตัว 

9. ใช้น้ำฝนรดต้นกัญชาได้ไหม?

น้ำฝนเป็น "น้ำอ่อน" ที่แทบไม่มีแร่ธาตุหรือเกลือเลย จึงเป็นแหล่งน้ำธรรมชาติที่ดีและ 100% ฟรี หากย้อนดูประวัติศาสตร์ พืชก็อาศัยน้ำฝนมาตลอด ดังนั้นจะใช้น้ำฝนคงไม่เป็นปัญหาใช่ไหม? คำตอบคือ ขึ้นอยู่กับปัจจัยต่างๆ 

น้ำฝนเป็นอันตรายกับกัญชาหรือไม่?

น้ำฝนบริสุทธิ์นั้นดีมากจริงๆ แต่หากเก็บในพื้นที่ที่ค่าดัชนีคุณภาพอากาศ (AQI) สูง น้ำฝนอาจปนเปื้อน ซัลเฟอร์ไดออกไซด์, CO2, และปรอท ได้ วิธีที่ง่ายที่สุดคือเช็กค่า AQI ของเมืองคุณ หากต่ำกว่า 50 ให้เก็บได้ปลอดภัย แต่ถ้าเกินควรไปเก็บในนอกเมือง

อย่างแรก ค่า pH ในน้ำฝนแปรผันได้มากโดยเฉพาะหากเก็บต่างพื้นที่ ควรตรวจสอบและปรับ pH ทุกครั้ง เพราะถ้า pH ต่ำเกินไปอาจเกิด nutrient lock

ประการที่สอง ควรเก็บน้ำฝนขณะฝนตกโดยตรง หลีกเลี่ยงการเก็บจากพื้นดิน รางน้ำ หรือหลังคา เพราะสิ่งสกปรกจะติดมากับน้ำ เช่น ขนสัตว์ เชื้อรา หรือสารเคมี หากจำเป็นต้องใช้น้ำฝนจากรางน้ำ ควรทำความสะอาดรางก่อนทุกครั้ง

และหากต้องการความปลอดภัยยิ่งขึ้น ให้น้ำฝนอยู่กลางแดดราว 48 ชั่วโมงเพื่อลดสิ่งปนเปื้อนเพิ่มเติม ทั้งนี้น้ำฝนมีแร่ธาตุน้อยกว่า RO water จึงอาจทำให้ต้นกัญชาขาด calmag deficiency แต่สามารถแก้ได้โดยเติม calmag เมื่อนำไปรวมกับสารอาหารและตรวจ pH อีกครั้ง 

เคล็ดลับใช้น้ำฝนสำหรับกัญชา

สำหรับใครที่ยังไม่แน่ใจเกี่ยวกับการใช้น้ำฝนกับต้นกัญชา ต่อไปนี้คือข้อสงสัยและคำตอบที่พบบ่อย

สามารถนำสารละลายธาตุอาหารผสมกับน้ำฝนได้ไหม?

ได้แน่นอน ถ้าเก็บน้ำถูกต้อง วัดและปรับ pH แล้ว สามารถใช้น้ำฝนแทนน้ำประเภทอื่นได้

วิธีเก็บน้ำฝนที่ดีที่สุดคืออะไร?

วิธีที่ง่ายที่สุดคือตั้งถังเก็บน้ำฝน หรือภาชนะพลาสติกใหญ่ไว้กลางแจ้ง เมื่อเต็มแล้วปิดด้วยฝาหรือผ้าตาข่ายถี่ ก็เรียบร้อย!

สามารถเก็บน้ำฝนได้นานแค่ไหน?

ถ้าเก็บดี น้ำฝนสามารถเก็บไว้ได้นาน หากต้องเก็บนานควรกรองด้วยตาข่าย 50 ไมครอน เพื่อกรองไข่ยุงหรือสิ่งเจือปนอื่น ๆ แล้วเก็บในถังแข็งพร้อมฝาปิดหรือผ้าตาข่ายกันสิ่งสกปรก

อย่าลืมวัดและปรับ pH ใหม่ก่อนรดน้ำ ไม่ใช่ก่อนเก็บ เพราะระหว่างเก็บ pH อาจเปลี่ยนแปลงได้

จะเช็กและปรับ pH ในน้ำฝนยังไง?

เหมือนกับน้ำอื่น ๆ ใช้ pH pen ตรวจหา pH ถ้าได้ค่าแล้วใช้ pH Down หรือ pH Up ปรับให้ที่ต้องการ บรรยากาศมีผลต่อน้ำฝนสูง ยกตัวอย่าง หากไม่ตกนานฝุ่นในอากาศอาจมีแคลเซียมสูง ทำให้ pH น้ำฝนแตะถึง 8.0 ได้ แต่หลังจากฝนตกไปสองสามชั่วโมง ค่า pH จะต่ำเหลือราว 5.8 เพราะฝนได้ชะล้างฝุ่นออกไปแล้ว ดังนั้นควรเช็ก pH ทุกครั้ง

สามารถเร่งน้ำฝนล้างราก (flush) ต้นกัญชาได้หรือไม่?

ได้แน่นอน ขอแค่ปรับ pH ให้เหมาะสมก็สามารถใช้น้ำฝนสำหรับการ flush ได้ไม่มีปัญหา

10. วิธีรดน้ำต้นกัญชา

การให้น้ำต้นกัญชามีหลายวิธี ตั้งแต่มือสมัครเล่นจนถึงเกษตรกรขนาดใหญ่ สิ่งสำคัญคือให้น้ำอย่างเพียงพอไม่ว่าด้วยวิธีใด แต่แต่ละวิธีก็มีข้อดีข้อเสียแตกต่างกัน สำหรับ outdoor อาศัยฝนหรือระบบน้ำหยด สำหรับ indoor มีให้เลือกหลากหลาย วิธีที่นิยม ได้แก่:

น้ำหยด

ตั้งระบบน้ำหยดให้น้ำคงที่ถึงรากตลอดวัน น้ำปั๊มผ่าน ท่อหยดที่ปล่อยน้ำอย่างช้าๆ สามารถตั้งเวลาได้ ระบบนี้แทบไม่มีทางรดน้ำมากเกินไป แม้ตั้งระบบยุ่งยากหน่อยแต่ประหยัดแรงในระยะยาว

โต๊ะน้ำท่วม (Flood tables) 

เหมาะกับไฮโดรโปนิกส์ วางกระถางต้นไม้บนโต๊ะน้ำตื้นแล้วปล่อยน้ำท่วมให้ สารอาหารตรงถึงราก ระบบนี้ตั้งอัตโนมัติได้ เกินน้ำจะนำไปกรองและใช้ต่อได้

รดมือ

วิธีง่ายสุดคือรดเอง ไม่ต้องติดตั้งอุปกรณ์ใดๆ แต่ในระยะยาวจะเสียเวลามาก และอาจเปลืองน้ำเปลืองปุ๋ย เหมาะกับสวนเล็ก ไม่เหมาะกับฟาร์มใหญ่ 

แอโรโปนิกส์ 

ระบบปลูกแบบไฮโดรชนิดหนึ่งที่ใช้ หัวฉีดพ่นหมอกน้ำ ให้ราก ซึ่งใช้น้ำน้อยและให้ผลผลิตสูง

11. เคล็ดลับเพิ่มเติมในการทำน้ำให้บริสุทธิ์

• คุณสามารถแช่น้ำในถังที่อุณหภูมิห้อง 24 ชั่วโมง หรือสองสามวัน หรือใส่หินอากาศ (air stone) เพื่อลดคลอรีน
• กำจัดแคลเซียมและแมกนีเซียมด้วยการต้ม แต่หากไม่มีอุปกรณ์เหมาะสมจะไม่รู้ประสิทธิภาพที่แท้จริง

• คุณภาพน้ำเปลี่ยนแปลงได้ตลอด ควรวัดหรือตรวจสอบทุก2-3 เดือน
• แม้บางองค์ประกอบในน้ำพืชจะใช้ได้ แต่ควรรู้ปริมาณแน่ชัด ยิ่งมีสิ่งเจือปน ก็ยิ่งดูดซึมธาตุอาหารหลักได้น้อยลง

12. ปัจจัยอื่นที่ควรพิจารณา

จะเห็นได้ว่าน้ำ รวมทั้งความบริสุทธิ์ของน้ำ มีผลอย่างมากกับความสำเร็จในการปลูกกัญชา แต่ใช่ว่าน้ำอย่างเดียวจะทำให้ได้ผลผลิตดีที่สุด หากต้องการผลผลิตสูงสุดและดอกคุณภาพ ต้องคุมองค์ประกอบแวดล้อมอื่นด้วย โชคดีถ้าปลูกแบบออร์แกนิกในดินจะช่วยลดปัญหาเรื่องปุ๋ยได้บางส่วน แต่หากเป็นระบบไฮโดรโปนิกส์หรือ coco-coir ต้องดูแลปุ๋ยและธาตุต่างๆ อย่างเข้มงวด!

ดังนั้นไม่ใช่แค่น้ำกับสารอาหารเท่านั้น แต่ยังมี แสง, อุณหภูมิ, ความชื้น และ การระบายอากาศ ซึ่งสำคัญต่อสภาพแวดล้อมให้กัญชาเติบโตแข็งแรง ปลูกในร่มควบคุมง่าย แต่ถ้าปลูกกลางแจ้งต้องวางแผนเช่นกัน พืชที่ได้สภาพที่ดีที่สุดจะให้ผลผลิตสูงและคุณภาพเยี่ยม

ธาตุอาหาร

ต้นกัญชาแข็งแรงต้องได้รับ ธาตุอาหารหลัก ธาตุรอง และ ธาตุอาหารรอง ครบถ้วน เช่น ไนโตรเจน (N) ฟอสฟอรัส (P) โพแทสเซียม (K) ซึ่งเป็นธาตุหลัก แต่ยังต้องการแมกนีเซียม (Mg) แคลเซียม (Ca) กำมะถัน (S) โบรอน (B) แมงกานีส (Mn) สังกะสี (Zn) ทองแดง (Cu) เหล็ก (Fe) และโมลิบดีนัม (Mo) ด้วย

หากเลือกใช้ธาตุอาหารสังเคราะห์ แนะนำให้เลือกแบรนด์ใหญ่ที่ออกแบบมาเฉพาะแต่ละสไตล์การปลูก เช่น coco nutrients สำหรับ coco-coir หรือ hydro nutes สำหรับไฮโดร ธาตุอาหารแต่ละแบบมีค่าต่างกันเล็กน้อย ต้องเลือกให้เหมาะสม แบรนด์แนะนำ เช่น House & Garden, Canna, Botanicare, GHE, Advanced Nutrients, Fox Farms, General Hydroponics, Jack’s Nutrients, Technaflora, Mega Crop, และ Nectar of the Gods ทั้งนี้ยังมีแบรนด์ดีอีกมากมาย

ออกซิเจนและ CO2

ทุกชีวิตรวมถึงต้นกัญชาพึ่งออกซิเจนและคาร์บอนไดออกไซด์ (ออกซิเจนเสริมพลังเมตาบอลิซึ่ม และการสังเคราะห์แสงใช้ CO2) สององค์ประกอบนี้เกี่ยวข้องอย่างลึกซึ้งกับวัฏจักรชีวิตกัญชา ทั้งรากและในห้องปลูกต้องมีทั้งสองอย่างในระดับที่เพียงพอ

ความชื้น

ความชื้นสัมพัทธ์สำคัญต่อสุขภาพต้นกัญชา โดยค่าเหมาะสมควรอยู่ระหว่าง 40-60% งอก เมล็ด และ ต้นอ่อน แนะนำ 70% ช่วง vegetative ใช้ 50-60% พอขึ้นดอกลดเหลือ 50% หรือน้อยกว่า 4-5 สัปดาห์สุดท้าย จะลดความเสี่ยง bud rot

อุณหภูมิ

อุณหภูมิที่เหมาะกับต้นกัญชาอยู่ที่ 20-25°C (68-77°F) หากเกินหรือต่ำกว่านี้ การเจริญเติบโตชะลอหรือหยุด หากปลูก outdoor จะคุมลำบากแต่ใน greenhouse จะช่วยควบคุมง่ายขึ้น อุณหภูมิสูงเกินจะทำให้โตช้า ต่ำเกินจะหยุดโต

แสง

การเลือกแสงที่เหมาะสมจำเป็นอย่างยิ่ง เพราะ แสงคือแรงขับสำคัญให้กัญชาโตแข็งแรง ไม่เพียงใช้สำหรับสังเคราะห์แสงแต่ยังควบคุมอุณหภูมิใน greenhouse หรือห้องปลูกด้วย ควรจัดแสงให้ทั่วถึงและติด timer/sensor เพื่อประหยัดไฟและควบคุมรอบแสงให้เหมาะสม

ปัจจุบัน LED เท่านั้นที่คุ้มค่าและเหมาะสมที่สุด แสง HID อาจเคยนิยม แต่ LED รุ่นใหม่พัฒนาไกลมาก ด้วยข้อดีเช่น:

• ใช้ไฟน้อยกว่า - ประหยัดทั้งค่าไฟและรักษ์โลก
• ปล่อยความร้อนน้อย - คุมอุณหภูมิในห้องปลูกง่าย
• เปลี่ยนไฟฟ้าเป็นแสงได้มากกว่าอุปกรณ์แบบเก่า
• อายุใช้งานยาวนานกว่ามาก ไม่ต้องเปลี่ยนหลอดบ่อย
• LED เทคโนโลยีใหม่ให้ spectrum กว้างครบกว่าระบบ HID

เลือกซื้อ LED panel สเปคใหม่เสมอ ดูให้ครอบคลุม spectrum ปรับแสงได้ (dimmable) และใช้ quantum board tech

การระบายอากาศ

การระบายและแลกเปลี่ยนลมสำคัญมาก เพื่อให้อุณหภูมิในห้องเย็น มี CO2 ใหม่ และลดโอกาสเชื้อรา หากลมไหลเวียนไม่ดี อุณหภูมิสูง CO2 ลด โอกาสเกิดรากเน่าและเชื้อโรคจะเพิ่ม ควรใช้ inline fan พร้อม ducting และตั้งพัดลมหมุนเวียนอากาศ (oscillating fan) เพื่อให้ canopy เย็นและไร้สปอร์เชื้อรา

แนะนำใช้ carbon filter เพื่อฟอกอากาศในห้องปลูกและช่วยดักจับกลิ่นกัญชาที่ล่อใจคนนอก

วัสดุปลูก

วัสดุปลูกที่นิยมมี 3 ชนิด:

• ดิน
• Coco-coir
• ไฮโดรโปนิกส์

แต่ละอย่างมีข้อดีข้อเสียต่างกัน เช่น ดินใช้ง่ายแต่เสี่ยงต่อโรค เชื้อรา หรือแมลง ไฮโดรโปนิกส์เหมาะกับมือใหม่บางวิธี แต่บางระบบซับซ้อน ระบบไฮโดรมี passive และ active ถ้าเป็น passive จะดูดน้ำขึ้นรากเองหรือใช้เชือก wick แต่ active จะใช้ปั๊มหรือน้ำหมุนเวียน ราคาอาจสูงสำหรับมือใหม่ แต่coco-coir เหมาะสายกลาง ดูแลง่ายกว่าดินและระบายน้ำดี ไม่กักน้ำจนแฉะ และให้อากาศเข้าถึงรากได้ดี

13. สรุป

แม้ว่าหลายคนจะคิดว่าน้ำเป็นเพียงของเหลวธรรมดา แต่น้ำเป็นสารสำคัญที่สุดของสิ่งมีชีวิตบนโลก และในฐานะเกษตรกรปลูกกัญชา น้ำคือทุกสิ่งที่ทำให้พืชคุณเติบโตแข็งแรง ควรใส่ใจว่าน้ำที่ใช้รดพืชคืออะไร

คุณสามารถใช้น้ำใดก็ได้ แต่หากเลือกน้ำคุณภาพดีกว่าผลที่ได้จะต่างกันชัดเจน

ถ้าคุณกรองหรือทำน้ำให้บริสุทธิ์แล้วเห็นผลต่างชัดเจน อย่าลืมแบ่งปันประสบการณ์ในคอมเมนต์ให้ผู้ปลูกคนอื่นด้วยนะ!

แหล่งข้อมูลอ้างอิง:

1. Effect of different water quality parameters on acid requirement to lower water pH. - Bhardwaj, Sushant & Bishnoi, Arvind & Singh, Amandeep & Kumar, Narender. (2018).
2. The uptake of alkaloids by plants from the soil is determined by rhizosphere pH. - Hijazin, Tahani & Radwan, Alzahraa & Lewerenz, Laura & Abouzeid, Sara & Selmar, Dirk. (2020).
3. Hardness and total dissolved solids. - Gray, N. (2018).  
4. Improved Method for Measuring Total Dissolved Solids. - Gilmore, Kevin & Luong, Huan. (2016).